III FZ 481/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 września 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 1035/24, w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 27 czerwca 2024 r., nr SKO.4105.73.2024, w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021 r. postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z 30 września 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 1035/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił S. H. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z 27 czerwca 2024 r., nr SKO.4105.73.2024, w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021 r., jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazując art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Przedstawiając stan faktyczny sprawy, Sąd pierwszej instancji wskazał, że w treści skargi Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji organu odwoławczego. W uzasadnieniu Skarżący podkreślił, że wysokość zobowiązania pieniężnego za 2021 r. ustalona została na bardzo wysoką sumę, której egzekucja mogłaby prowadzić do zachwiania kondycji finansowej jego przedsiębiorstwa. Zaakcentowano, że oczyszczalnia ścieków, od której naliczona została przeważająca część zobowiązania podatkowego, nie funkcjonowała i nie przynosiła dochodów, gdyż nie mogła być uruchomiona z uwagi na toczące się postępowanie związane ze stwierdzeniem nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie oczyszczalni ścieków. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że podmiot występujący o ochronę tymczasową ma obowiązek powołać się na konkretne okoliczności i wykazać je dowodami dołączonymi do wniosku, nie wystarczy zaś ogólny wywód strony. Wniosek nie został natomiast uargumentowany chociażby konkretnymi i aktualnymi danymi dotyczącymi sytuacji finansowej Skarżącego, które umożliwiałyby ich konfrontację z ewentualnymi wynikającymi z wykonania zaskarżonej decyzji konsekwencjami, mogącymi prowadzić do stwierdzenia wystąpienia przesłanki zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednocześnie Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że rola sądu nie polega na poszukiwaniu dowodów na poparcie twierdzeń wnioskodawcy, gdyż to na nim spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, zażaleniem z 14 października 2024 r. Strona zaskarżyła postanowienie Sądu pierwszej instancji, wnosząc o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy K. nr Fn.3120.83.2021. z 6 grudnia 2023 r. W uzasadnieniu środka zaskarżenia zawarto argumentację odnoszącą się do merytorycznego sporu i wysokości zobowiązania, w tym w kontekście zbiorczej sumy za kilka lat podatkowych. Zdaniem Skarżącego w świetle zasad doświadczenia życiowego nie powinno budzić wątpliwości, że zapłacenie tak wysokiego podatku wymierzonego w kilku analogicznych sprawach spowoduje trudne do odwrócenia skutki finansowe i poważną szkodę majątkową. Do zażalenia przedłożono decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie wydane w dwóch analogicznych przypadkach w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania podatkowego na rok 2022 i 2023 na poparcie podnoszonych twierdzeń. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do § 3 tego przepisu sąd może na wniosek zainteresowanego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jakkolwiek celem wykazania przesłanek zawartych w hipotezie art. 61 § 3 p.p.s.a. wystarczające jest uprawdopodobnienie okoliczności stanowiących podstawę wniosku, zainteresowany winien podjąć starania mające na celu owo uprawdopodobnienie. Kwestia stopnia konieczności uprawdopodobnienia racji w kontekście instytucji przewidzianej w komentowanym przepisie była wielokrotnie przedmiotem rozważań judykatury, w których podkreślano, że podstawą badania zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek, z opisanymi przesłankami oraz dokumentami pozwalającymi na ich uprawdopodobnienie. Obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, która winna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z omawianego przepisu. Sąd musi dysponować wyczerpująco przedstawionymi, wiarygodnymi twierdzeniami pozwalającymi na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonych decyzji. Ocena w tym zakresie nie była możliwa ze względu na brak stosownych informacji przekazanych przez Skarżącego. Wskazano jedynie na poparcie podnoszonych twierdzeń, że wykonanie decyzji wymiarowych wydanych w analogicznych sprawach wymiaru łącznego zobowiązania podatkowego na rok 2022 i 2023 spowoduje znaczną szkodę. W świetle zarysowanego powyżej standardu procedowania sądu administracyjnego w kontekście instytucji art. 61 § 3 p.p.s.a. twierdzenie takowe, niepoparte jakimikolwiek dokumentami obrazującymi chociaż w ograniczonym zakresie sytuację finansową i majątkową Strony, zasadnie nie zostało uznane za wystarczające do wstrzymania wykonania decyzji organu odwoławczego. Zatem twierdzenie o możliwości wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków finansowych i wyrządzenia szkody majątkowej w związku z utratą środków należy uznać za czysto hipotetyczne i nieuprawdopodobnione jakimikolwiek okolicznościami faktycznymi. Z zaskarżonej decyzji wynika obowiązek zapłaty określonej kwoty podatku od nieruchomości. Realizacja takiego obowiązku zasadniczo ma odwracalne skutki i nie wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody. Prawomocne uchylenie decyzji, z której wynika taki obowiązek, prowadzi do ewentualnego zwrotu uiszczonych kwot. Ponadto Skarżący nie wykazał w sposób odnoszący się do jego indywidualnej sytuacji, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazano jedynie, że Skarżący prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą. Odnosząc się końcowo do argumentacji podniesionej w zażaleniu, podkreślenia wymaga, że orzecznictwo sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywało, że obowiązki wykazania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. spoczywają po stronie wnioskodawcy, zaś sąd administracyjny nie jest ani uprawnionym, ani tym bardziej zobowiązanym do wzywania o przedstawienie dokumentacji. To wszystko powoduje, iż wniosek nie mógł zostać uwzględniony. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Wniosek kosztowy zawarty w zażaleniu nie mógł zostać uwzględniony, albowiem art. 203 i art. 204 p.p.s.a. regulujące kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego nie znajdują zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji, toteż brak jest podstawy prawnej zawarcia rozstrzygnięcia w omawianym zakresie.