III SA/Kr 1092/22
Sądy administracyjne2023-05-10
Sygnatura
III SA/Kr 1092/22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia
2023-05-10
Rodzaj
Wyrok WSA w Krakowie
Sędziowie
Hanna Knysiak-SudykaKatarzyna Marasek-ZyburaMarta Kisielowska
Rozstrzygnięcie
oddalono skargę
Treść orzeczenia
SENTENCJA
|Dnia 10 maja 2023 r. | Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka Sędziowie: SWSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) ASR WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w sprawie ze skargi P. F. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 30 maja 2022 r. nr WO-II.621.1.30.2022 w przedmiocie wymeldowania oddala skargę
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 30 maja 2022 r. znak: WO-II.621.1.30.2022, Wojewoda Małopolski, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, z późn. zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1911, z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy J. z dnia 1 kwietnia 2022 r. znak: OP.5343.3.2021 orzekającą o wymeldowaniu P. F. (dalej: skarżący) z miejsca pobytu stałego z adresu: Z. [...].
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wójt Gminy J., działając na wniosek J. F., wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie wymeldowania skarżącego z pobytu stałego pod adresem: Z. [...]. Właścicielka budynku poinformowała wówczas organ I instancji, że skarżący nie mieszka pod wskazanym adresem od 3 lat, opuścił budynek z własnej woli, nie pozostawił w nim żadnych rzeczy osobistych jak również nie posiada kluczy do drzwi wejściowych. Organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w trakcie którego przesłuchano strony postępowania i świadków. J. F. wyjaśniła, że w trakcie trwania małżeństwa ze skarżącym, opuściła wraz z mężem dom w Z. [...] i zamieszkali w wynajętym domu w B. Jednak, po jakimś czasie, odeszła ona od męża i zamieszkała wraz z synem w budynku nr [...] w miejscowości Z. Natomiast skarżący nie powrócił razem z żoną i synem do miejsca zameldowania na pobyt stały. Skarżący przedstawił stanowisko, że budynek opuścił po awanturze domowej z żoną i teściową. Przyznał, że nie posiada kluczy do domu w Z., w którym pozostawił swoje rzeczy takie jak: silnik do ciągnika, podzespoły, silnik elektryczny, pompę do wody, piły, szlifierkę, narzędzia ogrodnicze. Oświadczył, że wyżej wymieniony budynek remontował wspólnie z byłą żoną. Skarżący wskazał, że zamierza powrócić do domu w Z. [...] pod warunkiem, że była żona pozwoli mu tam zamieszkać. Składając zeznania w organie I instancji, w dniu 22 listopada 2021 r., potwierdził stanowisko przedstawione przez skarżącą, że miejsce zameldowania na pobyt stały opuścili wspólnie i zamieszkali w B. Oględziny budynku nr [...] w Z. wykazały, że w budynku znajdują się rzeczy stanowiące wyposażenie domu, które były zakupione podczas trwania małżeństwa. Świadkowie: M. K. oraz T. S. oświadczyli, że skarżący nie przebywa pod adresem: Z. [...] od około 4 lat. Mając na uwadze poczynione ustalenia Wójt Gminy J. zakończył postępowanie, orzekając o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego z adresu: . [...].
W odwołaniu wniesionym od ww. decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności: a) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia stanu faktycznego, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, a w szczególności brak przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka P. B.; b) art. 8 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnikowych stwierdzeń, iluzoryczne uzasadnienie prawne, bez wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, brak dokonania subsumpcji wskazanych przepisów do stanu faktycznego niniejszej sprawy, w szczególności poprzez bezpodstawne przyjęcie, że zaistniały przesłanki do wymeldowania skarżącego z pobytu stałego, a wszystko to uniemożliwiło realizację zasady pogłębionego zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności prawnych sprawy i przyjęcie, że uczestnik dobrowolnie i trwale opuścił miejsce pobytu stałego; c) art. 88 k.p.a. poprzez brak nałożenia na świadka P. B. grzywny, w sytuacji, gdy świadek mimo prawidłowego wezwania nie stawił się do Urzędu Gminy w celu złożenia zeznań. Skarżący zarzucił także błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że dobrowolnie i trwale opuścił miejsce stałego pobytu, w sytuacji, gdy do opuszczenia tego miejsca został zmuszony przez okoliczności, a nadto chciał wrócić do tego domu i tam mieszkać.
