II OZ 641/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. C. Zarządcy Przymusowego D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SA/Wr 513/24 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi K. C. Zarządcy Przymusowego D. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 maja 2024 r. Nr 554/2024 w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SA/Wr 513/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu wniosku K. C. Zarządcy Przymusowego D., na podstawie art. art. 61 § 3 i § 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a."), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 maja 2024 r. Nr 554/2024 w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania jest postanowienie, którym uchylono w całości postanowienie organu pierwszej instancji i orzeczono co do istotny sprawy, wstrzymano stronie skarżącej prowadzenie robót budowlanych polegających na dobudowaniu hali do budynku socjalnego. W złożonym wniosku profesjonalny pełnomocnik strony skarżącej wskazał, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, gdyż wstrzymanie prowadzenia opisanych wyżej robót budowlanych powoduje, że hala ta nie może być użytkowana w sposób dotychczasowy, tj. poprzez składowanie w niej materiałów oraz magazynowanie już wykonanych urządzeń i maszyn. Powyższe prowadzi do wyrządzenia znacznej szkody, albowiem składowane przedmioty o znacznej wartości nie mają ochrony przed opadami atmosferycznymi czy nadmiernym słońcem, co prowadzi do pogorszenia ich stanu. Zdaniem Sądu, przedstawiona we wniosku argumentacja była niewystarczająca do oceny, czy w rozpoznawanej sprawie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Sąd wskazał, że zaskarżone postanowienie nie ma charakteru kończącego postępowanie i załatwiającego co do istoty kwestię legalizacji. Celem wstrzymania prowadzenia robót budowlanych jest w istocie rozważenie przez organ, jakie nakazy, względnie zakazy, w odniesieniu do prowadzonych robót powinny zostać wydane. Dopiero skutkiem wydania zaskarżonego postanowienia będzie przeprowadzenie przez organ pierwszej instancji postępowania w przedmiocie legalizacji wykonanych robót budowlanych. Oznacza to, że nie można wstrzymać wykonania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, ponieważ wydanie takiego postanowienia dopiero uruchamia tryb postępowania naprawczego prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego. Wstrzymanie wykonania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych stanowiłoby w istocie przyzwolenie na dalsze prowadzenie prac przez inwestora mimo samowoli budowlanej. W rezultacie Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie zaistniały podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia i dlatego też wniosek w tym przedmiocie nie mógł zostać uwzględniony. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła K. C. Zarządcy Przymusowego D. zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. przez zaniechanie dokonania wymaganej analizy przesłanek określonych w tym przepisie tj. groźby wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu postanowienia WSA nie odniósł się do rzeczywistych zagrożeń i ryzyk wynikających z wykonania postanowienia, które uniemożliwią korzystanie z hali będącej jedynym obiektem przedsiębiorstwa, przystosowanym do składowania materiałów oraz gotowych urządzeń i maszyn. W ocenie skarżącej pominięcie przez WSA istotnych okoliczności faktycznych i brak odniesienia do spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a stanowi naruszenie przepisów procedury administracyjnej. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia przez wstrzymanie wykonania postanowienia Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 maja 2024 r., uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że hala jest użytkowana jako miejsce składowania materiałów oraz magazynowania wykonanych urządzeń i maszyn. Stało się to podstawową funkcją tej nieruchomości, a jej lokalizacja, konstrukcja oraz przestronność umożliwiają efektywne i bezpieczne magazynowanie wartościowych przedmiotów. Zmiana tego stanu rzeczy wiązałaby się z koniecznością poszukiwania alternatywnego miejsca, co mogłoby generować znaczne koszty, a jednocześnie byłoby trudne lub wręcz niemożliwe ze względu na brak innych odpowiednich obiektów należących do przedsiębiorstwa. W przypadku uniemożliwienia dotychczasowego korzystania z hali zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, albowiem składowane przedmioty o znacznej wartości nie mają ochrony przed opadami atmosferycznymi czy nadmiernym słońcem, co prowadzi do pogorszenia ich stanu. Powyższe, w ocenie skarżącej, spełnia przesłankę z art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżąca wskazała, że wartość składowanych przedmiotów jest na tyle wysoka, że ich uszkodzenie lub zniszczenie spowoduje nie tylko znaczne straty finansowe, ale również potencjalne problemy operacyjne, które mogą zagrozić stabilności działalności przedsiębiorstwa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Wskazać należy, że przedmiotem skargi jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którym organ uchylił poprzedzające je postanowienie i orzekł o istocie sprawy wstrzymując prowadzenie robót budowlanych polegających na dobudowaniu do budynku socjalnego na terenie działki nr 426/2 w Tuszynie - hali o wymiarach ok. 11,85 m x 4,90 m nakładając obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 30 listopada 2024 r. dokumentów legalizacyjnych. Wbrew zarzutom zażalenia, Sąd Wojewódzki prawidłowo orzekł o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Po pierwsze, prawidłowo Sąd Wojewódzki zwrócił uwagę, że zaskarżone postanowienie dotyczy obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę, a zatem podlegającego postępowaniu legalizacyjnemu. W rezultacie uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia prowadziłoby do uniemożliwienia przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, a więc doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. W rezultacie wydłużyłoby to postępowanie zmierzające do tego, aby obiekt mógł być wykorzystywany zgodnie z prawem i potrzebami jego właściciela lub posiadacza. Po drugie, zawarte we wniosku i zażaleniu twierdzenia wskazujące na utrudnienia związane z przechowywaniem materiałów, urządzeń i maszyn, składowanych dotychczas w przedmiotowej hali, nie są wystarczające do wykazania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Strona skarżąca nie uprawdopodobniła bowiem, że uniemożliwienie korzystania z przedmiotowego obiektu łączyć się będzie z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, słusznie zatem Sąd Wojewódzki uznał, że powołane przez stronę skarżącą okoliczności, nie stanowiły uprawdopodobnienia istnienia warunków do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W konsekwencji orzeczono o oddaleniu zażalenia na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. ----------------------- 4