III SA/Wr 977/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Ciołek Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Nikiforów Asesor WSA Dominik Dymitruk (sprawozdawca) Protokolant Referent Tomasz Gołębiowski po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 lipca 2023 r. sprawy ze skargi O. S. na Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 lutego 2022 r., sygn. akt III SAB/Wr 2926/21 I. wymierza Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywnę w wysokości 400 (czterysta) złotych; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Przedmiotem skargi O. S. (dalej: skarżąca) jest niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 lutego 2022 r., sygn. akt III SAB/Wr 2926/21. W wyroku tym Sąd stwierdził, że Wojewoda Dolnośląski (dalej: organ) dopuścił się bezczynności w sprawie wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę; że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 60 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; przyznał od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1 400 złotych; zasądził od Wojewody na rzecz strony skarżącej kwotę 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Akta sprawy administracyjnej wraz z odpisem wyroku ze stwierdzoną prawomocnością zostały doręczone organowi w dniu 24 maja 2022 r. Sześćdziesięciodniowy termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Sąd upływał zatem w dniu 23 lipca 2022 r. Pismem z dnia 22 sierpnia 2022 r. skarżąca wezwała organ do wykonania wyroku, natomiast w wywiedzionej skardze z dnia 28 listopada 2023 r. skarżąca wniosła o wymierzenie organowi grzywny oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., dalej jako: p.p.s.a.) w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Zgodnie z § 2 powołanego artykułu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stan bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, o którym mowa w art. 154 § 2 p.p.s.a., ma miejsce wówczas, gdy organ w dalszym ciągu, mimo upływu terminu wyznaczonego w wyroku zobowiązującym do załatwienia sprawy, nie wydaje rozstrzygnięcia. Wymierzenie grzywny następuje zatem, gdy mimo wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, organ administracji pozostaje w dalszym ciągu w bezczynności lub przewlekle prowadzi postępowanie z przyczyn zależnych od tego organu. Zdaniem Sądu nie może być wątpliwości, że w przypadku wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania termin wykonania takiego orzeczenia poprzez wydanie aktu/dokonanie czynności jest jednoznacznie oznaczany przez sąd stosownie do treści art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Tak wyznaczony przez sąd termin jest terminem dodatkowym wobec terminu, w jakim sprawa powinna być załatwiona i nie może ulec przedłużeniu w trybie art. 37 § 2 k.p.a. (por. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 19 sierpnia 2020 r., o sygn. akt III SA/Wr 571/19). Jak wskazano przykładowo w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2020 r. (sygn. akt I OSK 2269/19, LEX nr 3056273): "O rażącym naruszeniu prawa można więc mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Ocena, czy doszło do rażącego naruszenia prawa, musi być zatem zawsze dokonana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy jako rozpatrywanej indywidualnie." Z akt niniejszej sprawy wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu prawomocnym wyrokiem z dnia 24 lutego 2022 r., sygn. akt III SAB/Wr 2926/21, wyznaczył organowi termin 60 dni na załatwienie sprawy od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta administracyjne sprawy z odpisem prawomocnego wyroku zostały doręczone organowi w dniu 24 maja 2022 r., a zatem organ zobligowany był rozstrzygnąć sprawę najpóźniej z dniem 23 lipca 2022 r. W zakreślonym przez Sąd terminie organ wyroku nie wykonał. Z akt administracyjnych przedłożonych wraz ze skargą nie wynika, aby decyzja w sprawie została wydana. Skoro zatem organ, w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu, sprawy nie załatwił, to wynikający ze skargi wniosek o wymierzenie grzywny jest niewątpliwie uzasadniony. Zdaniem Sądu stan po doręczeniu prawomocnego wyroku nie da się określić inaczej jak bezczynność organu. Dla merytorycznego załatwienia wniosku strony organ nie uczynił jakiejkolwiek czynności po wpływie prawomocnego orzeczenia do organu. Mając na uwadze okres bezczynności liczony w momencie wniesienia skargi na niewykonanie wyroku, tj. okres od 23 lipca 2022 r. do dnia 29 listopada 2022 r. Sąd orzekł o grzywnie w wysokości 400,00 zł, która to kwota mieści się w wymiarze określonym w art. 154 § 6 p.p.s.a. Biorąc zatem pod uwagę okoliczności dotyczące niniejszej sprawy, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 400,00 zł będzie adekwatna do stopnia, w jakim organ naruszył termin załatwienia sprawy po przesłaniu mu prawomocnego wyroku, a jednocześnie spełni wystarczająco represyjną funkcję. W związku z tym Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku na podstawie art. 154 § 1 i 6 p.p.s.a. Sąd uznał również, że bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa, o czym Sąd rozstrzygnął w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia w szczególności okoliczność, że organ po otrzymaniu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy – mimo stwierdzonej już przewlekłości – nie podjął jakiejkolwiek czynności zmierzającej do wykonania wyroku, a zatem załatwienia sprawy administracyjnej. Takiego zaniechania organu nie sposób interpretować inaczej jak ignorowanie prawomocnego wyroku. Wskazanie przez sąd administracyjny w trybie art. 149 p.p.s.a. terminu załatwienia sprawy jest bowiem elementem wyroku. Żaden przepis k.p.a. czy p.p.s.a. nie nadaje organowi kompetencji do ingerowania i zmiany prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego przez przedłużenie terminu procedowania w sprawie. Ze względu na doniosłość skutków prawomocnego wyroku, usprawiedliwieniem dla niewykonania takiego wyroku w wyznaczonym terminie, nie może być wskazywany w odpowiedzi na skargę brak kadr do obsługi spraw i liczba podobnych wniosków wnoszonych przez cudzoziemców. O kosztach procesu zawartych w punkcie III sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 z późn. zm.). Na zasądzone koszty składają się: kwota 200 zł uiszczona tytułem wpisu od skarg, kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika oraz kwota 17 zł uiszczona tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Sąd nie znalazł podstaw do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej, wnioskowanej przez skarżącą, wysokości.