Wojewoda Małopolski uznał wniesione odwołanie za nieuzasadnione i opisaną na wstępie decyzją z dnia 30 maja 2022 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.
Na wstępie organ zaznaczył, że obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany wykonywać obowiązek meldunkowy określony w ustawie o ewidencji ludności. Ma zatem obowiązek zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego, a gdy opuszcza miejsce pobytu stałego albo opuszcza miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu, obowiązany jest wymeldować się w organie gminy właściwym dla dotychczasowego miejsca pobytu lub dokonując zameldowania w nowym miejscu pobytu.
Fakt opuszczenia lokalu stanowi przesłankę uprawniającą organ meldunkowy do wydania decyzji o wymeldowaniu.
Organ podkreślił, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, że opuszczenie lokalu uprawniające do wymeldowania, następuje wówczas, gdy ma ono charakter trwały i jest dobrowolne. Ustawodawca nie zdefiniował jednak pojęcia "opuszczenia" miejsca pobytu stałego, nie precyzując czy winno ono mieć jakiś kwalifikowany charakter, co do jego przyczyn, sposobu, czy też czasu jego trwania. Dlatego każdorazowo pojęcie to należy odnosić do indywidualnej sytuacji strony.
Przepis art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności precyzuje, że pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.
Uznanie pobytu za stały uzależnione jest od łącznego spełnienia określonych przez ustawodawcę przesłanek, tj. faktycznego przebywania pod określonym adresem oraz jednoczesnego zamiaru stałego pobytu w tym miejscu, połączonego z wolą koncentracji w nim swoich spraw życiowych. Za miejsce koncentracji życiowych interesów można uznać lokal, w którym osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj.: mieszka, nocuje, spożywa posiłki, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego użytku (odzież, żywność, meble, przyjmuje wizyty członków rodziny i znajomych itp.). Oceniając, gdzie znajduje się centrum życiowe, bierze się pod uwagę całokształt okoliczności zaistniałych w danej sprawie.
Organ podkreślił, że przepis art. 35 ustawy o ewidencji ludności, wymaga dla zaistnienia przesłanek wymeldowania (w drodze decyzji administracyjnej) jedynie opuszczenia miejsca pobytu stałego i niedopełnienia obowiązku wymeldowania się.
Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym organ odwoławczy stwierdził, że stanowisko skarżącego i J. F. jest spójne i pozwala na rozstrzygnięcie sprawy w drodze decyzji administracyjnej.
Organ zaznaczył, że ewidencja ludności polega na rejestracji faktycznego miejsca pobytu osób na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przedmiotem niniejszego postępowania było wyłącznie ustalenie, czy doszło do opuszczenia lokalu (tj. jedynej przesłanki warunkującej wymeldowanie, w rozumieniu przepisów art. 35 ustawy o ewidencji ludności), którą to przesłankę - w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy - organ I instancji ustalił prawidłowo. W ocenie Wojewody Małopolskiego, z akt sprawy wynika jednoznacznie, że skarżący nie mieszka pod adresem: Z. [...], co najmniej od 1 listopada 2018 r. Z umowy najmu lokalu znajdującego się pod adresem: B. [...] wynika bowiem, iż lokal ten został wynajęty skarżącemu na cele mieszkaniowe od 1 listopada 2018 r. do 31 października 2019 r. Organ II instancji nie ma zatem wątpliwości, że skarżący podjął świadomą i przemyślaną decyzję o przeniesieniu centrum swoich spraw życiowych poza budynek, w którym zameldowany jest na pobyt stały. W dniu 31 listopada 2018 r. podpisał bowiem umowę najmu lokalu mieszkalnego pod adresem: B. [...] i jak wynika z zeznań stron, wspólnie z rodziną skoncentrował tam swoje sprawy życiowe. Organy administracji publicznej nie kwestionują stanowiska skarżącego, że przyczyną opuszczenia budynku nr [...] w miejscowości Z. były nieporozumienia rodzinne. Niemniej jednak decyzja o wyprowadzce, jakkolwiek mogła być trudna, to była świadoma, a zatem dobrowolna.
