III SA/Kr 1387/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Makuch Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2024 r. sprawy ze skargi I. L. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 10 lipca 2023 r., nr WP-VII.8640.391.2023 w przedmiocie pozbawienia statutu bezrobotnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. UZASADNIENIE Decyzją z 10 lipca 2023 r., nr WP-340.391.2023 Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z 19 maja 2023 r., nr [...] orzekającą o pozbawieniu I. L. (dalej: skarżący) statusu bezrobotnego od 6 kwietnia 2023 r. Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. W dniu 5 marca 2020 r. skarżący złożył wniosek o dokonanie rejestracji jako bezrobotny. Na podstawie złożonych dokumentów i oświadczeń skarżący uzyskał status osoby bezrobotnej od 5 marca 2020 roku (decyzja z 12 marca 2020 r. nr [...]) oraz odmówiono mu przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych (decyzja z 12 marca 2020 r. nr [...]). W dniu 5 kwietnia 2023 r. skarżący otrzymał skierowanie do udziału w targach pracy organizowanych przez Grodzki Urząd Pracy w Krakowie 10 maja 2023 r., w godzinach od 9.00 - 16.00 w T. . Na dzień 25 maja 2023 r. wyznaczono skarżącemu termin zwrotu skierowania oraz poinformowania o ustalonym terminie przyjęcia do pracy lub innych efektach udziału w Targach Pracy. Po zweryfikowaniu listy obecności z Targów Pracy ustalono, że skarżący nie zgłosił się na Targi Pracy 10 maja 2023 r. W tej sytuacji organ l instancji stwierdził, że skarżący nie podjął po skierowaniu innej formy pomocy i orzekł o pozbawieniu go statusu bezrobotnego od 6 kwietnia 2023 r. (decyzja z 19 maja 2023 r., nr [...]). W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, że 10 maja 2023 r. wziął udział w Targach Pracy, ale nie zdążył zgłosić swojej obecności, ponieważ była bardzo duża kolejka, a skarżący w tym dniu miał umówioną wizytę u lekarza neurologa, w związku z tym, zgodnie z instrukcją otrzymaną podczas wizyty w GUS, pojechał na umówioną dużo wcześniej wizytę. Do odwołania dołączył kopię zaświadczenia lekarskiego od lekarza neurologa z 10 maja 2023 r. z Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej "[...]" w K. Os. [...]. Wymienioną na wstępie decyzją z 10 lipca 2023 r. Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że w dniu wydania skierowania do udziału w Targach Pracy skarżący został prawidłowo pouczony o obowiązkach osoby skierowanej oraz o konsekwencjach ich niedopełnienia, co skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem 5 kwietnia 2023 r. na skierowaniu na targi. Jako podstawę pozbawienia skarżącego statusu bezrobotnego wskazano przepis art. 33 ust. 4 pkt 8 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W stanie faktycznym sprawy, skarżący mimo otrzymania skierowania i właściwego pouczenia, nie uczestniczył w innej formy pomocy określonej w ustawie, tj. w targach pracy, które są jedną z form bezpośredniego kontaktu bezrobotnego z wieloma pracodawcami oraz przedstawicielami agencji zatrudnienia w celu prezentacji ofert pracy, zapoznania się z ofertą jednostek szkoleniowych oraz innych instytucji działających na rzecz lokalnego rynku pracy. W takim przypadku pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od następnego dnia po dniu skierowania, a więc w niniejszej sprawie - z dniem 6 kwietnia 2023 r. Podkreślono, że w aktach sprawy brak jest informacji, że skarżący powiadomił urząd pracy o planowanej wizycie w dniu odbioru skierowania. