II SA/Rz 1785/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 marca 2024 r. sprawy ze skargi M. O. na postanowienie Wojewody Podkarpackiego z dnia 17 sierpnia 2023 r. nr I-III.7721.1.14.2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania – skargę oddala – UZASADNIENIE Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Wojewody Podkarpackiego (dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z 17 sierpnia 2023 r. nr I-III.7721.1.14.2023, wydane w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wydanie postanowienia poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: Decyzją z [...] marca 2023 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] (dalej: "Prezydent" lub "organ I instancji") zatwierdził projekt budowlany i udzielił C sp. z o.o. z/s w [...] pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym, na działkach nr [...]. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w nadesłanych aktach administracyjnych wynika, że decyzją została odebrana osobiście przez pełnomocnika MO w siedzibie Organu I instancji w dniu 4 kwietnia 2023 r. W dniu 17 kwietnia 2023 r. MO nadała w placówce operatora pocztowego – skierowane do Wojewody za pośrednictwem Prezydenta –odwołanie od opisanej wyżej decyzji organu I instancji. Postanowieniem z 17 sierpnia 2023 r. nr I-III.7721.1.14.2023 Wojewoda, działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.) – dalej: "k.p.a.", stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy podniósł, że decyzja organu I instancji została prawidłowo wysłana na adres zamieszkania Skarżącej, niemniej wobec jej niepodjęcia przez adresata, 30 marca 2023 r. przesyłkę pocztową zwrócono nadawcy. Świadczy o tym adnotacja doręczyciela dokonana na zwrotnym potwierdzeniu odbioru znajdującym się w aktach administracyjnych. Z informacji uzyskanych od Poczty Polskiej S.A. wynika, że przesyłka ta została dwukrotnie awizowana – 15 i 23 marca 2023 r., a zawiadomienia o awizowaniu zostały terminowo doręczone Skarżącej. Skoro skutek doręczenia Skarżącej decyzji organu I instancji nastąpił 29 marca 2023 r., to czternastodniowy termin przewidziany na wniesienie odwołania upłynął 12 kwietnia 2023 r. Wobec powyższego, odwołanie z 17 kwietnia 2023 r. uznać należało za wniesione z uchybieniem terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, MO wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, skutkujące nieuprawnionym zastosowaniem art. 134 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy nie wziął bowiem pod uwagę, że na skutek nieprawidłowego doręczenia przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji, termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg dopiero 4 kwietnia 2023 r. Skarżąca zakwestionowała stanowisko operatora poczytnego podnosząc, że nie otrzymała zawiadomienia o awizowaniu przesyłki i możliwości jej odbioru. Brak było tym samym podstaw do przyjęcia, że skutek doręczenia Skarżącej decyzji Prezydenta nastąpił 29 marca 2023 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) – dalej: "P.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Stosownie do art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Zgodnie zaś z art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Regulacja art. 134 k.p.a. wyznacza zakres postępowania organu odwoławczego, określanego mianem wstępnego, rozpoczynającego działania organu wyższego stopnia od badania zaistnienia formalnych przesłanek dopuszczalności środka zaskarżenia. Na tym etapie postępowania organ odwoławczy jest obowiązany ocenić, czy dany środek zaskarżenia jest dopuszczalny i czy został wniesiony w terminie. Jeżeli czynności postępowania wstępnego ujawnią brak wystąpienia formalnych przesłanek odwołania, to obowiązkiem organu jest wydanie postanowienia kończącego ostatecznie postępowanie w sprawie. Akt ten nie tylko kończy etap postępowania wstępnego, lecz jednocześnie całe postępowanie dwuinstancyjne. Dopiero pozytywny rezultat wskazanych czynności rodzi automatycznie prawo i jednocześnie obowiązek organu odwoławczego zbadania sprawy i jej rozstrzygnięcia (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 17 sierpnia 2023 r. II SA/Gd 67/23; dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Wymaga przy tym podkreślenia, że treść art. 134 k.p.a. została sformułowana w sposób jasny, kategoryczny i bezwarunkowy. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Ponadto stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy nie bada przyczyn, z powodu których strona uchybiła terminowi. Ustalenia stanu faktycznego ograniczają się bowiem wyłącznie do ustalenia daty doręczenia stronie decyzji organu I instancji, daty wniesienia środka zaskarżenia oraz czy odwołanie wniesiono w terminie określonym art. 129 § 2 k.p.a. Z nadesłanych akt administracyjnych wynika, że decyzja Prezydenta z [...] marca 2023 r. nr [...] została wysłana na adres Skarżącej: ul. [...] i wobec jej niepodjęcia przez adresata, 30 marca 2024 r. przesyłkę pocztową zwrócono nadawcy. Wskazany wyżej adres zamieszkania Skarżącej ustalono na podstawie informacji z ewidencji gruntów i budynków, a analiza akt potwierdza, że Skarżąca odbierała inne przesyłki kierowane do niej pod ww. adresem. Z informacji uzyskanych od Poczty Polskiej S.A. w piśmie z 20 lipca 2023 r. wynika, że przesyłka ta została dwukrotnie awizowana – 15 i 23 marca 2023 r., a zawiadomienia o awizowaniu zostały terminowo doręczone Skarżącej. Mając powyższe na uwadze słusznie przyjął Wojewoda, że skutek doręczenia Skarżącej decyzji Prezydenta nastąpił 29 marca 2023 r. Skarżąca nie podjęła przesyłki złożonej w placówce operatora pocztowego, co skutkowało zastosowaniem art. 44 § 1 i 4 k.p.a. Zgodnie z art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a., W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43, operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Stosownie zaś do art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Skarżąca w czternastodniowym terminie liczonym od dnia złożenia pisma w placówce operatora pocztowego nie odebrała przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji i nie jest to kwestionowane przez strony. Skutek doręczenia Skarżącej decyzji Prezydenta Miasta [...] nastąpił zatem 29 marca 2023 r. Od wskazanej daty rozpoczął bieg czternastodniowego terminu określonego art. 129 § 2 k.p.a., na wniesienie odwołania. Na rozpoczęcie biegu ww. terminu nie ma natomiast wpływu okoliczność późniejszego osobistego odebrania decyzji w siedzibie organu I instancji. Zaistnienie okoliczności prawnej w postaci skutku doręczenia stronie decyzji po jej bezskutecznym złożeniu w placówce operatora pocztowego wynika z samej ustawy i nie pozostawione zostało uznaniu organów administracji. Nie ma bowiem przepisu prawa, który nakazywałby w takiej sytuacji odmienne obliczanie terminów na wniesienie środka zaskarżenia przez stronę, niż zastosowanie tzw. fikcji doręczenia stosownie do art. 44 § 4 k.p.a.. W konsekwencji, skoro skutek doręczenia Skarżącej decyzji Prezydenta nastąpił 29 marca 2023 r., to czternastodniowy termin przewidziany na wniesienie odwołania upłynął 12 kwietnia 2023 r. Tym samym obowiązkiem organu odwoławczego, wynikającym z art. 134 k.p.a., było stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Na marginesie wymaga wskazania, że zarzuty Skarżącej związane z wadliwym w jej ocenie awizowaniem przesyłki, nie miały wpływu na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia, niemniej mogą mieć potencjalny wpływ na ocenę zawinienia strony i być przedmiotem rozpatrzenia ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd skargę oddalił.