Ppolska.starec← UrzadnikВойти

II OSK 1766/23

Sądy administracyjne2024-05-15
Sygnatura
II OSK 1766/23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
2024-05-15
Rodzaj
Wyrok NSA

Sędziowie

Grzegorz AntasPaweł MiładowskiWojciech Mazur

Rozstrzygnięcie

Oddalono skargę kasacyjną

Treść orzeczenia

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) Protokolant asystent sędziego Emilia Olszewska-Gągała po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 2519/22 w sprawie ze skargi S.D. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 12 września 2022 r. nr DL.WIPO.412.908.2019/JP w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 marca 2023 r., IV SA/Wa 2519/22 oddalił skargę S.D. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: SUdSC) z 12 września 2022 r., nr DL.WIPO.412.908.2019/JP, utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w B. (dalej: KPPSG) z 30 listopada 2018 r., nr NA-BPD/73/D-ZDP/2018, którą wskazany organ, działając na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a, art. 310 ust. 1 pkt 1, art. 318 ust. 1 w zw. z art. 315 ust. 2 pkt 1 oraz art. 319 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2018 r. poz. 2094 ze zm.), dalej: u.c., a także art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), dalej: k.p.a., zobowiązał S.D., obywatela Tadżykistanu do powrotu oraz orzekł o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 12 miesięcy. S.D. złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), dalej: p.p.s.a., naruszenie: I. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 80, art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe uznanie przez Sąd I instancji, że SUdSC nie dopuścił się naruszenia ww. przepisów prawa w sytuacji, gdy organ nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokonał oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny, co ma przełożenie na uzasadnienie zaskarżonej decyzji sporządzone z naruszeniem art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a., i co stało się przyczyną uznania, że zachodzą podstawy do zobowiązania skarżącego i jego rodziny do powrotu do kraju pochodzenia, jak również, że nie ma w ich przypadku podstaw do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, w tym: a) dokonał stwierdzenia, że zobowiązanie do powrotu nie naruszy prawa do życia rodzinnego i prywatnego skarżącego i jego rodziny bez analizy okoliczności mających istotne znaczenie, tj. integracji, utożsamiania się ze społeczeństwem polskim, zaawansowania procesu kształcenia dzieci, nawiązania bliskich relacji przez rodzinę, podjęcia zatrudnienia; w rezultacie SUdSC oparł rozstrzygnięcie o ogólne stwierdzenia bez odniesienia się do materiału dowodowego; b) dokonał stwierdzenia, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka z art. 348 pkt 3 u.c. na podstawie wybiórczego odwołania się do informacji ze szkoły sporządzonej w marcu 2022 r. (postawienie akcentu na osiągnięcia w nauce, a nieuzasadnione umniejszenie procesu integracji, tożsamości społecznej dzieci), bez odniesienia się do dowodów przedkładanych na bieżąco w toku postępowania odwoławczego (w szczególności informacji sporządzonych przez pedagoga szkolnego w październiku 2020 i 2021 r.), z których wynika, że: (i) początkowy proces adaptacji dla chłopców był bardzo trudny, (ii) zostali objęci pomocą psychologiczno-pedagogiczną, której efekty są zauważalne, (iii) zintegrowali się ze społecznością, a pojawiające się trudności są adekwatne do wieku rozwojowego, (iv) dalsze plany edukacyjne wiążą z Polską, (v) nauka w kraju pochodzenia jest dla nich już obca, (vi) można przypuszczać, że nakaz powrotu do kraju pochodzenia wiąże się z zagrożeniem