II GZ 545/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. w D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 września 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 1776/24 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. w D. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 5 marca 2024 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z 4 września 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 1776/24 odmówił E. Rządowa Spółka Handlowa w D. ([...]) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej z 5 marca 2024 r. w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera. Sąd rozstrzygał w następującym stanie sprawy: E. Rządowa Spółka Handlowa w D. (dalej jako: "skarżąca") wniosła skargę do WSA, w której został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd po jego rozpatrzeniu stwierdził, że skarżąca nie wykazała zaistnienia okoliczności świadczących o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem WSA skarżąca ograniczyła się jedynie do stwierdzenia, że łączne wyegzekwowanie kar administracyjnych mogłoby zaburzyć płynność finansową. Sąd podkreślił, że dla rozstrzygnięcia wniosku nie ma znaczenia wielość kar, jakimi jest obciążona skarżąca. W ocenie Sądu pierwszej instancji brak wiedzy w zakresie rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej nie pozwolił na ocenę przesłanek do zastosowania ochrony na podstawie art. 63 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."). Zdaniem WSA, przy rozpatrywaniu wniosku nie miała znaczenia również kwestia długotrwałego postępowania sądowego. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego zmianę w ten sposób, aby wstrzymać wykonanie decyzji w całości, ewentualnie o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzuciła: 1) naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że wstrzymanie wykonania decyzji nie jest uzasadnione tym, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, podczas gdy wykonanie decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody skarżącej, przede wszystkim z uwagi na bardzo wysoką łączną sumę kar nałożonych na skarżącą (na kwotę 800 tys. zł), a także koszty towarzyszące ewentualnemu wyegzekwowaniu decyzji, jak również szkodę, jaką może ponieść skarżąca w związku ze zwrotem wyegzekwowanych kar pieniężnych; Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Stwierdzić przy tym należy, że przez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Przez trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., rozumie się zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 379). Jak wynika ze stanowiska orzecznictwa i doktryny, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Oznacza to, że uzasadnienie wniosku musi w sposób przekonywający pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu a wystąpieniem zagrożenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja przedstawiona we wniosku powinna więc odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, czy są podstawy do jego uwzględnienia (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 375 i powołane w nim orzecznictwo). Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu (decyzji) w całości lub w części na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. musi odnosić się zatem do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do strony wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne, a wywody zawarte we wniosku powinny zostać połączone z niezbędnym odwołaniem się do dokumentów źródłowych potwierdzających prezentowaną przez stronę w tym zakresie argumentację (por. np. postanowienia NSA z: 1 marca 2019 r., sygn. akt I OZ 174/19; 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FZ 856/19; 28 sierpnia 2024 r., sygn. akt II GZ 358/24; cytowane orzeczenia dostępne są na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Strona powinna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest wystarczające złożenie samego wniosku z przytoczeniem w jego uzasadnieniu w sposób niepełny okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia (np. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2020 r., sygn. akt II FZ 102/20). Sąd musi bowiem dysponować wyczerpująco wykazanymi, wiarygodnymi faktami pozwalającymi na zastosowanie omawianej instytucji, która stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonej decyzji. Przyjęcie za wiarygodne ogólnikowych twierdzeń stron oznaczałoby w praktyce, że każda osoba fizyczna lub prawna mogłaby skutecznie starać się o wstrzymanie zaskarżonego aktu bez względu na faktyczne okoliczności sprawy (np. postanowienia NSA z: 23 marca 2020 r., sygn. akt II FZ 131/20; 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FZ 882/19; 28 sierpnia 2024 r., sygn. akt II GZ 358/24). Jak wynika z powyższego, ustawodawca zdecydował się na uzależnienie udzielenia ochrony tymczasowej od oceny okoliczności poszczególnych przypadków; ocena ta wymaga dla swej miarodajności dysponowania przez sąd konkretnymi i aktualnymi danymi dotyczącymi sytuacji wnioskodawcy, dopiero bowiem ich konfrontacja z ewentualnymi wynikającymi z zaskarżonej decyzji konsekwencjami może prowadzić do stwierdzenia, że wystąpiła przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (np. postanowienia NSA z: 15 września 2020 r., sygn. akt II GZ 249/20, 10 lutego 2022 r., sygn. akt II GZ 8/22). Naczelny Sąd Administracyjny, oceniając zażalenie skarżącej z uwzględnieniem powyższych przepisów i poglądów, uznał, że postanowienie Sądu pierwszej instancji nie naruszało prawa. W rozpatrywanej sprawie skarżąca we wniosku nie przytoczyła takich okoliczności, które stanowiłyby podstawę do udzielenia ochrony tymczasowej. Skarżącą nie przedstawiła we wniosku swojej sytuacji finansowej, w związku z nałożoną na nią karą administracyjną. Sąd słusznie stwierdził, że bez wykazania istnienia okoliczności do zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a., nie mógł ocenić, czy zapłata nałożonej kary spowoduje trudne do odwrócenia skutki albo nieodwracalną szkodę dla skarżącej. Sama skarżąca powołuje się na liczne kary administracyjne na łączną kwotę 800.000 zł oraz na koszty towarzyszące ewentualnemu wyegzekwowaniu decyzji, jak również szkodę, jaką może ponieść w związku ze zwrotem wyegzekwowanych kar pieniężnych. Skarżąca przedstawia jedynie ogólnikowe stwierdzenia o ewentualnych skutkach i szkodach, jakie spowoduje uiszczenie nałożonej kary. Z tego powodu Sąd pierwszej instancji słusznie uznał, że nie istnieje możliwość dokonania oceny, czy wykonanie decyzji w aspekcie finansowym będzie mogło spowodować dla skarżącej szkody lub skutki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. NSA zaznacza również, że zaskarżona decyzja nie jest nieodwracalna i nie wyrządzi skarżącej znacznej szkody, skoro skutki jej wykonania mogą zostać usunięte przez ewentualne zgłoszenie roszczenia o zwrot wyegzekwowanych kar pieniężnych. W związku z powyższym wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie przedstawia odpowiednich dokumentów, z których wynikałoby, że zapłata nałożonej zaskarżoną decyzją kary, mogła spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Same ogólnikowe stwierdzenia o ewentualnych szkodach lub trudnościach nie pozwalają na ocenę sytuacji skarżącej, a uwzględnienie takie wniosku spowodowałyby, jak wspomniano wyżej, że każda osoba fizyczna i prawna mogłaby skutecznie wnosić o wstrzymanie wykonania decyzji, które stanowi wyjątek od ogólnej zasady wykonalności. W tym stanie rzeczy NSA podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji i stwierdził, że nie było podstaw do stwierdzenia wadliwości postanowienia Sądu pierwszej instancji oraz jego uchylenia i wstrzymania wykonania objętej skargą decyzji. W tych okolicznościach NSA uznał, że zażalenie skarżącej nie zasługiwało na uwzględnienie, ponieważ nie zawierało takich argumentów, które podważałyby zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.