III SA/Gl 596/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Asesor WSA Aleksandra Żmudzińska, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2022 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 27 maja 2022 r. nr PSIII.8640.216.2022 w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej oddala skargę. UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z 27 maja 2022 r., znak NrPSIIL8640.216.2022 Wojewoda Śląski (dalej: Wojewoda) utrzymał w mocy decyzję z dnia 29 kwietnia 2022 r., nr [...]. Prezydenta Miasta C. o utracie przez M. W. (dalej: Skarżąca) statusu osoby bezrobotnej z dniem 20 kwietnia 2022 r. Podstawą prawną wydanej decyzji był art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 690 z późn. zm.; dalej: ustawa) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.; dalej: k.p.a.). Rozstrzygnięcie nastąpiło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Skarżąca w dniu 22 listopada 2019 r. została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. (dalej: PUP) uzyskując status osoby bezrobotnej, której odmówiono przyznania prawa do zasiłku. W dniu 7 kwietnia 2022 r. wyznaczono jej na dzień 20 kwietnia 2022 r. termin zgłoszenia w PUP. Fakt odebrania tej informacji potwierdziła Skarżąca własnoręcznym podpisem złożonym w karcie rejestracyjnej bezrobotnego (część "E"). (k.4 akt administracyjnych). Pomimo tego w wyznaczonym terminie nie zgłosiła się w PUP. W ciągu 7 dni po tej dacie nie powiadomiła także o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. W takim stanie sprawy Dyrektor PUP wydał 29 kwietnia 2022 r. orzekł o utracie przez Skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem 20 kwietnia 2022 r. Od tej decyzji Skarżąca złożyła odwołanie. Wskazała w nim, że przyczyną jej niestawiennictwa była choroba. Na potwierdzenie załączyła zaświadczenie lekarskie z 02 maja 2022 r. wydane przez lekarza specjalistę medycyny rodzinnej, który zaznaczył, że "Pacjentka nie może zgłosić się na wezwanie w dniach 20.04.2022 r. do 10.05.2022 r. z powodu choroby". Rozpatrując powyższe odwołanie Wojewoda stwierdził, że Skarżąca została prawidłowo pouczona o obowiązkach bezrobotnego i konsekwencjach ich niedopełniania, w tym o skutkach nieusprawiedliwionego niestawiennictwa w organie zatrudnienia. Pouczona została również o prawidłowym sposobie usprawiedliwiania niestawiennictwa i zobowiązała się do przestrzegania nałożonych na nią obowiązków. Wynika to z treści Oświadczenia bezrobotnego z dnia 22 listopada 2019 r., w części "C" karty rejestracyjnej bezrobotnego i potwierdzone zostało własnoręcznym podpisem przez Skarżącą . Potwierdzone zostało także przez nią odebranie w dniu 22 listopada 2019 r. egzemplarza Informacji dla osób rejestrujących się i zarejestrowanych w Powiatowym Urzędzie Pracy. Organ odwoławczy nie zakwestionował podnoszonej przez Skarżącą okoliczności choroby, lecz to, że o przyczynie niezgłoszenia powiadomiła po upływie 7 dni od wyznaczonego terminu stawiennictwa. Dlatego nie może ona został uwzględniona. Choroba bezrobotnego może być uznana za uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa w wyznaczonym terminie do powiatowego urzędu pracy, jednakże dla zachowania statusu osoby bezrobotnej konieczne jest powiadomienie o niej organu zatrudnienia w terminie 7 dni, a następnie jej udokumentowanie poprzez złożenie stosownego dowodu. Ustawodawca nie określił szczególnej formy powiadomienia, stąd uznać należy, że wystarczające jest zawiadomienie telefoniczne (strona podała w dniu rejestracji numer telefonu), doręczenie zaświadczenia lekarskiego za pośrednictwem poczty lub osoby trzeciej bądź w inny sposób. Natomiast Skarżąca o przyczynie niestawiennictwa powiadomiła w treści nadanego 10 maja 2022 r. odwołania. Wojewoda podnosi, że podnoszona przez Skarżącą, iż w okresie wyznaczonego terminu stawiennictwa była chora nie jest wystarczającym dowodem, że w kolejnych 7 dniach od wyznaczonego terminu stawiennictwa, nie była w stanie powiadomić organu zatrudnienia