w rozwoju psychofizycznym ze względu na długi proces readaptacji obserwowany w szkole, (vii) należy uwzględnić czas nauki w polskiej szkole, różnice programowe, słaby kontakt z językiem ojczystym w piśmie, czytaniu, że są to kolejne utrudnienia, które mogą budzić lęk przed nagłym powrotem, a w konsekwencji wpłynąć na rozwój psychiczny chłopców; w związku z tym za dowolne należy uznać stanowisko, że "[...] po pewnym czasie, pod opieką rodziców i krewnych synowie i córka cudzoziemców mają szanse przywyknąć do nowych realiów i nauczyć się w nich żyć" (s. 19 uzasadnienia decyzji SUdSC); c) nie dokonał ustaleń odnoszących się do systemu edukacji w Polsce i Tadżykistanie pod kątem różnic programowych szkół, jak również, czy system szkolnictwa w Tadżykistanie przewiduje działania mające na celu wspomaganie adaptacji dzieci, które od kilku lat nie pobierały nauki w systemie i języku nauczania, przy dysponowaniu wiedzą, że w przypadku synów skarżącego zachodziły poważne trudności adaptacyjne, na co uwagę zwracał niejednokrotnie pedagog szkolny pracujący z chłopcami; co skutkowało oddaleniem skargi przez Sąd I instancji; 2) art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1, art. 84 w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe uznanie przez Sąd I instancji, że SUdSC nie dopuścił się naruszenia ww. przepisów prawa w sytuacji, gdy organ: a) dokonał stwierdzenia, że zobowiązanie do powrotu nie naruszy prawa do życia rodzinnego i prywatnego skarżącego i jego rodziny, bez odniesienia się na etapie wnioskowania do dowodów złożonych w toku postępowania, takich jak: umowa najmu lokalu mieszkalnego, umów dot. zatrudnienia skarżącego, opinii sporządzonych przez znajomych rodziny, które to dowody zostały powołane na okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy w tym zakresie; b) dokonał stwierdzenia, że nie zaistniała przesłanka z art. 348 pkt 3 u.c. bez odniesienia się do dowodów z dokumentów powołanych celem wykazania, że powrót dzieci do kraju pochodzenia będzie mieć istotny wpływ na rozwój psychofizyczny dzieci skarżącego, w związku z czym organ pominął indywidualne problemy dzieci rzutujące na ich zdolności readaptacyjne, c) nie dopuścił dowodu z opinii biegłego psychologa, jakkolwiek było to konieczne i uzasadnione w stanie faktycznym niniejszej sprawy celem zbadania czy zaistniała przesłanka z art. 348 pkt 3 u.c., tym bardziej, że dowód z opinii biegłego psychologa został przeprowadzony przed organem I instancji, opinia była kwestionowana przez skarżących (do czego organ II instancji nie odniósł się) i wymagała aktualizacji w związku z trwającym 4 lata postępowaniem odwoławczym, co skutkowało oddaleniem skargi przez Sąd I instancji; 3) art. 15 w zw. z art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez uznanie przez Sąd I instancji, że organ uczynił zadość spoczywającym na nim obowiązkom w sytuacji, gdy SUdSC ograniczył się tylko do kontroli decyzji organu I instancji bez samodzielnego ponownego rozpoznania sprawy "od nowa", bez odniesienia się w sposób wszechstronny do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym zarzutów odwołania i argumentacji podniesionej w odwołaniu, co skutkowało oddaleniem skargi przez Sąd I instancji; 4) art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez niepoddanie gruntownej analizie wszystkich aspektów niniejszej sprawy przez Sąd I instancji, w których są wątpliwości, i w których ustalenia organu są odmienne od wniosków i twierdzeń skarżącego, nieodniesienie się do wszystkich zarzutów skargi i argumentacji powołanej celem ich uzasadnienia, co miało istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia i skutkowało oddaleniem