II OZ 731/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jacek Chlebny po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 959/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia 20 lutego 2024 r., nr RdU-418-2/S/23 w przedmiocie uznania wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie lub Sąd pierwszej instancji) postanowieniem z 9 maja 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 959/24, w sprawie ze skargi A. J. (dalej: skarżący lub cudzoziemiec) na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z 20 lutego 2024 r., w przedmiocie uznania wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny, odmówił skarżącemu, obywatelowi T., wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Decyzją z 20 lutego 2024 r. Rada do Spraw Uchodźców (dalej: organ) utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z 6 grudnia 2023 r. uznającą wniosek skarżącego z 17 października 2023 r. o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny. Organ podkreślił, że jest to drugi wniosek skarżącego w tym przedmiocie. Nie zaistniały natomiast żadne nowe okoliczności ani dowody znacząco zwiększające prawdopodobieństwo udzielenia cudzoziemcowi ochrony międzynarodowej. Skarżący, podobnie jak we wniosku z 13 kwietnia 2023 r., za powód ubiegania się o udzielenie ochrony międzynarodowej podał możliwość prześladowania go w Republice T. ze względu na udział w protestach w T. Spełnione zatem zostały, zdaniem organu, przesłanki uznania kolejnego wniosku cudzoziemca za niedopuszczalny zgodnie z treścią art. 38 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1504 ze zm.). Organ wskazał ponadto, że z ustaleń wynika, iż skarżący "nie był nigdy aresztowany ani sądzony z powodów konwencyjnych. Nie należał do żadnej partii politycznej ani innej organizacji. Nigdy nie stawiano mu żadnych zarzutów, które świadczyłyby o posądzaniu go o jakąś wrogą działalność przeciwko władzom kraju pochodzenia". W skardze do WSA w Warszawie na decyzję organu z 20 lutego 2024 r. cudzoziemiec zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powołując się m.in. na treść art. 46 ust. 5 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 180, str. 60; dalej: dyrektywa proceduralna) w zw. z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.). Sąd pierwszej instancji wskazał, że w przypadku decyzji o uznaniu wniosku o ochronę międzynarodową za niedopuszczalny prawo do pobytu na terytorium kraju nie ma charakteru bezwzględnego. Skarżący nie uprawdopodobnił natomiast, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a tym samym, że zachodzi konieczność zastosowania żądanej przez niego ochrony tymczasowej. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł cudzoziemiec zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez stwierdzenie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do wstrzymania zaskarżonej decyzji, podczas gdy opuszczenie terytorium Rzeczpospolitej Polski i powrót do T. wyrządzi skarżącemu znaczą szkodę majątkową i spowoduje trudne do odwrócenia skutki, tj. narazi go na koszt transportu do kraju pochodzenia, dodatkowe koszty podróży i utrzymania do czasu znalezienia pracy w T. oraz znaczące pogorszenie warunków do życia. Spowoduje także brak możliwości wyjazdu z T., gdyż władze ograniczają możliwości migracyjne swoich obywateli. W oparciu o powyższy zarzut cudzoziemiec wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z 20 lutego 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 1. Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. 2. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., i przyjął, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi konieczność zastosowania wobec skarżącego ochrony tymczasowej. Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony o istnieniu tych niebezpieczeństw. Stawiane twierdzenia należy uzasadnić stosownymi okolicznościami pozwalającymi wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Powołanie się przez skarżącego na potencjalność prześladowań w kraju pochodzenia nie wyczerpuje zatem przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy podkreślić, że w rozpatrywanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja o uznaniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny, nie zaś decyzja o odmowie udzielenia ochrony międzynarodowej, czy decyzja o zobowiązaniu do powrotu. W przypadku decyzji o uznanie wniosku za niedopuszczalny prawo do pobytu na terytorium kraju nie ma charakteru prawa bezwzględnego (por. postanowienia NSA z 29 stycznia 2019 r., sygn. akt II OZ 951/18; 12 marca 2024 r., sygn. akt II OZ 125/24; 9 kwietnia 2024 r., sygn. akt II OZ 164/24). Rozpoznanie na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o uznaniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny nie wymaga zatem uwzględnienia prawa cudzoziemca do pobytu na terytorium Polski w zakresie wynikającym z treści art. 46 ust. 5 dyrektywy proceduralnej. Obowiązek państwa członkowskiego zapewnienia cudzoziemcowi prawa pobytu na swoim terytorium do czasu zakończenia postępowania przed sądem pierwszej instancji podlega ograniczeniu w przypadkach określonych w art. 46 ust. 6 dyrektywy proceduralnej, w tym także w przypadku skarg na decyzje o uznaniu wniosku za oczywiście bezzasadny lub o uznaniu wniosku za niedopuszczalny. Wniosek cudzoziemca o zastosowanie ochrony tymczasowej nie zasługuje na uwzględnienie także z uwagi na charakter objętej nim decyzji. Choć konsekwencją wydania zaskarżonej decyzji jest przewidziany w art. 299 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2024 r. poz. 769 ze zm.; dalej: ustawa o cudzoziemcach) obowiązek opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, to jednak nie wiąże się on z przymusem jego wykonania. Decyzja ta nie prowadzi bowiem bezpośrednio do wydalenia cudzoziemca z kraju. Dopiero wydanie decyzji w wyniku postępowania w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu (art. 302 ust. 1 pkt 16 ustawy o cudzoziemcach) ma skutek w postaci wydalenia cudzoziemca z kraju i wiąże się z jej przymusowym wykonaniem. Wtedy również możliwe jest wydanie postanowienia wstrzymującego wykonanie decyzji, pod warunkiem, że strona wykaże, iż jej wykonanie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub wywołania trudnych do odwrócenia skutków. W świetle powyższych rozważań argumentacja skarżącego, zgodnie z którą powrót do kraju pochodzenia narazi go na znaczną szkodę majątkową i spowoduje trudne do odwrócenia skutki w postaci poniesienia kosztów transportu do Republiki T. oraz dodatkowych kosztów podróży i utrzymania na czas znalezienia pracy, pogorszenia warunków życia, jak również spowoduje brak możliwości wyjazdu z Republiki T., nie może zostać uznana za skuteczną i stanowić okoliczności uzasadniających udzielenie ochrony tymczasowej. 3. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.