II OZ 687/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. Sp. z o.o. z siedzibą w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 września 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 1131/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 21 czerwca 2024 r., nr IFXIII.7821.18.2022 w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 18 września 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 1131/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako "P.p.s.a."), odrzucił skargę P. Sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej jako Skarżąca lub Spółka) na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 21 czerwca 2024 r., nr IFXIII.7821.18.2022 w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, albowiem stwierdził, że wpis sądowy od skargi nie został uiszczony w przewidzianym do tego terminie pomimo uprzedniego wezwania skarżącej do jego uiszczenia. Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie, w istocie uiszczono wpis od skargi w kwocie 200 zł. Jednakże, w niniejszej sprawie wpis od skargi wynosi nie 200, a 500 zł – na podstawie § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Na tę właśnie podstawę prawną powołał się Sąd w zarządzeniu z dnia 19 sierpnia 2024 r. wzywając skarżącą Spółkę do uzupełnienia wpisu sądowego w kwocie 300 zł, zakreślając na dokonanie tej czynności termin 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Ze zwrotnego poświadczenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy wynikało, że wezwanie do uiszczenia wpisu zostało skutecznie doręczone skarżącej 23 sierpnia 2024 r. Wobec tego, siedmiodniowy termin upłynął 30 sierpnia 2024 r. Wpis od skargi w kwocie 300 zł został uzupełniony 5 września 2024 r. Uczyniono to zatem po upływie terminu zakreślonego przez Sąd w zarządzeniu z dnia 19 sierpnia 2024 r. Sąd był zatem zobowiązany do uznania, że skoro wpis od skargi nie został uzupełniony w ustawowym terminie, skargę należało odrzucić. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości i zarzucając: 1. rażące naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść orzeczenia tj. art. 220 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i odrzucenie skargi z dnia 17.07.2024 r., pomimo braku obligatoryjnego wezwania do uiszczenia brakującego wpisu sądowego, które to wezwanie nie znajdowało się w przesyłce rejestrowej numer 00559007734770918048, w której Sąd przesłał wyłącznie wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci złożenia dokumentu lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu określającego sposób reprezentacji strony skarżącej, a jedynym załącznikiem był odpis odpowiedzi na skargę, a braki te zostały uzupełnione; 2. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego tj. § 2 ust. 3 pkt. 1 oraz § 2 ust. 3 pkt. 5 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 535) poprzez ich błędną wykładnię i błędne ustalenie, że należna opłata od skargi z dnia 17.07.2024 r. wynosiła 500 zł. pomimo ugruntowanego i utrwalonego w orzecznictwie poglądu, iż należna opłata od skargi od decyzji w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (dalej jako: Specustawa) wynosi 200 zł (tak NSA w postanowieniu z dnia 27.02.2014 r. sygn. akt I OZ 129/14). W konsekwencji, należy przyjąć, że skarga w dacie wniesienia była należycie opłacona, nie posiadała braków formalnych za wyjątkiem nie dołączonych odpisów zupełnych KRS, które zostały uzupełnione w terminie i nie istniały podstawy prawne do jej odrzucenia; 3. rażące naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść orzeczenia tj. art. 220 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt. 3 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 3 pkt. 1 oraz § 2 ust. 3 pkt. 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 535) poprzez ich zastosowanie i odrzucenie skargi na podstawie rzekomego nieopłacenia skargi, podczas gdy skarga została opłacona prawidłowo obliczoną opłatą od wpisu w wysokości 200 zł. w momencie jej wniesienia, a zatem brak było materialnoprawnych podstaw do wezwania o jej uzupełnienie i w konsekwencji odrzucenie. Na podstawie powyższych zarzutów Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i rozpoznanie skargi. W uzasadnieniu pełnomocnik Spółki argumentował, że wezwanie WSA w Gliwicach do uzupełnienia braków formalnych skargi z 20 sierpnia 2024 r. nadane przesyłką poleconą nr 00559007734770918048 nie zawierało wezwania do uiszczenia wpisu a jedynie wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie odpisu KRS, co jest logiczne spójne z treścią wezwania z 20 sierpnia 2024 r., listą załączników oraz odpowiedzią pełnomocnika Skarżącej. Nie było zatem podstaw do odrzucenia skargi na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. Pełnomocnik Spółki wskazuje, że zasady logiki oraz doświadczenia życiowego, nakazują przyjąć, że skoro pełnomocnik skarżącej, otrzymawszy wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, uzupełnił je natychmiast i bez zbędnej zwłoki, a w treści pisma w żaden sposób nie odniósł się do wezwania do uzupełnienia braków fiskalnych, to nie mogłoby one zostać mu doręczone. Jak bowiem wytłumaczyć, że pełnomocnik uzupełnia wyłącznie część braków formalnych i nie sygnalizuje wniesienia opłaty w późniejszym czasie i nie prosi o jej odroczenie. Jedynym logicznym wytłumaczeniem jest właśnie brak prawidłowego wezwania i brak wiedzy pełnomocnika skarżącej o brakach fiskalnych skargi. Następnie, w