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zaskarżonej decyzji zarzucił, że nie jest prawdą, jak to przyjął organ, że pomimo ustalenia terminu wizyty lekarskiej z dużym wyprzedzeniem, nie powiadomiłem Grodzkiego Urzędu Pracy o tym fakcie, a był to powód niestawiennictwa na Targach Pracy 10 maja 2023 r. W momencie otrzymania skierowania (podczas wizyty w GUP) bezzwłocznie powiadomił o tym pracownika urzędu, na co w odpowiedzi otrzymał informację, że w przypadku braku możliwości stawienia się na wcześniej wspomnianych targach, wystarczy, że w dniu zwrotu skierowania będzie miał ze sobą zaświadczenie lekarskie z tego dnia. Skarżący wskazał, że postąpił zgodnie z otrzymaną instrukcją, i pomimo tego, że wziął udział w Targach Pracy (10 maja 2023 r.), nie zdążył uzyskać podpisu na skierowaniu, ze względu na bardzo długą kolejkę do stanowiska GUP, w związku z wcześniej wspomnianą, umówioną wizytą u specjalisty neurologa. Dalej podał, że w dniu wyznaczonym na zwrot skierowania stawił się w GUP z zaświadczeniem lekarskim, które zawiera rozpoznania, jakimi są migreny z aurą oraz napadowe zawroty głowy. Zakwestionował, że nie wziął udziału w działaniach aktywizacyjnych, jakimi są targi pracy, a jedynie nie uzyskał podpisu na skierowaniu z GUP. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz procesowego normującymi podstawowe zasady postępowania administracyjnego. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.", jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakreślonych powyżej granicach, Sąd stwierdził, że narusza ona prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia czy w okolicznościach niniejszej sprawy zasadnie i prawidłowo orzeczono o pozbawieniu skarżącego statusu bezrobotnego. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2023 r., poz. 735 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 33 ust. 4 cyt. pkt 3 cyt. ustawy starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który: - odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie lub poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia odmowy na okres: a) 120 dni w przypadku pierwszej odmowy, b) 180 dni w przypadku drugiej odmowy, c) 270 dni w przypadku trzeciej i każdej kolejnej odmowy (pkt. 3); - po skierowaniu nie podjął szkolenia, przygotowania zawodowego dorosłych, stażu, wykonywania prac, o których mowa w art. 73a, lub innej formy pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od następnego dnia po dniu skierowania na okres wskazany w pkt 3 (pkt 8). Odnosząc zapadłe w sprawie decyzje do zacytowanych wyżej przepisów Sąd w pierwszej kolejności wskazuje, że nie rozstrzygnięto na jaki okres skarżący został pozbawiony statusu bezrobotnego, do czego obligują organ przepisy prawa. Już choćby z tego powodu zapadłe w sprawie decyzje organów obu instancji są wadliwe. Konieczne jest też rozstrzygnięcie, czy w okolicznościach niniejszej sprawy zostały spełnione przesłanki do pozbawienia skarżącego statusu bezrobotnego. W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły podstawę prawną sprawy tj. art. 33 ust. 4 pkt 8 cyt. ustawy. Skarżący nie przedłożył organowi skierowania z potwierdzeniem przez organizatora stawiennictwa osoby zarejestrowanej na targach pracy. Ponadto na liście obecności z targów pracy z 10 maja 2023 r. brak jest podpisu skarżącego. Skarżący twierdząc, że brał udział w targach pracy, a jedynie nie zdobył potwierdzenia obecności z uwagi na długą kolejkę, w żaden sposób nie uprawdopodobnił swych twierdzeń. Oczekiwanie od organu poszukiwania okoliczności potwierdzających obecność skarżącego na targach pracy w takich okolicznościach byłoby w ocenie Sądu nieuprawnione i mogłoby doprowadzić do paraliżu pracy organu w zakresie potwierdzania obowiązkowej