I OZ 143/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 745/22 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 6 września 2022 r. nr GN-V.7534.1.35.2022.NJ w przedmiocie ustalenia odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Zarządzeniem z 26 października 2022 r. Sąd wezwał skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia, poprzez wskazanie numeru PESEL oraz podanie wartości przedmiotu zaskarżenia. Przesyłka zawierająca wezwanie została doręczona w trybie doręczenia zastępczego 23 listopada 2022 r. W wyznaczonym terminie skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi, stąd postanowieniem z 7 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 745/22 WSA w Lublinie odrzucił ww. skargę. W dniu 21 grudnia 2022 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wskazała, że nie otrzymała przedmiotowego wezwania, a pierwszą wiadomość o jego wystosowaniu powzięła z postanowienia o odrzuceniu skargi. Podniosła, że listonosz nie pozostawił w skrzynce pocztowej zawiadomienia o niedoręczonej przesyłce. Nie otrzymała również powtórnego zawiadomienia. Oświadczyła, że złożyła reklamację pocztową i czeka na jej rozpatrzenie. Zaskarżonym postanowieniem z 28 grudnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Dokonując oceny braku winy skarżącej w uchybieniu terminu Sąd I instancji uznał, że okoliczność ta nie została uprawdopodobniona. Wskazał, że na znajdującej się w aktach sprawy zwróconej przesyłce zawierającej przeznaczone dla strony wezwanie do usunięcia braków skargi, znajduje się informacja, że przesyłka została zwrócona nadawcy z powodu niepodjęcia jej w terminie". Z adnotacji umieszczonych na kopercie wynika, że przesyłka była awizowana dwukrotnie - pierwsze awizo pozostawiono 9 listopada 2022 r. w skrzynce pocztowej adresata, czynność ta została powtórzona 17 listopada 2022 r. W konsekwencji przesyłka została przez Sąd uznana za doręczoną w trybie art. 73 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako P.p.s.a.). W ocenie Sądu I instancji, w kontekście dowodu z dokumentu, jakim jest koperta ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, przeciwdowodu nie stanowi sarno oświadczenie strony o braku awizo. Twierdzenia pełnomocnika strony skarżącej w tym przedmiocie WSA uznał za jednostronne i niepoparte żadnymi dowodami. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca ponowiła argumenty przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu. Nadto wskazała, że do chwili obecnej nie otrzymała informacji dotyczącej wyniku przeprowadzonej reklamacji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.) należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W przepisie art. 86 § 1 P.p.s.a. nie określono kryteriów, według których należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z 22 lipca 1999 r., sygn. akt I PKW 273/99, publik. OSNAP z 2000 r. nr 20, poz. 757). Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Twierdzenie wnoszącej zażalenie, jakoby nie otrzymała ona żadnego awiza dotyczącego przesyłki pocztowej zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, nie znajduje potwierdzenia. W świetle dokumentów znajdujących się w aktach sądowych awizacja przedmiotowej korespondencji sądowej przebiegała prawidłowo i w sensie prawnym skutecznie została ona doręczona 23 listopada 2021 r. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że obowiązek uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie powołującej się na tę okoliczność (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 2017 r., sygn. akt II FZ 514/17). Należy przy tym podkreślić, że obowiązek uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o przywrócenie terminu, nie oznacza, że strona może poprzestać wyłącznie na gołosłownych twierdzeniach. Jedną z możliwości służących obaleniu domniemania doręczenia jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej. Innymi słowy, istotne jest, aby w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi pocztowej została zgłoszona reklamacja. We wniosku o przywrócenie terminu skarżąca deklarowała skorzystanie z przeprowadzenia procedury reklamacyjnej. Do chwili obecnej nie przedstawiła jednak potwierdzenia złożenia takiej reklamacji i ewentualnej odpowiedzi Poczty Polskiej. W tej sytuacji nie podważono skutecznie fikcji doręczenia spornej przesyłki. Za niewystarczające uznać należało oświadczenie strony skarżącej o nieotrzymaniu awiza, bowiem przyjęcie takiego stanowiska podważałoby sens regulacji dotyczącej wprowadzenia tzw. fikcji doręczenia. Tym samym brak było podstaw do uwzględnienia wniosku strony i przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.