II SA/Po 646/24

SENTENCJA Dnia 5 grudnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Marek Sachajko Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 grudnia 2024 roku sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 lipca 2024 r., nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 30 lipca 2024 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta K. z dnia 21 czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego Z. D.. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wyjaśniono, że w dniu 10 czerwca 2024 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej w K. wpłynął wniosek Z. D. o przyznanie dodatku mieszkaniowego. W przedmiotowym wniosku Z. D. podał, że w wynajmowanym mieszkaniu w K. przy ul. [...] prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Wnioskodawca wskazał, iż powierzchnia lokalu wynosi 34,26 m2. We wniosku wskazano również kwotę wydatków na mieszkanie za ostatni miesiąc – kwota ta opiewała na [...] zł. Ponadto, z deklaracji o wysokości dochodów gospodarstwa domowego za okres (trzech miesięcy poprzedzający dzień złożenia wniosku) średni łączny dochód członka gospodarstwa domowego wyniósł [...] zł to jest miesięcznie [...] zł. Działający z upoważnienia Burmistrza Miasta K. - Zastępca Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w K. wydał w dniu 21 czerwca 2024 r. decyzję nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego w wysokości [...] zł. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Z. D.. Rozpoznając wniesione odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytoczyło w pierwszej kolejności treść przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1335, dalej jako: "ustawa"), wyjaśniając, że w ich świetle dodatek mieszkaniowy jest świadczeniem, którego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przesłanek ściśle określonych w przepisach prawa (art. 2, 3 i 5 powyższej ustawy) - są nimi mianowicie posiadanie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, osiąganie określonego dochodu w przeliczeniu na jednego członka gospodarstwa domowego oraz zajmowanie lokalu mieszkalnego o określonej normatywnej powierzchni użytkowej, z uwzględnieniem liczby członków gospodarstwa domowego. Natomiast wysokość dodatku mieszkaniowego zależy od: łącznego dochodu gospodarstwa domowego, wysokości wydatków poniesionych na mieszkanie, liczby członków gospodarstwa domowego i powierzchni użytkowej zajmowanego lokalu (art. 3, 4, 5 i 6 powyższej ustawy). W ocenie Kolegium, średni miesięczny dochód wnioskodawcy został wyliczony przez organ pierwszej instancji na gruncie przepisów o dodatkach mieszkaniowych w sposób prawidłowy. Jak wynika z zebranego w sprawie materiału, a także wniosku odwołujący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Dochód w okresie pełnych trzech miesięcy kalendarzowych poprzedzających datę złożenia wniosku (10 czerwca 2024 r.) o przyznanie dodatku mieszkaniowego (tj. w marzec, kwiecień, maj 2024 r.) stanowi [...] zł. Zatem, jak słusznie wskazał w zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji, dochód gospodarstwa domowego Odwołującego za okres trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku wynosił [...] zł, średni miesięczny dochód członka gospodarstwa domowego wynosi [...] zł miesięcznie ([...] zł - [...] zł (dodatek pielęgnacyjny) = [...] zł x 3 = [...] zł + [...] zł (deputat węglowy) = [...] zł: 3 = [...] zł. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych w sposób enumeratywny zostały wymienione świadczenia, z których przychód nie jest wliczany do dochodu stanowiącego podstawę do określenia dodatku mieszkaniowego. Kwota wypłaconego wnioskodawcy deputatu węglowego znajduje odzwierciedlenie w decyzji o waloryzacji emerytury Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 01 marca 2024 r., znak: [...] z którego wynika, że została ona wypłacona wraz z emeryturą w miesiącu marcu 2024 r. Mając to na uwadze - w świetle art. 3 ust. 3 ustawy - organ pierwszej instancji był obowiązany uznać, że Z. D. przychód określony w tej decyzji uzyskał. Organ odwoławczy poddał kontroli również pozostałe kwestie, tj. posiadanie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, zajmowanie lokalu mieszkalnego o określonej normatywnej powierzchni użytkowej, z uwzględnieniem liczby członków gospodarstwa domowego, a także sposób wyliczenia dodatku mieszkaniowego (m. in. w oparciu o wysokości wydatków poniesionych na mieszkanie przez Odwołującego). Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Odwołujący wynajmuje mieszkanie położone w K., przy ulicy [...] dodatkowo spełniony został również warunek dotyczący normatywnej powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego. Kolegium wskazało, iż organ pierwszej instancji prawidłowo wyliczył dochód wnioskodawcy a także w prawidłowej wysokości przyznał dodatek mieszkaniowy. Przyjęte wielkości oraz przedstawione przez organ pierwszej instancji wyliczenia są prawidłowe. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Z. D. nie zgadzając się z wliczeniem do dochodu kwoty wypłaconego deputatu węglowego oraz wskazując, że dotychczas kwota powyższe nie była wliczana do jego dochodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Niniejsza sprawa została rozpoznana na podstawie art. 119 pkt 2 w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na wniosek organu zawarty w odpowiedzi na skargę, Okoliczności faktyczne sprawy zostały przedstawione w części historycznej i nie są kwestionowane przez strony. Istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy kwota wypłaconego skarżącemu deputatu węglowego wpływa na jego dochód w miesiącach poprzedzających złożenie wniosku. Bez znaczenia pozostają przy tym argumenty skargi dotyczące wcześniejszego braku uwzględnienia deputatu węglowego przy ustalaniu wysokości dochodu skarżącego, gdyż wykraczałoby to poza zakres niniejszej sprawy. Niewątpliwie, jak zasadnie wskazało Kolegium, dodatek mieszkaniowy jest świadczeniem, którego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przesłanek ściśle określonych w przepisach prawa (art. 2, art. 3 i art. 5 ustawy o dodatku mieszkaniowym) - są nimi mianowicie posiadanie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, osiąganie określonego dochodu w przeliczeniu na jednego członka gospodarstwa domowego oraz zajmowanie lokalu mieszkalnego o określonej normatywnej powierzchni użytkowej, z uwzględnieniem liczby członków gospodarstwa domowego. Natomiast wysokość dodatku mieszkaniowego zależy od: łącznego dochodu gospodarstwa domowego, wysokości wydatków poniesionych na mieszkanie, liczby członków gospodarstwa domowego i powierzchni użytkowej zajmowanego lokalu (art. 3, 4, 5 i 6 ustawy o dodatku mieszkaniowym). Sąd podkreśla, że określenie w ustawie o dodatkach mieszkaniowych dochodu jako "wszelkich przychodów" oznacza, że zaliczone są do niego wszystkie przysporzenia majątkowe (poza wyjątkami wskazanymi w ustawie) uzyskane faktycznie w okresie przyjmowanym do wyliczenia średniego dochodu rodziny. W konsekwencji powoduje to, iż nie tylko przychody uzyskiwane regularnie, ale także te o charakterze sporadycznym, incydentalnym podlegają zaliczeniu do dochodu w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy. Za dochód ten należy uznać zatem wszystkie przychody finansowe uzyskane w okresie przyjmowanym do wyliczenia dodatku mieszkaniowego (to jest w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku), które mogą być przeznaczone na pokrycie wydatków mieszkaniowych. Bez znaczenia pozostaje przy tym za jaki okres czasowy ubiegającemu się o dodatek mieszkaniowy przysługiwały przychody faktycznie uzyskane (wypłacone) w trzech miesiącach poprzedzających złożenie wniosku. Istotne jest jedynie, że świadczenia, bez względu na okres za jaki przysługiwały, rzeczywiście zasiliły budżet gospodarstwa domowego wnioskodawcy we wskazanym okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku. Trzeba też podkreślić, że w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych w sposób enumeratywny zostały wymienione świadczenia, z których przychód nie jest wliczany do dochodu stanowiącego podstawę do określenia dodatku mieszkaniowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie już podkreślano, z czym Sąd w niniejszym składzie całkowicie się zgadza, że katalog przychodów nie podlegających wliczeniu do dochodu na potrzeby dodatku mieszkaniowego jest w istocie katalogiem wyłączeń od reguły ogólnej wliczania "wszelkich przychodów". W przedmiotowej sprawie kwota wypłaconego skarżącemu deputatu węglowego znajduje odzwierciedlenie w zaświadczeniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 01 marca 2024 r. z którego wynika, że została ona wypłacona w miesiącu marcu 2024 r. Mając to na uwadze - w świetle art. 3 ust. 3 ustawy - organy były obowiązane uznać, że skarżący przychód określony w tym zaświadczeniu uzyskał. Nie ulega bowiem wątpliwości, na co wskazywał słusznie organ, że deputat węglowy w świetle art. 3 ust. 3 ustawy stanowi przychód, który ma wpływ na wysokość średniego miesięcznego dochodu. W tym miejscu trzeba też zaznaczyć, że ustawa o dodatkach mieszkaniowych nie zawiera żadnych przepisów szczególnych pozwalających na rozkładanie większych jednorazowych dochodów wnioskodawcy na miesiące za jakie ten dochód przysługuje. Pominięcie tej regulacji należy uznać za świadome działanie ustawodawcy, tym bardziej, że tego typu przepis znajduje się w innych ustawach. Mając powyższe na względzie Wojewódzkie Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę.