II OZ 668/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 2879/23 o odrzuceniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 2879/23 w sprawie ze skargi S.M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 7 listopada 2023 r. nr DL.WIPO.412.351.2023/AB w przedmiocie zobowiązania do powrotu postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 maja 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 2879/23 oddalił skargę S.M. (dalej: "skarżący") wniesioną na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 7 listopada 2023 r., nr DL.WIPO.412.351.2023/AB w przedmiocie zobowiązania do powrotu. Na wniosek skarżącego, działającego za pośrednictwem pełnomocnika będącego adwokatem, odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony temu pełnomocnikowi 17 czerwca 2024 r. (k. 55 akt). W dniu 12 lipca 2024 r. została nadana w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego (k. 63 akt) skarga kasacyjna od powyższego wyroku, wniesiona bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego (data wpływu do tego sądu - 18 lipca 2024 r.). Przewodniczący Wydziału tego samego dnia zarządził przekazanie skargi kasacyjnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (k. 57 akt), a w sądzie tym odnotowano wpływ skargi kasacyjnej w dniu 22 lipca 2024 r. (k. 64 akt). Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną z tego powodu, że została ona wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że w sytuacji wniesienia skargi kasacyjnej bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego z pominięciem właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego datą wniesienia skargi kasacyjnej jest data jej przekazania przez Naczelny Sąd Administracyjny do sądu właściwego. W takich okolicznościach skarga kasacyjna wpłynęła do Sądu pierwszej instancji, który wydał zaskarżony wyrok, z przekroczeniem trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem pełnomocnik skarżącego złożył zażalenie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W zażaleniu zarzucono Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 178 w związku z art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm., dalej: "P.p.s.a."), poprzez odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu upływu terminu do jej wniesienia, podczas gdy w wyznaczonym terminie (przed jego upływem) pełnomocnik wyekspediował przesyłkę zawierającą skargę kasacyjną od wyroku sądu oddalającego skargę. Ponadto odrębnym pismem z tego samego dnia pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 177 § 1 P.p.s.a., skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Przywołany przepis przewiduje pośredni tryb wnoszenia skargi kasacyjnej, a jego wykładnia literalna nakazuje uznać, że dla oceny dochowania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej istotna jest data nadania przesyłki na adres sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej wiąże się więc z wniesieniem tego środka odwoławczego do sądu wydającego wyrok, nie zaś dowolnego. Przepisy P.p.s.a. nie zawierają regulacji prawnej dotyczącej konsekwencji wniesienia skargi kasacyjnej bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W przypadku skargi kasacyjnej brak jest regulacji, jak w odniesieniu do skargi wnoszonej do wojewódzkiego sądu administracyjnego, jeśli chodzi o możliwość zachowanie terminu, gdy skarga została wniesiona bezpośrednio do sądu, a nie za pośrednictwem organu (zob. art. 53 § 4 P.p.s.a.). Brak jest także przepisu szczególnego umożliwiającego w sprawach takich jak rozpoznawana bezpośrednie wniesienie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, co niejednokrotnie ustawy szczególne przewidują (zob. np. art. 30d ust. 1 ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, Dz. U. z 2024 r. poz. 324, ze zm.). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że w sytuacji błędnego skierowania skargi kasacyjnej do sądu innego aniżeli właściwy sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, datą wniesienia skargi kasacyjnej jest data jej przekazania przez NSA do sądu właściwego (por. np. postanowienia NSA z 20 grudnia 2006 r., sygn. akt II FSK 1718/06, LEX nr 281815, 22 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OZ 810/14, LEX nr 1564233, 13 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 3234/15, LEX nr 2334513). W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna skierowana została bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a nie Sądu pierwszej instancji, który wydał zaskarżony wyrok. W konsekwencji po wpłynięciu jej do NSA podlegała przekazaniu do sądu właściwego, co nastąpiło w dniu 22 lipca 2024 r., tj. już po upływie trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej za pośrednictwem tego sądu (termin upłynął w środę 17 lipca 2024 r.). Odnosząc się do argumentacji pełnomocnika skarżącego zawartej w zażaleniu należy wskazać, że o skierowaniu pisma procesowego do określonego sądu decyduje adres umieszczony na kopercie, a nie w treści pisma procesowego. Tym bowiem adresem kieruje się operator pocztowy doręczający takie pismo. Przyjęcie za prawidłowe stanowiska pełnomocnika powodowałoby, że za terminowo złożone pismo należałoby uznać pismo zawierające w treści prawidłowe wskazanie sądu, ale przesłane na adres dowolnego sądu, w tym również sądu umiejscowionego w innym pionie wymiaru sprawiedliwości, a nawet na adresy organów, instytucji lub osób. Na powyższe stanowisko nie ma wpływu oświadczenie pełnomocnika skarżącego o błędnym zaadresowaniu skargi kasacyjnej na skutek pomyłki systemu kancelaryjnego. Z przytoczonych względów zachodziły warunki do odrzucenia skargi kasacyjnej jako złożonej z uchybieniem ustawowego terminu do jej wniesienia. Wniesiony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej zostanie rozpoznany przez Sąd pierwszej instancji oddzielnie. Jak wskazał NSA w postanowieniu z dnia 12 maja 2017 r., sygn. akt II OZ 449/17, LEX nr 2355043 w przypadku jednoczesnego złożenia zażalenia na orzeczenie o odrzuceniu pisma procesowego oraz wniosku o przywrócenie terminu do dokonania danej czynności procesowej, w pierwszej kolejności powinien być nadany bieg zażaleniu, a dopiero po stwierdzeniu bezskuteczności czynności procesowej wskutek upływu terminu rozpoznaniu podlega wniosek o jego przywrócenie. Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.