I OSK 2048/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 28 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosków W.P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej W.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 24/23 w sprawie ze skargi A.P. i W.P. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 2 listopada 2022 r., nr NRŚ-OR.7536.9.2022.ASi w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia: 1. odrzucić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku; 2. umorzyć postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 5 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 24/23 oddalił skargę A.P. i W.P. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z 2 listopada 2022 r., nr NRŚ-OR.7536.9.2022.ASi w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. W skardze kasacyjnej W.P. wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku i zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podał, że "brak wstrzymania powoduje niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci dokonania inwestycji bez wykazania przesłanek będących opisanych w zarzucie przedmiotowej skargi. Inwestycja ta pociąga za sobą znaczne koszty co było także podnoszone przez inwestora jak też organy oraz ingeruje w sposób fundamentalny w środowisko w zakresie przestrzennym objętym przedmiotowym wnioskiem wszczynającym niniejsze postępowanie". Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje. Skarżący kasacyjnie wniósł zarówno o wstrzymanie wykonalności zaskarżonego wyroku, jak i zaskarżonej do Sądu I instancji decyzji. Odnosząc się do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wniosek taki jest niedopuszczalny, wobec czego podlega odrzuceniu. Przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a), co do zasady nie przewidują możliwości zgłoszenia wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku. Wyjątek w tym zakresie stanowią regulacje zawarte w art. 89 oraz art. 284 p.p.s.a., nie mają one jednak zastosowania w niniejszej sprawie. Przepis art. 89 p.p.s.a. dotyczy możliwości wstrzymania wykonania orzeczenia sądowego w toku postępowania o przywrócenie uchybionego terminu. Natomiast art. 284 p.p.s.a. może mieć zastosowanie w postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem. Żadna z tych sytuacji nie zaistniała. Natomiast przepis art. 61 § 3 p.p.s.a., umożliwiający sądowi zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania, dotyczy decyzji administracyjnych, czynności i aktów, które nadają się do wykonania. Wyrok sądu po pierwsze nie należy do tej kategorii aktów. Trzeba też zwrócić uwagę, że wyrok nieprawomocny nie ma przymiotu wykonalności. Od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna (z możliwości jej wniesienia skorzystano w niniejszej sprawie). Orzeczenie sądu staje się prawomocne, gdy nie przysługuje od niego środek odwoławczy (art. 168 § 1 p.p.s.a.). Dopiero prawomocne orzeczenie sądu wiąże strony, sąd który je wydał, jak również inne sądy i organy (art. 170 p.p.s.a.). Zaskarżony wyrok Sądu I instancji przymiotu prawomocności nie posiada i nie podlega obecnie wykonaniu. Zgłoszony wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku jest zatem niedopuszczalny i podlega odrzuceniu. Z przedstawionych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt pierwszym sentencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 i art. 193 p.p.s.a. Nie podlega uwzględnieniu również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie tego aktu lub czynności w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Natomiast stosownie do art. 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r., poz. 344; dalej u.g.n.), w sprawach, o których mowa w przepisach działu III tej ustawy, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Wskazana norma stanowi przepis szczególny wobec art. 61 § 1 p.p.s.a., który ustala ogólną zasadę, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W konsekwencji, wstrzymanie wykonania decyzji wydanej w oparciu o przepisy działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami jest obligatoryjne w wypadku, gdy decyzja taka zostanie zaskarżona do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie Wojewoda Dolnośląski postanowieniem z 11 stycznia 2023 r., znak: NRŚ-OR.7536.9.2022.ASi wstrzymał wykonanie decyzji tego organu z 2 listopada 2022 r. w związku z wniesieniem na nią skargi do sądu administracyjnego, stosując art. 9 u.g.n. Zgodnie z art. 61 § 6 p.p.s.a., wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem: 1) wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę; 2) uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Sąd I instancji oddalił skargę na decyzję nieprawomocnym wyrokiem, od którego została wniesiona skarga kasacyjna. Skarżący korzysta wobec tego z tymczasowej ochrony do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego i nie zachodzą podstawy do orzekania w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. 61 § 3 i art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w pkt drugim sentencji.