I OZ 31/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 29 września 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 829/23 o odrzuceniu skargi i zwrocie wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi Z.S. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Skarżąca, zastępowana przez adwokata, wniosła skargę na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z [...] maja 2023 r. W wykonaniu zarządzenia z 14 lipca 2023 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie pięciu odpisów skargi w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia braków formalnych została doręczona pełnomocnikowi skarżącej 3 sierpnia 2023 r. W piśmie z 4 sierpnia 2023 r. pełnomocnik skarżącej załączył pięć kserokopii skargi wraz z załącznikami. Zaskarżonym postanowieniem z 29 września 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę (pkt 1) oraz zwrócił na rzecz skarżącej ze środków budżetowych WSA kwotę 200 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi (pkt 2). W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podkreślił, że pełnomocnik skarżącego, mimo skutecznego doręczenia wezwania z jednoczesnym pouczeniem o konsekwencjach prawnych niedokonania wymaganych czynności, nie uzupełnił braków formalnych skargi zgodnie z wezwaniem. Nadesłane kserokopie skargi nie zostały bowiem ani podpisane, ani uwierzytelnione, wobec czego skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. Skarżąca, zastępowana przez adwokata, złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości i domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, pomimo że pismem z 4 sierpnia 2023 r. pełnomocnik skarżącej przedłożył pięć odpisów skargi wraz z załącznikami, czym uzupełnił brak formalny skargi w zakreślonym terminie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z dyspozycją art. 47 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Odpisami w rozumieniu § 1 mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej (art. 47 § 2 p.p.s.a.). Stronę wzywa się do uzupełnienia braków formalnych pisma, jeżeli braki te uniemożliwiają nadanie pismu dalszego biegu (art. 49 § 1 p.p.s.a.). Jak wynika z akt sprawy, pełnomocnik strony wraz ze skargą nie nadesłał odpowiedniej liczby odpisów skargi dla uczestników postępowania. Z tego względu wezwano go do uzupełnienia braków formalnych poprzez nadesłanie pięciu odpisów skargi. W odpowiedzi na zobowiązanie pełnomocnik przedłożył pięć niepodpisanych i niepoświadczonych za zgodność z oryginałem kserokopii skargi. Rozważenia więc wymaga, czy przedłożenie wymaganej liczby egzemplarzy skargi w formie kserokopii niepodpisanych i niepoświadczonych za zgodność z oryginałem pozwala na nadanie jej dalszego biegu. Wyjaśnić należy, że odpisem pisma procesowego jest każdy jego egzemplarz zgodny z oryginałem. Może to być kopia maszynowa, a także kopia wykonana przy użyciu innej techniki powielania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2020 r., II OZ 76/20 i powołane tam orzecznictwo). Istotą odpisu pisma procesowego jest zatem zgodność jego treści z oryginałem. Mając to na uwadze, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że w sytuacji, gdy w wykonaniu wezwania sądowego strona lub jej pełnomocnik nadesłali kserokopie, tzn. egzemplarze odpowiadające treści złożonego środka zaskarżenia, a jedynie niepoświadczone za zgodność z oryginałem, to jego odrzucenie byłoby dotknięte nadmiernym formalizmem. Odrzucenie takiego pisma nie znajduje uzasadnienia w treści art. 47 § 1 w zw. z art. 49 p.p.s.a., ponieważ nie ma przeszkód, żeby pismo – mimo wspomnianych niedociągnięć – mogło otrzymać prawidłowy bieg (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 8 czerwca 2022 r., II OZ 332/22; z 2 grudnia 2021 r., II OZ 857/21; z 27 sierpnia 2020 r., II OZ 463/20; z 18 sierpnia 2020 r., II OZ 472/20; z 12 lutego 2020 r., II OZ 134/20; z 25 września 2019 r., II OZ 810/19; z 21 czerwca 2018 r., II OZ 619/18; z 6 września 2017 r., II OZ 857/17). W świetle powyższego nie sposób zaaprobować stanowiska Sądu I instancji, a także stanowiska wyrażonego w przywołanym przezeń postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 października 2022 r. (III FZ 534/22), które stanowią odstępstwo od ugruntowanej linii orzeczniczej sądów administracyjnych. Odrzucenie skargi z powodu wadliwego wykonania wezwania w zakresie braków formalnych (odpisy) należało więc uznać za przedwczesne. Oceniając ponownie, czy wniesiona w tej sprawie skarga może otrzymać prawidłowy bieg, Sąd I instancji winien ocenić, czy przedłożone kserokopie odzwierciedlają treść wniesionego środka zaskarżenia. Jeżeli złożone kopie skargi są zgodne z oryginałem, to odrzucenie skargi z powodu wadliwego uzupełnienia braków formalnych skargi w tym zakresie nie znajduje uzasadnienia. Przyjęcie przeciwnego stanowiska oznaczałoby ograniczenie stronie prawa do sądu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i uniemożliwiałoby stronie ochronę jej praw. W następstwie uznania rozstrzygnięcia o odrzuceniu skargi za przedwczesne, analogicznie należało ocenić rozstrzygnięcie o zwrocie wpisu sądowego od skargi. W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz art. 197 § 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.