II SA/Gd 852/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. I. na uchwałę Rady Miejskiej w Malborku z dnia 29 czerwca 2023 r. nr LXIII/502/2023 w przedmiocie odstąpienia od zbycia w drodze przetargu nieruchomości postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu A. I. kwotę 300 zł (trzysta złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. UZASADNIENIE Skarżący A. I. wniósł skargę na uchwałę Rady Miejskiej Malborka z dnia 29 czerwca 2023 r. nr LXII/502/2023 w sprawie odstąpienia od zbycia w drodze przetargu w odniesieniu do nieruchomości przy ul. P. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] obr. [...] o pow. 0,4039 ha, KW [...] zabudowanej budynkiem restauracji [...], żądając stwierdzenia jej nieważności i wstrzymania wykonania. Skarżący wskazał, że powyższa uchwała wydana została z naruszeniem art. 37 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. z 2023 r. poz. 344 ze zm. - dalej "u.g.n."). Zgodnie z tym przepisem, odstąpienie od przetargowego zbycia nieruchomości może mieć miejsce w przypadku nieruchomości zabudowanych na podstawie zezwolenia na budowę lub których zabudowa została zalegalizowana zgodnie z procedurami przewidzianymi w odrębnych przepisach, jeżeli o nabycie nieruchomości ubiega się osoba, która dzierżawi lub użytkuje nieruchomość na podstawie umowy zawartej na co najmniej 10 lat. Nieruchomość przy ul. P. [...], oznaczona w ewidencji gruntów pod nr [...] o pow. 0,4039 ha nie posiada odrębnej księgi wieczystej i stanowi część większej działki o pow. 2,8181 ha, w której Miasto Malbork ma 100% udziałów, w skład której wchodzi łącznie 13 działek. W świetle prawa przedmiotem sprzedaży nie jest zatem zabudowana samoistna nieruchomość lecz udział w nieruchomości. Art. 37 u.g.n. nie przewiduje sprzedaży bezprzetargowej udziału w nieruchomości, ani też nie daje ustawowych dyspozycji Radzie Miasta do podejmowania uchwał w tym względzie. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta Malborka reprezentowana przez Burmistrza Miasta Malborka wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi organ podniósł, że skarżącemu jako radnemu Rady Miasta nie przysługuje interes prawny w zaskarżeniu podjętej przez Radę Miasta uchwały. W piśmie z dnia 12 czerwca 2019 r. skarżący na wezwanie Sądu w kwestii wykazania interesu prawnego do zaskarżenia uchwały wyjaśnił, że Rada Miasta Malborka jako organ kolegialny podjęła uchwałę wbrew art. 37 ust. 3 pkt 2 u.g.n. Radni podjęli uchwałę zawnioskowaną przez Burmistrza, bez wglądu do dokumentacji, istotnej z punktu widzenia prawa, a bezprawnie utajnionej przez Burmistrza i bez opinii radcy prawnego, co do zgodności uchwały z prawem. Zachodzi podejrzenie, że Burmistrz działał na szkodę Miasta. Powyższe wypełnia znamiona czynu zabronionego art. 231 § 1 k.k. Radni przekroczyli swoje uprawnienia uchwalając uchwałę, której z mocy prawa nie mogli uchwalić i jednocześnie w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa nie dopełnili obowiązku wyjaśnienia sprawy, opierając się wyłącznie na oświadczeniach Burmistrza działając na szkodę interesu publicznego. Radnemu jako sprawcy tego czynu grozi kara bezwzględnego pozbawienia wolności do lat 3. Zdaniem skarżącego, jako radny, który brał udział w uchwaleniu wadliwej pod względem prawnym uchwały, posiada indywidualny interes prawny w jej zaskarżeniu, ponieważ będąc członkiem organu kolegialnego Rady Miasta Malborka, mimo odrębnego stanowiska w sprawie, podlega pod sankcje wynikające z art. 231 § 1 k.k. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Prawną podstawą wniesienia skargi w niniejszej sprawie był art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 40 z późn. zm., zwanej dalej u.s.g.), który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Z treści wskazanego wyżej przepisu wynika, że prawo do wniesienia skargi, w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., na uchwałę organu stanowiącego gminy ma wyłącznie podmiot, którego indywidualny interes prawny został naruszony podjętą uchwałą. Do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. legitymuje wyłącznie fakt naruszenia interesu prawnego. Interes prawny, do którego nawiązuje art. 101 ust. 1 u.s.g., musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną osoby wnoszącej skargę. Dla skutecznego wniesienia skargi, w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., konieczne jest wykazanie przez stronę, że wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony jej interes chroniony konkretnym przepisem prawa, bądź ukształtowany aktem stosowania prawa (np. decyzją) (wyrok NSA z 12.03.2019 r., II OSK 231/19). Skarga wnoszona w trybie w art. 101 § 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, gdyż podstawą jej wniesienia jest niezgodność z prawem podjętego przez organ samorządu gminnego aktu i równoczesne naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień skarżącego, a naruszenie to musi wynikać z właściwej regulacji materialnoprawnej. Przy czym tego rodzaju związek musi istnieć w chwili wprowadzania w życie danego aktu i powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia skarżącego konkretnych – mających oparcie w przepisach prawa materialnego uprawnień. Fakt pełnienia funkcji radnego nie stanowi samoistnej podstawy do zaskarżania uchwał organów jednostki samorządu terytorialnego. Środek prawny określony w art. 101 u.s.g., mimo że został zamieszczony w rozdziale 10, nie ma charakteru aktu nadzoru. W istocie służy on do ochrony prawnej (sądowej) jednostek przed bezprawnymi działaniami organów gminy (innych organów wykonujących zadania gminy), stanowiącymi ingerencję w sferę ich praw i wolności (wyrok NSA z 24 sierpnia 2007 r., II OSK 1033/07). Wobec powyższego, wnosząc skargę radny w każdym przypadku musi wykazać, że uchwała dotyka bezpośrednio jego własnego, indywidualnego interesu prawnego. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał, że kwestionowana przez niego uchwała naruszyła jego indywidualny interes prawny. Podstaw do wniesienia skargi oraz zasadności jej zarzutów upatruje on bowiem w naruszeniu prawa przy podejmowaniu tej uchwały, te zaś odnoszą się do pojmowanego w sposób ogólny i generalny aspektu legalności tego rodzaju aktu, którego związku z indywidualnym interesem skarżącego nie sposób stwierdzić, zwłaszcza w wymiarze prawnym. Rozważania o zasadach odpowiedzialności karnej ponoszonej przez radnych w związku z pełnieniem przez nich funkcji publicznej również nie świadczą o wystąpieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą podjętą przez Radę Miasta Malborka a własną, indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją skarżącego. Na marginesie niniejszy rozważań zaznaczyć jedynie należy, że kontroli przestrzegania zgodności z prawem uchwał podejmowanych przez organy samorządu terytorialnego służą odpowiednie procedury nadzorcze, które nie są realizowane w oparciu o kryterium jakie stanowi naruszenie indywidualnego interesu prawnego konkretnego podmiotu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634) – zwanej dalej p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. W niniejszym przypadku wymagania te zostały wskazane w art. 101 § 1 u.s.g., a jak to już wyżej wskazano, skarżący ich nie spełnia. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 a p.p.s.a., w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g., odrzucił skargę. O zwrocie wpisu sądowego od skargi podlegającej odrzuceniu Sądu orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Powołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).