obecności osób zarejestrowanych w istniejących formach pomocy. Rozważenia wymaga zatem czy skarżący może powołać się na istnienie uzasadnionej przyczyny w niepodjęciu targów pracy oraz czy przedłożone przez niego zaświadczenie lekarskie taką przyczynę potwierdza. Odpowiadając na pierwsze w ww. zagadnień Sąd zauważa, że pomimo braku w treści art. 33 ust. 4 pkt 8 cyt. ustawy możliwości powołania się na uzasadnioną przyczynę w przypadku niepodjęcia udziału w targach pracy po uprzednim skierowaniu na takie targi, w orzecznictwie dominujący jest pogląd, gdzie w tym zakresie stosuje się odesłanie do art. 33 ust. 4 pkt 3 cyt. ustawy. Kontrolując decyzje wydane na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 8 sądy administracyjne rozważały kwestię zaistnienia uzasadnionej przyczyny nie podjęcia określonej formy pomocy określonej w ustawie po uprzednim skierowaniu z urzędu pracy (por. wyrok WSA w Szczecinie z 25 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 1087/17, wyrok NSA z 12 października 2018 r., sygn. akt I OSK 1629/18, wyrok WSA w Olsztynie z 28 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 847/19, wyrok WSA w Gdańsku z 10 stycznia 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 706/18, czy wyrok WSA we Wrocławiu z 29 lutego 2016 r., sygn. akt IV SA/Wr 586/15). Orzekający w niniejszej sprawie Sąd stoi więc na stanowisku, że w przypadku gdy podstawą wydania decyzji jest art. 33 ust. 4 pkt 8 cyt. ustawy istnieje możliwość powołania się na uzasadnią przyczynę niepodjęcia określonej formy pomocy, na którą osoba zarejestrowana została skierowana przez urząd pracy. Pogląd przeciwny, w sposób nieuzasadniony stawiałby w gorszej sytuacji bezrobotnych wymienionych w pkt 8 względem wymienionych w art. 33 ust. 4 pkt 3, pkt 3a, pkt 4, pkt 7 czy pkt 12, gdzie przewidziano okoliczności ekskulpujące w postaci braku winy, istnienia uzasadnionej przyczyny. Przechodząc do oceny, czy w okolicznościach niniejszej sprawy odbycie w dniu targów pracy wizyty neurologicznej w publicznej placówce służby zdrowia stanowi uzasadnioną przyczynę usprawiedliwiającą nieobecność na targach pracy Sąd uznał, że stanowi. Korzystając z publicznej służby zdrowia pacjent nie ma swobody w zmianie ustalonych terminów wizyt. Jak powszechnie wiadomo i jak twierdził w sprawie skarżący, wizytę umawia się z dużym wyprzedzeniem. Ponadto wizyta, z uwagi na wskazane w zaświadczeniu lekarskim rozpoznanie, była celowa i potwierdza problemy ze zdrowiem skarżącego. Odnośnie uprzedzenia organu o planowanej wizycie, skarżący twierdzi konsekwentnie, że w dniu odbioru skierowania na targi pracy poinformował organ o planowanej wizycie i dostał pouczenie aby stawić się z zaświadczeniem lekarskim w dniu zdania skierowania. Na tę okoliczność brak jest śladu w aktach administracyjnych. Pomimo podnoszenia tej kwestii w odwołaniu organ odwoławczy jej nie wyjaśnił poprzestając na zawartości akt sprawy. W ocenie Sądu, aktualnie, po ponad 9 miesiącach od wizyty skarżącego po odbiór skierowania w urzędzie (5 kwietnia 2023 r.), próba odtworzenia jej przebiegu (przykładowo przez wezwanie do wyjaśnień urzędnika obsługującego skarżącego) jest bezcelowa. Natomiast niepodważone przez organ odwoławczy twierdzenia skarżącego zawarte w odwołaniu wskazują, że skarżący działał w zaufaniu do instrukcji udzielonych mu przez urzędnika. Z tych powodów Sąd, mając na uwadze treść art. 81 a k.p.a., niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, rozstrzygnął na korzyść strony. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ będzie zobowiązany do uwzględnienia stanowiska zawartego w niniejszym wyroku.