W uzasadnieniu podkreślono, że organy administracji publicznej rozstrzygają sprawy zgodnie ze stanem faktycznym w dacie orzekania. Organ II instancji nie ma wątpliwości, że aktualnie skarżący nie ma realnej szansy powrotu do budynku, w którym zameldowany jest na pobyt stały.
Wojewoda Małopolski zauważył, że skoro skarżący nie wykonuje wszystkich czynności dnia codziennego w budynku nr [...] w miejscowości Z., to nie może pozostawać tam zameldowany. Istotą ewidencji ludności jest bowiem odzwierciedlenie w rejestrach państwowych faktycznego miejsca pobytu osób na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Wojewoda Małopolski wyjaśnił, że zeznania wnioskowanego świadka P. B., nie były kluczowe dla przedmiotowej sprawy, dlatego też nie było potrzeby, aby organ I instancji konsekwentnie dążył do przeprowadzenia tego dowodu. Jakkolwiek w pierwszej kolejności organ I instancji wezwał P. B. do Urzędu Gminy J., dążąc do realizacji wniosku skarżącego z dnia 7 stycznia 2022 r. (data wpływu wniosku do Urzędu Gminy J.), to w sytuacji gdy świadek nie stawił się w organie I instancji w wyznaczonym terminie, a zeznania stron były jednoznaczne, nie było konieczności aby dyscyplinować świadka poprzez nakładanie na niego kar finansowych. Konsekwencja organu I instancji w przeprowadzeniu tego dowodu, wpłynęłaby wyłącznie na niczym nieuzasadnione przedłużenie postępowania administracyjnego.
Wojewoda Małopolski nie zgodził się również ze stanowiskiem skarżącego, że organ I instancji uzasadnił decyzję w sposób nienależyty, a zawarte stwierdzenia były zbyt ogólnikowe i iluzoryczne, co doprowadziło do złej oceny stanu faktycznego oraz uniemożliwiło kontrolę decyzji organu I instancji. Organ I instancji powołał w treści uzasadnienia zeznania stron postępowania, które stanowiły podstawę do rozstrzygnięcia sprawy, powołał również obowiązujące przepisy prawa oraz dokonał oceny stanu faktycznego w odniesieniu do obowiązujących przepisów prawa. Działanie organu I instancji nie uniemożliwiło przeprowadzenia kontroli decyzji organu I instancji przez Wojewodę Małopolskiego.
W ocenie organu II instancji prawidłowe były także ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący. Mając powyższe na uwadze nie było podstaw do przeprowadzenia dodatkowych dowodów w sprawie.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił:
- naruszenie art. 35 w związku z art. 33 i art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności - poprzez błędne zastosowanie tych przepisów, w sytuacji gdy materiał dowodowy nie pozwalał na przyjęcie, że skarżący dobrowolnie i trwale opuścił miejsce stałego pobytu oraz utracił zamiar przebywania pod adresem Z. [...];
- naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., a to przez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w szczególności poprzez brak ustalenia w sposób wyczerpujący i niebudzący wątpliwości wszystkich okoliczności pozwalających na dokonanie jednoznacznej i wyczerpującej oceny co do przesłanki wymeldowania; uznanie, że organ I instancji całościowo wyjaśnił stan sprawy, co przejawiało się w stwierdzeniu, że skarżący dobrowolnie i trwale opuścił miejsce zamieszkania pod adresem Z. [...], w sytuacji gdy do opuszczenia tego miejsca został zmuszony okolicznościami, a nadto chciałby wrócić do tego domu i tam mieszkać m.in. z uwagi na to że czynił na ten dom bardzo wysokie nakłady, pozostało w nim wyposażenie, w tym domu mieszka jego małoletni syn, a sam skarżący pracuje w Z. i nie posiada innego stałego miejsca zamieszkania;
- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy prawidłowe było uchylenie decyzji organu I instancji;
- art. 107 § 3 k.p.a,. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu przyczyn, dla których organ odmówił wiarygodności zeznaniom skarżącego, brak wyjaśnienia, dlaczego pominął fakt poczynienia nakładów na dom, pozostawienia w nim wyposażenia, wymiany zamków w drzwiach oraz wyrzucenia rzeczy osobistych skarżącego przed dom przez jego żonę oraz to, że skarżący jest współwłaścicielem działki sąsiedniej, a wszystko to uniemożliwiło dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności prawnych sprawy;
- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 88 k.p.a. poprzez brak uchylenia decyzji organu I instancji mimo nieprzesłuchania i nienałożenia przez organ I instancji na świadka P. B. grzywny, w sytuacji gdy świadek mimo prawidłowego wezwania nie stawił się do Urzędu Gminy w celu złożenia zeznań;
- art. 136 k.p.a. przez wydanie decyzji przez organ II instancji bez uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie pomimo istotnych sprzeczności, braków i zgłaszanych zarzutów.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
Zdaniem Sądu skarga nie jest uzasadniona.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów administracji w niniejszej sprawie, stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności.
W świetle tych przepisów, obowiązek meldunkowy obejmujący zameldowanie i wymeldowanie się z pobytu stałego i czasowego, wynika z przepisów prawa i nie wymaga konkretyzacji w decyzjach administracyjnych.
Zarówno zameldowanie, jak i wymeldowanie z pobytu stałego i czasowego, służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Oznacza to, że nie rodzi ono ani nie pozbawia uprawnień do lokalu. Postępowanie meldunkowe, służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu jedynie potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Organ meldunkowy jedynie gromadzi informacje w postaci danych o miejscu pobytu konkretnej osoby. Na tej podstawie ewidencja ludności rejestruje faktyczne dane dotyczące miejsca pobytu osoby. Ewidencja ludności nie odzwierciedla stanu prawnego lokalu, a jedynie fakt przebywania w nim danej osoby. Decyzja o wymeldowaniu pobytu stałego w lokalu, nie ogranicza prawa do przebywania w lokalu, ani też nie powoduje utraty prawa własności, czy współwłasności do tego lokalu, ani też nie przywraca prawa posiadania, czy też prawa własności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2012 r., sygn. II OSK 2284/12, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Wykonanie obowiązku meldunkowego w postaci zameldowania lub wymeldowania polega na zgłoszeniu wymaganych danych (art. 24 i nast. w/w ustawy) właściwemu organowi, który dokonuje ich rejestracji, będącej czynnością materialno-techniczną, rodzącą skutki prawne. Organ gminy prowadzący ewidencję ludności, jest obowiązany, na podstawie zgłoszenia, dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu. Czynności ewidencyjne podejmowane są zatem na podstawie zgłoszenia osoby wykonującej swój obowiązek meldunkowy, a wyjątki od tej zasady, przewidujące wydanie decyzji, określone zostały w art. 31 i art. 35 ustawy o ewidencji ludności.
Stosownie do art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności, obywatel polski dokonuje zameldowania na pobyt stały lub czasowy w formie pisemnej na formularzu w organie gminy właściwym ze względu na położenie nieruchomości, w której zamieszkuje, przedstawiając do wglądu dowód osobisty lub paszport. Dokonujący zameldowania na pobyt stały lub czasowy, przedstawia potwierdzenie pobytu w lokalu, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu na formularzu zgłoszenia pobytu stałego lub formularzu zgłoszenia pobytu czasowego, oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego właściciela lub podmiotu.
Podstawę prawną wymeldowania stanowi przepis art. 35 ustawy o ewidencji ludności, zgodnie z którym organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.
Stosownie zaś do treści art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Na pojęcie zamieszkiwania składają dwa elementy, tj. faktyczne przebywanie i zamiar. Opuszczenie miejsca pobytu stałego cechować musi zatem zarówno element faktyczny, polegający na stałym nieprzebywaniu w lokalu, jak i element wolicjonalny, łączony z dobrowolnością zmiany miejsca pobytu. Dla zaistnienia przesłanki opuszczenia miejsca pobytu konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. V SA 3169/00, z dnia 10 lutego 1989 r., sygn. SA/Wr 789/88, opubl. w CBOSA).
Zamiar taki określa się na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Przez termin "zamiar", w przypadku opuszczenia miejsca pobytu, należy rozumieć nie tylko wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dla jego oceny istotne będzie ustalenie, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną zainteresowanego pozostawania w danym lokalu (zob. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Bydgoszczy z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 299/14, w Krakowie z dnia 20 listopada 2020 r., sygn. III SA/Kr 789/20, opubl. w CBOSA).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że opuszczenie miejsca pobytu stałego musi mieć charakter dobrowolny i trwały, by można było dokonać wymeldowania. Miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami (zob. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Warszawie z dnia 22 września 2005 r. sygn. IV SA/Wa 600/05, w Krakowie z dnia 20 listopada 2020 r., sygn. III SA/Kr 789/20, opubl. w CBOSA).
Przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby, lecz należy zbadać, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka, prowadzenie życia towarzyskiego – przyjmowanie znajomych), posiadanie rzeczy w lokalu lub związanych z danym lokalem (np. kluczy, rzeczy osobistych) a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2015 r., sygn. II OSK 2315/14, opubl. w CBOSA). Analiza niniejszej sprawy pozwala jednoznacznie stwierdzić, że organy administracji w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy doszły do prawidłowych wniosków.
Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, przesłankę dobrowolności opuszczenia miejsca stałego pobytu trzeba oceniać na tle konkretnej sytuacji. Przez zamiar opuszczenia miejsca pobytu należy natomiast pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Jakkolwiek bowiem zamiar, rozumiany jako przejaw woli osoby opuszczającej lokal, ma istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło, to powinien być on oceniany na podstawie obiektywnych okoliczności. Zapewnienie o chęci zamieszkiwania w miejscu zameldowania nie może być sprzeczne z przejawami tej woli znajdującymi potwierdzenie w obiektywnych okolicznościach faktycznych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2014 r. sygn. akt II OSK 644/13, opubl. w CBOSA). Ponadto zameldowanie potwierdza istniejący stan faktyczny, a nie chęci, czy zamiar danego podmiotu na przyszłość.
Ponadto w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że co do zasady nie traci dobrowolnego charakteru wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca zamieszkania, jeżeli ma ono na celu poprawienie komfortu życiowego strony poprzez uniknięcie sytuacji konfliktowych – co, jak twierdzi skarżący, miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Zatem podnoszenie przez skarżącego, że przyczyną jego wyprowadzenia się był konflikt z teściową, nie mogło mieć przesądzającego znaczenia dla uznania, że skarżący nie opuścił dobrowolnie i trwale miejsca stałego pobytu. Opuszczenie lokalu, nawet jeżeli nastąpiło na skutek nieporozumień rodzinnych, przekształciło się w dobrowolne zamieszkiwanie w nowym miejscu. Zatem nie traci, co do zasady, dobrowolnego charakteru wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca zamieszkania, jeżeli ma ono na celu poprawienie komfortu życiowego strony przez uniknięcie sytuacji konfliktowych związanych ze wspólnym zamieszkiwaniem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2008 r. sygn. II OSK 140/07; wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Łodzi z dnia 8 grudnia 2012 r. sygn. III SA/Łd 459/09, w Krakowie z dnia 7 marca 2013 r. sygn. III SA/Kr 654/12, z dnia 22 kwietnia 2022 r., sygn. III SA/Kr 28/22; opubl. w CBOSA).