skargi; II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 348 pkt 2 w zw. z art. 356 ust. 1 pkt 1 u.c. poprzez uznanie, że powrót do kraju pochodzenia nie będzie naruszał prawa do życia prywatnego i rodzinnego rodziny skarżącego, które to stwierdzenie jest wynikiem naruszeń w sferze prawa procesowego; 2) art. 348 pkt 3 u.c. w zw. z art. 3 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 16, art. 28, art. 29 i art. 39 Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. nr 120 poz. 526); dalej: KPD, w zw. z art. 356 ust. 1 pkt 1 u.c. poprzez niedokonanie wykładni art. 348 pkt 3 u.c. i uznanie, że przesłankę naruszenia w przypadku zobowiązania do powrotu praw małoletnich dzieci określonych w KPD w stopniu istotnie zagrażającym ich rozwojowi psychofizycznemu należy sprowadzać w zasadzie wyłącznie do prawa do wychowania dzieci w rodzinie, czy też wiązać z historią migracyjną rodziny, która jest wynikiem decyzji rodziców, w tym długością ich pobytu na terytorium Polski, podczas gdy, jak wynika z wykładni literalnej i systemowej art. 348 pkt 3 u.c., przedmiotem rozważań organu w tym zakresie powinny być szeroko rozumiane prawa określone w KPD, z uwzględnieniem stopnia integracji dzieci, utożsamiania się z Polską, więzi łączących dzieci z Polską i krajem pochodzenia, zaawansowany proces kształcenia, czy trudności adaptacyjne. Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny poprzez uchylenie decyzji SUdSC w całości, ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że nie została ona oparta przez skarżącego na uzasadnionych podstawach. Nie mógł znaleźć potwierdzenia, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Powyższy przepis może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta wyklucza kontrolę kasacyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu. Uzasadnienie wyroku z 22 marca 2023 r. oddalające skargę na wydaną przez SUdSC decyzję, a więc tę prawną formę działania administracji, którą wymienia powołany przez skarżącego art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. określający zakres właściwości sądów administracyjnych, pozbawione jest tego rodzaju wadliwości, ponieważ wynika z niego jednoznacznie, dlaczego Sąd I instancji uznał tenże akt za odpowiadający prawu. Ocena prawna, jaka stanęła u podstaw zastosowania przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a., pozwala ustalić kwestie, których rozważenie rzutowało w zakresie wyprowadzonych z nich przez Sąd wniosków na ocenę potwierdzającą dopuszczalność wydania w sprawie przez organ decyzji zobowiązującej skarżącego do powrotu. Rację ma skarżący, podnosząc, że przedstawienie przez wojewódzki sąd administracyjny swojej oceny w uzasadnieniu wyroku nie może przybrać formy ogólnikowej aprobaty stanowiska organu administracji. Rzecz jednak w tym, że wniosek powyższy nie może być traktowany jako opis wymagania procesowego, którego nie spełnia zaskarżony wyrok. Zamieszczona w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku argumentacja związana z oceną zgromadzonego materiału dowodowego i przyczynami niepozwalającymi przypisać SUdSC naruszenia art. 348 pkt 2 i 3 u.c. nie ma charakteru fragmentarycznego, czy też szablonowego, nie pozostaje ona równocześnie zdawkowa (lakoniczna). Wyjaśnienie Sądu odnosi się niewątpliwie do kluczowych kwestii zaznaczonych przez skarżącego w złożonej skardze (pismo z 9 listopada 2022 r.), które ważyły na wyniku sprawy. To, że każdy aspekt sformułowanych w skardze zastrzeżeń nie stał się przedmiotem wypowiedzi Sądu I instancji nie oznacza, iż tego rodzaju zaniechanie jest równoważne uchybieniu art. 141 § 4 p.p.s.a., a dokonana kontrola działalności administracji publicznej