II OZ 599/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 29 lipca 2024 r. sygn. akt II SA/Ke 286/24 w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi X. Sp. z o.o. w W. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 5 kwietnia 2024 r. znak: IR.I.7840.11.1.2024 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i architektoniczno-budowlanego oraz odmowy udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i dopuścić Stowarzyszenie [...] z siedzibą w K. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 lipca 2024 r. sygn. akt II SA/Ke 286/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odmówił Stowarzyszeniu [...] z siedzibą w K. (dalej "Stowarzyszenie") dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika. X. Sp. z o.o. w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z 5 kwietnia 2024 r., którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Starachowickiego z 22 stycznia 2024 r. o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i architektoniczno-budowlanego oraz odmowie udzielenia pozwolenia na budowę dla ww. Spółki na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr [...] w [...], gmina [...]. Pismem z 18 lipca 2024 r. Stowarzyszenie [...] w K. wniosło o dopuszczenie go do udziału w charakterze uczestnika w postępowaniu w sprawie odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. Sąd wydając zaskarżone postanowienie powołał się na stanowisko orzecznictwa, zgodnie z którym jeżeli przepis szczególny wyłącza możliwość dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym, to nie jest również możliwe dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd wskazał, że stanowiska tego nie zmienia również brzmienie art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego, zgodnie z którym udział organizacji społecznej dopuszczony został tylko w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę wymagającym udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Niniejsza sprawa nie wymagała bowiem udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami ww. ustawy z dnia 3 października 2008 r. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyło Stowarzyszenie, wnosząc o jego uchylenie i dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 9 p.p.s.a. organizacja społeczna, w zakresie swojej działalności statutowej, może brać udział w postępowaniu w przypadkach określonych w niniejszej ustawie. I tak zgodnie z treścią art. 33 § 2 p.p.s.a. powołanego w podstawie rozpoznawanego wniosku udział w charakterze uczestnika może zgłosić (...) także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Postanowienie w tym przedmiocie sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym. Jak wynika ze stanowiska prezentowanego w orzecznictwie i literaturze przedmiotu do oceny, czy spełnione zostały przesłanki z art. 33 § 2 p.p.s.a. nie wystarczy jedynie stwierdzenie, że sprawa dotyczy "zakresu jej statutowej działalności", ale konieczne jest zbadanie, czy udział organizacji społecznej służy podstawowemu celowi wprowadzonego przez ten przepis rozwiązania, to jest zapewnieniu kontroli społecznej nad postępowaniem (tak NSA w postanowieniu składu siedmiu sędziów z dnia 28 września 2009 r., sygn. akt II GZ 55/09, opubl. ONSAiWSA z 2010 r., nr 2, poz. 23 oraz B. Adamiak, glosa do ww. postanowienia NSA, opubl. OSP 2010/11/108). Stowarzyszenie [...] posiada status organizacji społecznej, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a., a wskazane postanowienia regulaminu stowarzyszenia zwykłego zwłaszcza § 6 lit. d, f, g, j świadczą o tym, że zakres działalności Stowarzyszenia dotyczy rozpoznawanej sprawy, której przedmiotem jest odmowa zatwierdzenia projektu zagospodarowania oraz projektu architektoniczno-budowlanego i odmowa udzielenia pozwolenia na budowę. Wstąpienie Stowarzyszenia do tego postępowania może przyczynić się do realizacji powołanego powyżej celu, jakim jest zapewnienie kontroli społecznej nad tym postępowaniem. Naczelny Sąd Administracyjny już we wcześniej podjętych postanowieniach dopuszczał przedmiotowe Stowarzyszenie do udziału w sprawach związanych z procesem budowlanym (zob. postanowienie z dnia 17 kwietnia 2024 r. sygn. akt. II OSK 539/23, jak również na rozprawie w dniu 3 października 2024 r. sygn. akt II OSK 2768/21 czy II OSK 2762/21). Przychylenie się do wykładni przyjętej w zaskarżonym postanowieniu byłoby zatem wyrazem niekonsekwencji i odejścia od wcześniej zajmowanego stanowiska. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 i art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz art. 33 § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że przepisy ustawy p.p.s.a. nie przewidują możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. Zgodnie z art. 209 p.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Natomiast w niniejszej sprawie zostało rozpoznane zażalenie na postanowienie, zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego.