I OZ 707/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 września 2024 r., sygn. akt II SO/Lu 17/24 o oddaleniu wniosku T. W. o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy N. za niezastosowanie się do obowiązku przekazania skargi z 28 września 2023 r. na bezczynność Wójta Gminy N. w zakresie wykonania decyzji w przedmiocie usług opiekuńczych postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej: Sąd I instancji), postanowieniem z dnia 4 września 2024 r., sygn. akt II SO/Lu 17/24 oddalił wniosek T. W. (dalej: Skarżąca) o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy N. za niezastosowanie się do obowiązku przekazania skargi z 28 września 2023 r. na bezczynność Wójta Gminy N. w zakresie wykonania decyzji w przedmiocie usług opiekuńczych. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się zdyscyplinowania organu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 55 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W niniejszej sprawie wniosek o wymierzenie organowi grzywny dotyczył niezrealizowania obowiązku przekazania w terminie wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, skargi Skarżącej z 28 września 2023 r. na bezczynność Wójta Gminy N. w zakresie wykonania decyzji w przedmiocie usług opiekuńczych. Postanowieniem z dnia 4 września 2024 r., sygn. akt II SAB/Lu 112/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił ww. skargę jako niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., gdyż ww. sprawa była już rozpoznawana przez Sąd I instancji, który wyrokiem z dnia 6 października 2022 r., sygn. akt II SAB/Lu 55/22 oddalił wniesioną skargę, zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 grudnia 2023 r., sygn. akt I OSK 273/23 oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku. Ponadto Sąd I instancji postanowieniem z dnia 6 marca 2024 r., sygn. akt II SAB/Lu 28/24 odrzucił kolejną skargę Skarżącej w tym samym przedmiocie jako niedopuszczalną z uwagi na ww. prawomocny wyrok. Wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest pismem wszczynającym postępowanie, co oznacza, że postępowanie z wniosku o wymierzenie organowi grzywny jest prowadzone w odrębnej sprawie sądowoadministracyjnej niż sprawa sądowoadministracyjna zainicjowana wniesieniem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Przedmiotem zaskarżenia jest niezastosowanie się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., toteż wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. był dopuszczalny. Grzywna ma bowiem nie tylko charakter dyscyplinujący, ale równocześnie ma spełniać funkcję represyjną. Niewykonanie obowiązku przekazania w terminie skargi narusza pośrednio uprawnienie skarżącego do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Wymierzenie grzywny ma jednak charakter fakultatywny i uzależnione jest od dokonania oceny, czy grzywna spełni swoje funkcje. Należy zgodzić się z szeroko prezentowanym w orzecznictwie poglądem, że do wymierzenia organowi grzywny nie wystarczy jedynie opóźnienie w przekazaniu sądowi skargi. Niezbędne jest także dodatkowe ustalenie obciążających organ przyczyn w zaistnieniu tego faktu. Odpowiedzialność organu z art. 55 § 1 p.p.s.a. nie jest odpowiedzialnością rodzącą się w sposób automatyczny. Ustalenie, iż w sprawie nastąpiło nieterminowe przekazanie skargi nie przesądza o konieczności zastosowania sankcji wobec organu, który tego uchybienia się dopuścił. Sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wymierzenie organowi grzywny bierze pod uwagę specyfikę i charakter okoliczności danej sprawy, w tym przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Orzeczenie sądu ma charakter uznaniowy. W niniejszej sprawie należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że nie było podstaw do wymierzenia organowi grzywny. Prawidłowo Sąd ocenił zaistniały stan faktyczny, z którego nie wynika, że funkcje grzywny zostałyby zrealizowane. Zauważyć bowiem należy, że przekazanie skargi po upływie ustawowego terminu 30 dni nie wpłynęło negatywnie na zabezpieczenie interesu prawnego Skarżącej przed bezczynnością i przewlekłym prowadzeniem przez organ postępowania w przedmiocie usług opiekuńczych. Tak, jak już wskazano powyżej sądowa kontrola legalności działania organu w tym zakresie została już dokonana wyrokiem z dnia 6 października 2022 r., sygn. akt II SAB/Lu 55/22, który na skutek skargi kasacyjnej został również poddany kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie było zatem podstaw do uznania, że grzywna spełniłaby funkcję dyscyplinującą. Sąd wziął także pod uwagę okoliczność znaną mu z urzędu, a mianowicie negatywnie ocenił motywację Skarżącej domagającej się wymierzenia organowi grzywny wobec licznych wniosków i podań, jakie kieruje ona do organu, a których treść jest trudna do interpretacji. Powyższa okoliczność jest również znana Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu do którego Skarżąca składa dużą ilość zażaleń. W takiej sytuacji, wymierzenie grzywny, która miałaby spełnić funkcję represyjną, byłoby niecelowe. Z treści zażalenia wynika, że Skarżąca jest niezadowolona ze sposobu rozpatrywania jej spraw przez organ i z tej przyczyny wystąpiła o wymierzenie organowi grzywny. Zestawienie okoliczności sprawy nie pozwala jednak na stwierdzenie, że uchybienie w przekazaniu Sądowi kolejnej, tożsamej skargi uzasadniało zastosowanie sankcji z art. 55 § 1 p.p.s.a. Z powołanych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.