nie odpowiada dyspozycji art. 3 § 1 p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługiwały na uwzględnienie podniesione przez skarżącego zarzuty nakierowane na podważenie podstawy faktycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 i art. 136 § 1 k.p.a., a także wskazujące na naruszenie przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego (art. 348 pkt 2 i 3 w zw. z art. 356 ust. 1 pkt 1 u.c. oraz art. 3 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 16, art. 28, art. 29 i art. 39 KPD). Sąd I instancji dokonując oceny prowadzonego przez organy postępowania wyjaśniającego, zasadnie nie dopatrzył się uchybień w zakresie dotyczącym wymogu wszechstronnego zebrania w sprawie materiału dowodowego, jak i dokonania jego właściwej oceny pod kątem przesłanek ewentualnego udzielenia skarżącemu zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Sąd I instancji równocześnie prawidłowo uznał, że w objętej skargą decyzji zostały w wystarczający sposób ujawnione w treści jej uzasadnienia przesłanki nakazujące utrzymać w mocy decyzję KPSG, przez co zarzut przypisujący tejże decyzji niespełnienie wymagania art. 107 § 3 k.p.a. nie zasługuje na uwzględnienie, podobnie jak zarzut naruszenia w sprawie art. 15 w zw. z art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. łączony przez skarżącego z brakiem odniesienia się przez organ odwoławczy w sposób wszechstronny do zgromadzonego materiału dowodowego. Rozpatrując zarzuty naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów, wymaga zauważenia, że ich istota została powiązana z zagadnieniem dotyczącym oceny, czy zobowiązanie skarżącego i jego rodziny do powrotu nie narusza ich prawa do życia rodzinnego i prywatnego, w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61 poz. 284), dalej: EKPC, a także nie wiąże się z zastosowaniem w sprawie dyspozycji art. 348 pkt 3 w zw. z art. 356 ust. 1 pkt 1 u.c. z uwagi na podnoszony przez stronę zarzut, iż zobowiązanie jego małoletnich dzieci (A.D., A.D1. i Z.D.) do powrotu naruszać będzie ich prawa określone w KPD w stopniu istotnie zagrażającym ich rozwojowi psychofizycznemu. Tak sformułowanym podstawom kasacyjnym nie może być jednakże przypisana, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, procesowa skuteczność. Zamieszczona w skardze kasacyjnej argumentacja jakkolwiek bowiem formalnie nawiązuje do osoby skarżącego jako adresata decyzji SUdSC objętej skargą oddaloną przez Sąd I instancji zaskarżonym wyrokiem, tym niemniej wadliwość określenia sytuacji prawnej cudzoziemca wiąże z błędnym rozważeniem sytuacji jego małoletnich dzieci w tym aspekcie, który ma związek z konsekwencjami opuszczenia terytorium Polski i zobowiązania ich do powrotu do kraju pochodzenia (Tadżykistanu), co jednakże pozostaje zagadnieniem, które nie może być w kontrolowanym postępowaniu procesowo podważone z uwagi na to, że jest ono kształtowane wynikiem rozstrzygnięcia przez organy administracji publicznej odrębnej sprawy administracyjnej, której sposób załatwienia został uznany za odpowiadający prawu w toku dokonania jej kontroli sądowej na wniosek pozostałych członków rodziny skarżącego, tj. N.R. (małżonki skarżącego) oraz ich małoletnich dzieci (A.D., A.D1. i Z.D.). Wymaga podkreślenia, że KPSG w dniu 26 kwietnia 2018 r. wszczął względem N.R. oraz A.D., A.D1. i Z.D. postępowanie w sprawie zobowiązania do powrotu, które zostało zakończone decyzją z 30 listopada 2018 r., nr NA-BPD/74/D-ZDP/2018 nakładającą na ww. osoby na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a, art. 310 ust. 1 pkt 1, art. 318 ust. 1 w zw. z art. 315 ust. 2 pkt 1 oraz art. 319 pkt 1 u.c. wskazany wyżej obowiązek prawny wraz z