o uzasadnionej przyczynie swojego niezgłoszenia. To w interesie osoby bezrobotnej jest podjęcie działań umożliwiających jej zachowanie tego statusu w przypadku wystąpienia dolegliwości uniemożliwiających działanie własne. Powiadomienie nie wymaga ani żadnej szczegółowej formy ani działania osobistego. Skarżąca nie wykazała należytej dbałości co do wypełnienia obowiązków ustawowych. Skoro zatem Skarżąca nie dopełniła obowiązku stawienia się w PUP, to należało orzec o utracie przez nią statusu osoby bezrobotnej z dniem 20 kwietnia 2022 r., tj. z dniem niezgłoszenia się w wyznaczonym terminie i niepowiadomienia w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżąca zarzuciła wydanej decyzji naruszenia jej prawa. Nie przywrócono jej żadnych terminów, mimo że udowodniła i złożyła takie wnioski. Wobec tego domaga się uchylenia w całości wydanych decyzji ponieważ, zostały one wydane z naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwana dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy, w której wydano zaskarżoną decyzję i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z art. 33 ust. 3 zd. 1 ustawy bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Stosownie natomiast do art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy, starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawianie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw. Z powyższego wynika, że do przesłanek, od których uzależnione jest wydanie decyzji, należy niestawiennictwo w wyznaczonym terminie oraz niepowiadomienie w okresie do siedmiu dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Uwolnienie się od sankcji określonej w art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy uzależnione jest zatem od udzielenia organowi wyjaśnień w wiążącym bezrobotnego terminie. Termin ten zakreśla okres, po upływie którego jest on pozbawiany statusu bezrobotnego. Bezrobotny, który nie stawił się w wyznaczonym terminie jest obowiązany, aby w terminie siedmiu dni powiadomił organ, w każdy dostępny sposób, o przyczynie naruszenia ciążącego na nim obowiązku. Regulacja art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy jest precyzyjny i nie powoduje wątpliwości interpretacyjnych (wyrok NSA z 11 sierpnia 2022 r., sygn. akt I OSK 2803/20). Jak wskazuje się w orzecznictwie NSA (zob. wyroki z dnia 5 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 245/07 oraz z dnia 10 października 2014 r., sygn. akt I OSK 1023/13, wyrok NSA z 30 pażdziernika 2020 sygn. I OSK 1139/20,) termin podania uzasadnionej przyczyny nieobecności, z samej istoty powiązania go z dniem obowiązkowego stawiennictwa w organie administracji, wymaga, by był liczony od dnia tej nieobecności. Jakkolwiek dopuszczalne jest, aby wyjątkowo, w określonych sytuacjach bieg terminu rozpoczynał się od dnia ustania obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej danej osobie dokonanie takiego powiadomienia, to jednocześnie muszą zaistnieć okoliczności nadzwyczajne i na tyle wyjątkowe, aby można było uznać, że bezrobotny nie miał żadnych obiektywnych możliwości powiadomienia organu o usprawiedliwionej przyczynie niestawiennictwa w urzędzie pracy. Faktycznie, możliwości powiadomienia urzędu o niemożności pojawienia się w ustalonym terminie, są szerokie. W ocenie Sądu, organy prawidłowo ustaliły, że Skarżąca uchybiła 7-dniowemu terminowi na dokonanie powiadomienia o przyczynie niestawiennictwa w PUP wyznaczonego na 20 kwietnia 2022 r. Złożyła je dopiero 10 maja 2022 r. (data wpływu 12 maja 2022 r.) wraz z odwołaniem od decyzji z 29 kwietnia 2022 r. o utracie przez nią statusu osoby bezrobotnej. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie nie ma miejsca okoliczność pozwalająca na liczenie tego 7-dniowego terminu od dnia ustania przeszkody niestawiennictwa. Z przedłożonego zaświadczenia lekarskiego, wystawionego w dniu 2 maja 2022 r. przez lekarza specjalistę medycyny rodzinnej wynika, że w dniach 20 kwietnia 2022 r. do 10 maja 2022 r. Skarżąca nie może zgłosić się na wezwanie z powodu choroby. Jak zauważył NSA nie można wykluczyć, że uzasadniona przyczyna niestawiennictwa zaistnieje w sposób nieprzewidziany i na tyle późno, że uniemożliwi zachowanie terminu do powiadomienia organu, chociaż z racji szerokiego wachlarza możliwości uczynienia takiego powiadomienia skutecznym, sytuacje takie wystąpią niezwykle rzadko i obejmą wyłącznie takie okoliczności, które będą niezależne od strony i na które nie miała ona i nie mogła mieć jakiegokolwiek wpływu (Wyrok NSA z 11.03.2022 r., I OSK 1592/21, LEX nr 3349398). W przedmiotowej sprawie taka okoliczność nie wystąpiła. Z daty wydania zaświadczenia lekarskiego (2 maja 2022 r.) wynika, że obejmuje ono okres wsteczny (20 kwietnia 2022 . – 10 maja 2022 r.). Oznacza to, że powód niezgłoszenia się przez Skarżącą w wyznaczonym terminie nie został przez lekarza stwierdzony w dniu 20 kwietnia 2022 r., tylko później. Zatem w wyznaczonym dniu stawiennictwa w PUP nie miała miejsca sytuacja nagła, uniemożliwiającą powiadomienie o przyczynie niestawiennictwa. Zaznaczyć należy, że ustawa nie wskazuje określonej formy, w jakiej dojść może do wystosowania powiadomienia. Skoro ustawodawca nie wskazał sposobu, w jaki to ma nastąpić, przyjąć należy, że bezrobotny ma w tym zakresie pełną dowolność, może to zrobić osobiście, pisemnie, elektronicznie, telefonicznie, a także za pośrednictwem innych osób. Dlatego wyłącznie wyjątkowe sytuacje mogą wskazywać na zaistnienie - obiektywnej - przeszkody uniemożliwiającej dokonanie takiego powiadomienia (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1139/20). Odstępstwo od uznania, że termin, o którym mowa w art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy, nie jest terminem liczonym od daty, w której bezrobotny miał stawić się w urzędzie musi być usprawiedliwione szczególnymi okolicznościami, które pozwolą stwierdzić, że nie było możliwe obiektywnie poinformowanie o przyczynie niestawiennictwa "w okresie do 7 dni". Bezrobotny, co do zasady, musi bowiem pozostawać w gotowości do podjęcia zatrudnienia i jedynie nieprzewidziane sytuacje mogą zwolnić go z sankcji utraty statusu osoby bezrobotnej w przypadku niestawiennictwa w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie (wyrok NSA z 11 sierpnia 2022 r., sygn. akt I OSK 2803/20). Należy przy tym zauważyć, że Skarżąca została pouczona o przysługujących prawach oraz obowiązkach nałożonych na bezrobotnego, w tym m.in. o obowiązku zgłaszania się w wyznaczonych przez PUP terminach, o obowiązku powiadomienia Urzędu w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa oraz o skutkach niedopełnienia tych obowiązków. Potwierdza to własnoręczny jej podpis złożony w dniu 22 listopada 2019 r. na dokumencie "Informacja dla osób rejestrujących się i zarejestrowanych w Powiatowym Urzędzie Pracy", gdzie zawarto pouczenie (wytłuszczonym drukiem) o obowiązku stawiennictwa na wyznaczone wizyty i powiadomienia w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa, pod rygorem utraty statusu osoby bezrobotnej (k.16 akt administracyjnych). Nie ulega zatem wątpliwości, że Skarżący była świadoma ciążących na niej obowiązków oraz konsekwencji wynikających z ich niewypełnienia. Nieusprawiedliwione niestawiennictwo Skarżącego w urzędzie, które świadczy o braku gotowości do podjęcia zatrudnienia, uzasadniało pozbawienie go statusu bezrobotnej na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 w związku z pkt 3 lit. a ustawy. Analiza akt i wydanych w tym postępowaniu administracyjnym decyzji nie wskazuje, aby w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, czy też przepisów postępowania administracyjnego, które uzasadniałyby ich uchylenie. W szczególności w sprawie nie doszło do naruszenia zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), zasady prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Podjęte w sprawie rozstrzygnięcie organ należycie uzasadnił - stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.