wyniku standardowej weryfikacji telefonicznej, Sekretariat Kancelarii ustalił w dniu 5.09.2024 r., że w aktach sprawy znajduje się również wezwanie do uzupełnienia braków fiskalnych - polecono wykonanie przelewu do skarżącej w kwocie ustalonej telefonicznie, jednakże bez należytego otrzymania wezwania i wyłącznie z dalece idącej ostrożności. Pomimo braku prawidłowego wezwania, do czego Sąd jest zobowiązany na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a., skarga została odrzucona bez jej merytorycznego rozpoznania. Brak prawidłowej wysyłki korespondencji, a w konsekwencji brak należytego wezwania i spełnienia warunku sine qua non, uniemożliwia zastosowanie odrzucenia skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych skargi. Skarżąca nie może ponosić negatywnych konsekwencji niewłaściwego stosowania procedury wysyłki pism sądowych po stronie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach dokonał błędnej wykładni przepisów § 2 ust. 3 pkt. 1 oraz § 2 ust. 3 pkt. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 535). Zaskarżona decyzja nie dotyczy budownictwa, a w stosunku do skarżącej jest decyzją dotyczącą wywłaszczenia nieruchomości na podstawie przepisów Specustawy (ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych). Skoro interes prawny w zaskarżeniu decyzji przysługuje skarżącej w zakresie w jakim zaskarżona decyzja narusza jej prawa poprzez ustalenie nowego przebiegu granic nieruchomości i zastosowaniu wywłaszczenia nieruchomości skarżącej, to w istocie decyzja w zaskarżonym zakresie dotyczy nieruchomości i przebiegu jej granic, a nie budownictwa. Sąd zatem w sposób niewłaściwy ustalił kwotę wpisu na 500 zł., uznając iż w stosunku do skarżącej zaskarżona decyzja dotyczy budownictwa § 2 ust. 3 pkt. 1 Rozporządzenia, podczas gdy istota skargi i podniesionych w niej zarzutów, dotyczy zastosowania instytucji wywłaszczenia i zmiany granic nieruchomości czyli w stosunku do skarżącej dotyczy właśnie nieruchomości. A zatem, na podstawie § 2 ust. 3 pkt. 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. wpis wynosił 200 zł. i został uiszczony w całości wraz ze skargą. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z zestawienia treści art. 220 § 3 P.p.s.a. z treścią art. 220 § 1 P.p.s.a. wynika, że skarga do sądu administracyjnego podlega opłacie i póki strona ją wnosząca jej nie uiści to skardze nie zostanie nadany dalszy bieg. W związku z tym Przewodniczący Wydziału zarządzeniem wzywa stronę do uiszczenia wpisu od skargi wskazując jego wysokość i określając 7 dniowy termin na wykonanie wezwania pod rygorem jej odrzucenia. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej przesyłka polecona Sądu nr 00559007734770918048 zawierała oprócz wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie KRS Spółki także wezwanie do uzupełnienia wpisu od skargi o kwotę 300 zł. W aktach sądowych znajdują się kopie ww. pism na co wskazuje adnotacja na kartach 18 i 19 akt. Tę okoliczność potwierdza także opis przesyłki umieszczony na zwrotnym potwierdzeniu odbioru gdzie wskazano na "braki skargi, wpis, odpis odp. na skargę 3/9". Powyższą przesyłkę odebrano 23 sierpnia 2024 r. a zatem termin do uzupełnienia wpisu o kwotę 300 zł mijał 30 sierpnia 2024 r. Wobec tego uzupełnienie wpisu wpłatą z 5 września 2024 r. nastąpiło po terminie i skutkować musiało odrzuceniem skargi, co Sąd I instancji uczynił zaskarżonym postanowieniem. W ocenie NSA, wykonanie przez skarżącą jedynie wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie odpisu KRS w piśmie z 26 sierpnia 2024 r. nie było efektem braku wezwania do uzupełnienia wpisu w przesyłce sądowej z 20 sierpnia 2024 r. ale wynikiem tego, że pełnomocnik Spółki prezentował błędne stanowisko, które nadal podtrzymuje, że skarga została prawidłowo opłacona przy jej składaniu. Nie wiadomo jakie były motywy wykonania telefonu przez pełnomocnika Spółki do sekretariatu Sądu ale nie zmienia to faktu, że termin do uzupełnienia wpisu został przekroczony i wpłata 300 zł w dniu 5 września 2024 r. nie mogła skutkować uzupełnieniem braku fiskalnego i rozpatrzeniem skargi. W tych okolicznościach Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 220 § 3 P.p.s.a. i skargę odrzucił. Pełnomocnik skarżącej twierdzi, że wysokość wpisu w niniejszej sprawie powinna wynosić 200 zł a mimo tego uiścił 300 zł wpisu jednakże już po terminie. Kwestia ta mogła być rozpatrywana ale tylko w trybie zaskarżenia zarządzenia o wpisie, czego jednak pełnomocnik nie uczynił. Nie może zatem na etapie odrzucenia skargi odnieść skutku zarzut niewłaściwej wysokości wpisu. Skarżący w skardze wskazał na uiszczenie wpisu 200 zł a zatem gdyby Sąd uznał to za wpis prawidłowy nie wzywałby do jego uzupełnienia. Skoro Sąd uznał za zasadne wezwać skarżącą do uzupełnienia wpisu, to albo należało zakwestionować wezwanie albo zastosować się do niego w terminie. Brak uiszczenia wpisu na wezwanie Sądu musiał skutkować odrzuceniem skargi a zatem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zaskarżenie decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej w zakresie dotyczącym wywłaszczenia nie jest zaskarżeniem decyzji o wywłaszczeniu. Przedmiotem skargi jest całą decyzja a nie jej element składowy zatem przedmiotem skargi było budownictwo a to oznacza, że wysokość wpisu określał w niniejszej sprawie § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 535). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.