W niniejszej sprawie Sąd podziela stanowisko organów, że zaistniały przesłanki do wymeldowania skarżącego z pobytu stałego.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego; w tym z dowodów z dokumentów, a także z oświadczeń świadków uprzedzonych o obowiązku mówienia prawdy pod rygorem odpowiedzialności karnej; w sposób wystarczający dla podjęcia decyzji co do istoty sprawy, prawidłowo ocenionego w zgodzie z art. 80 k.p.a., wynika że skarżący nie mieszka w przedmiotowym lokalu z zamiarem stałego w nim przebywania oraz, że opuścił ten lokal dobrowolnie. Prawidłowo zostało ustalone, że skarżący przyznał, że nie posiada kluczy do domu w Z., w którym pozostawił swoje rzeczy takie jak: silnik do ciągnika, podzespoły, silnik elektryczny, pompę do wody, piły, szlifierkę, narzędzia ogrodnicze. Oświadczył, że wyżej wymieniony budynek remontował wspólnie z byłą żoną. Skarżący wskazał, że zamierza powrócić do domu w Z. [...] pod warunkiem, że była żona pozwoli mu tam zamieszkać. Składając zeznania w organie I instancji, w dniu 22 listopada 2021 r., potwierdził stanowisko przedstawione przez skarżącą, że miejsce zameldowania na pobyt stały opuścili wspólnie i zamieszkali w B. Prawidło zostało też ustalone, że skarżący nie mieszka pod adresem: Z. [...], co najmniej od 1 listopada 2018 r. Z umowy najmu lokalu znajdującego się pod adresem: B. [...] wynika bowiem, iż lokal ten został wynajęty skarżącemu na cele mieszkaniowe od 1 listopada 2018 r. do 31 października 2019 r. Ponadto świadkowie M. K. i T. S. uprzedzone o obowiązku mówienia prawdy pod rygorem odpowiedzialności karnej, oświadczyły że skarżący nie przebywa pod adresem: Z. [...] od około 4 lat.
Zasadnie organy przyjęły, że wobec niebudzących wątpliwości zeznań skarżącego oraz pozostałych dowodów, nie było potrzeby przeprowadzania dowodu z przesłuchania świadka P. B. na okoliczność czynienia przez skarżącego nakładów finansowych na dom w Z., zamiaru powrotu przez skarżącego do tego miejsca oraz traktowania tego miejsca jako miejsca stałego pobytu, albowiem okoliczności te nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W postępowaniu o wymeldowanie organy nie rozstrzygają roszczeń dotyczących poniesienia nakładów. Nie ma też znaczenia zamiar strony powrotu do miejsca zameldowania i traktowania tego miejsca jako miejsca stałego pobytu, dopiero bowiem w przypadku zrealizowania tego zamiaru, skarżący będzie uprawniony do ponownego zameldowania się w tym miejscu.
Wobec powyższego, prawidłowe jest stanowisko organów obu instancji, że skarżący nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu z zamiarem stałego w nim przebywania.
Zasadnie Wojewoda Małopolski wskazał, że rejestracja zameldowania nie jest źródłem jakichkolwiek praw majątkowych, w tym do własności lokalu, w którym zostało dokonane zameldowanie, czy dotyczących poniesionych na ten lokal nakładów.
Zdaniem Sądu, stan faktyczny ustalony przez organy w przedmiotowej sprawie, pozwalał na wymeldowanie skarżącego w przedmiotowym lokalu.
Organy administracji orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego, tj. ustawy o ewidencji ludności w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, ani też przepisów postępowania tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 88, art. 107 § 3, art. 136, art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniach decyzji przedstawiły w wystarczający sposób motywy podjętych rozstrzygnięć w zgodzie z art. 103 § 2 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.