II OZ 582/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jacek Chlebny po rozpoznaniu w dniu 30 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SA/Łd 989/22 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi Z. Ł. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 30 września 2022 r. nr 251/2022 w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Z.Ł. zaskarżyła decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 30 września 2022 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki i udzielenia pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z 18 lipca 2024 r. sygn. akt II SA/Łd 989/22 odrzucił wniosek Z.Ł. o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego WSA Agaty Sobieszek-Krzywickiej, sędziego WSA Piotra Mikołajczyka i sędziego WSA Roberta Adamczewskiego. W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca nie przytoczyła we wniosku okoliczności uzasadniających żądanie ani nie przedstawiła dowodów na ich poparcie. W tej sytuacji wniosek został odrzucony stosownie do art. 5a § 6 w zw. z § 5 pkt 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.; dalej: p.u.s.a.). Z.Ł. złożyła zażalenie na to postanowienie. Postanowieniem z 22 sierpnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne. Wskazał, że zgodnie z art. 5a § 16 w związku z art. 5a § 18 p.u.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego merytorycznie rozpoznające wniosek o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego (oddalające wniosek albo uwzględniające wniosek i wyłączające sędziego od rozpoznania sprawy). Zażalenie na to postanowienie złożyła Z.Ł., wnosząc o jego uchylenie. Podniosła, że zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego o odrzuceniu jej wniosku o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego powinno zostać merytorycznie rozpoznane. Powołała się na stanowisko NSA przedstawione w postanowieniu z 29 sierpnia 2023 r. sygn. akt I GZ 220/23. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 1. Zażalenie nie jest zasadne. 2. Instytucja procesowa umożliwiająca badanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności, w którym uwzględnieniu podlegają okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego oraz jego postępowanie po powołaniu, została kompleksowo uregulowana w art. 5a § 1-19 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (przepis wszedł w życie 15 lipca 2022 r.). Procedura może być wszczęta na wniosek uprawnionego podmiotu, złożony w określonym terminie (art. 5a § 1-4 p.u.s.a.) i spełniający, określone w art. 5a § 5 p.u.s.a., bardzo precyzyjne warunki formalne. Stosownie do tego ostatniego przepisu, wniosek powinien czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać: 1) żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 5a § 1 p.u.s.a. oraz 2) przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie. Wniosek, który tych wymagań nie spełnia, nie podlega procedurze konwalidacji. Bezpośrednią konsekwencją procesową złożenia wadliwego wniosku, uchybiającego wymogom z art. 5a § 5 p.u.s.a. jest odrzucenie wniosku. Przepisy art. 5a § 1-19 p.u.s.a. nie przewidują możliwości zakwestionowania tego rozstrzygnięcia. Przepis art. 5a § 16 p.u.s.a. przewiduje jedynie możliwość zaskarżenia postanowień wydanych "na skutek rozpoznania wniosku" (co do meritum), a więc jego oddalenia lub uwzględnienia i wyłączenia danego sędziego od rozpoznania sprawy. Treść tego przepisu nie budzi wątpliwości. 3. Dopuszczalności wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu wniosku nie można wywieść również z art. 5a § 18 p.u.s.a., zgodnie z którym w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o zażaleniu. Katalog postanowień, na które służy zażalenie, ma charakter zamknięty, i zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) obejmuje postanowienia wymienione w punktach od 1 do 10 tego przepisu, a także "przypadki wymienione w ustawie". W żadnym z tych punktów ustawa nie dopuszcza możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu wniosku strony złożonego na podstawie art. 5a p.u.s.a. Przepis art. 194 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odnosi się do postępowania w sprawie wniosku strony o wyłączenie sędziego, jednak możliwość złożenia zażalenia została ograniczona i obejmuje jedynie postanowienia o oddaleniu takiego wniosku. Możliwości zaskarżenia innych rozstrzygnięć podjętych w postępowaniach w sprawie wyłączenia sędziów nie przewidują również inne przepisy p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny podzielił pogląd Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym zażalenie na postanowienie o odrzuceniu wniosku o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziów, wydane na podstawie art. 5a § 6 p.u.s.a., jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone w postanowieniach NSA z: 13 września 2023 r. sygn. akt III OZ 376/23; 23 czerwca 2023 r. sygn. akt I OZ 227/23; 7 czerwca 2023 r. sygn. akt III OZ 258/23; 19 kwietnia 2023 r. sygn. akt III OZ 179/23; 19 grudnia 2022 r. sygn. akt III FZ 573/22 (dostępne w CBOSA). Sąd rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska wyrażonego w postanowieniu NSA z 29 sierpnia 2023 r. sygn. akt I GZ 220/23. 4. W tym stanie rzeczy zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.