równoczesnym orzeczeniem o zakazie ponownego przez nich wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 12 miesięcy. W toku kontroli instancyjnej decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją SUdSC z 12 września 2022 r., nr DL.WIPO.412.959.2019/JP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 marca 2023 r., IV SA/Wa 2518/22 oddalił skargę N.R. oraz A.D., A.D1. i Z.D. na tenże akt. W następstwie oddalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 15 maja 2024 r., II OSK 1763/23 wniesionej przez skarżących skargi kasacyjnej od powyższego orzeczenia stało się ono prawomocne. O ile zarzuty skargi kasacyjnej nakierowane na wykazanie, że podstawa do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych powinna być wiązana z dyspozycją art. 348 pkt 3 w zw. z art. 356 ust. 1 pkt 1 u.c. oraz przepisami KPD z uwagi na to, iż zobowiązanie A.D., A.D1. i Z.D.do powrotu naruszać będzie ich prawa określone w KPD w stopniu istotnie zagrażającym ich rozwojowi psychofizycznemu, mogły podlegać merytorycznej analizie we wskazanym postępowaniu sądowym, jako że kontrolą legalności została w nim objęta decyzja przesądzająca o sytuacji prawnej małoletnich dzieci skarżącego i możliwości zalegalizowania ich pobytu w Polsce w następstwie zakończenia przez Radę do Spraw Uchodźców postępowania w przedmiocie udzielenia ochrony międzynarodowej decyzją odmowną z 8 lutego 2018 r., znak RdU-506-1/S/17, o tyle posłużenie się tymi samymi zarzutami kasacyjnymi w rozpoznawanej sprawie nie może być skuteczne, albowiem nie jest możliwe w niej dowodzenie, że wpływ na jej wynik mają deklarowane przez skarżącego przeszkody w powrocie A.D., A.D1. i Z.D. do kraju pochodzenia, jeżeli tego rodzaju stanowisko nie znajduje potwierdzenia w wyniku kontroli decyzji SUdSC z 12 września 2022 r., nr DL.WIPO.412.959.2019/JP. Uwarunkowania sprawy wskazują, że na skutek powrotu skarżącego do kraju pochodzenia, uwzględniając konsekwencje ww. aktu, nie nastąpi rozerwanie więzi rodzinnych pomiędzy nim a jego małżonką oraz A.D., A.D1. i Z.D. W związku z powrotem do kraju pochodzenia nie dojdzie do rozdzielenia rodziny, ponieważ żaden z jej członków nie może przebywać legalnie na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. W ugruntowanym orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC) przyjmuje się, że w sytuacji, gdy życie rodzinne zostało stworzone w czasie, kiedy osoby zainteresowane zdawały sobie sprawę, że z uwagi na ich status przetrwanie takiego życia rodzinnego w państwie przyjmującym od początku pozostawało niepewne, jedynie w wyjątkowych okolicznościach wydalenie takich osób niebędących obywatelami danego państwa może stanowić naruszenie art. 8 EKPC (por. wyrok ETPC z 28 lipca 2020 r., Pormes p. Holandii (skarga nr 25402/14), § 57; wyrok ETPC z 30 czerwca 2015 r., A.S. przeciwko Szwajcarii (skarga nr 39350/13), § 48; wyrok ETPC z 3 października 2014 r., Jeunesse p. Holandii (skarga nr 12738/10), § 108; wyrok ETPC z 31 lipca 2008 r., Omoregie i inni p. Norwegii (skarga nr 265/07), § 57). W wyroku z 7 marca 2024 r., II OSK 1345/23 Naczelny Sąd Administracyjny trafnie zauważył, że gdy członkowie rodziny upatrują możliwości legalizacji pobytu we wszczęciu procedury uchodźczej, jej bezskuteczność wyrażająca się odmową nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej nie może prowadzić do respektowania dokonanego przez imigrantów wyboru kraju, w którym złożyli wniosek o ochronę międzynarodową, jako kraju osiedlenia, z powołaniem się na prowadzone tu wspólnie życie rodzinne, jeżeli więzi te mogą być bez przeszkód podtrzymywane w kraju pochodzenia. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.