II GZ 395/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M.G., C.Z. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 sierpnia 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 483/21 w zakresie wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skarg M.G., C.Z. na postanowienie Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów dotyczących praw pasażerów postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, sąd pierwszej instancji) wyrokiem z 1 lipca 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 483/21, oddalił skargi M.G. i C.Z. (dalej: skarżący) na postanowienie Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z [...] listopada 2020 r., w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów dotyczących praw pasażerów. Pismem z [...] lipca 2021 r. pełnomocnik skarżących wniósł o sporządzenie uzasadnienia powyższego orzeczenia. Zarządzeniami z 16 sierpnia 2021 r. Przewodniczący Wydziału VI WSA w Warszawie nakazał doręczyć odpis wyroku wraz z uzasadnieniem oraz wezwał pełnomocnika skarżących do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 złotych za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzanym i doręczanym na wniosek, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia. Odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżących w dniu 1 września 2021 r. Na powyższe zarządzenie wzywające do uiszczenia opłaty kancelaryjnej pełnomocnik skarżących wniósł zażalenie, domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu zarządzeniu zarzucił naruszenie prawa procesowego, tj. art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej cyt. jako: p.p.s.a.) w zw. z treścią art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez ustalenie obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku jedynie wobec obywatela, w sytuacji gdy jednostka administracji publicznej zwolniona jest z obowiązku ponoszenia takowej opłaty (wyrok z uzasadnieniem doręczany jest z urzędu). W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że obowiązek uiszczenia opłaty kancelaryjnej przez obywatela (w sytuacji braku analogicznego obowiązku ze strony organu administracji publicznej) stanowi naruszenie art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Kosztami postępowania są m.in. koszty związane z dokonywaniem czynności procesowych w konkretnej sprawie, do których zalicza się koszty sądowe, obejmujące opłaty sądowe i zwrot wydatków (art. 211 p.p.s.a.). Opłatami sądowymi są natomiast, stosownie do treści art. 212 § 1 p.p.s.a., wpis i opłata kancelaryjna. W myśl art. 234 § 2 p.p.s.a. opłatę kancelaryjną pobiera się między innymi za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia. Opłatę tę pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący obowiązany jest zarządzić jej ściągnięcie od strony, która złożyła wniosek. Obowiązek uiszczenia opłaty kancelaryjnej obciąża zatem stronę w sytuacji, gdy odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem nie podlega doręczeniu z urzędu (art. 234 § 3 p.p.s.a.). Dotyczy to spraw, w których sąd pierwszej instancji wydał orzeczenie o oddaleniu skargi na zakwestionowane przez stronę rozstrzygnięcie organu administracji publicznej (art. 141 § 2 p.p.s.a.). Natomiast w sprawach, w których sąd pierwszej instancji uwzględnił skargę strony i uchylił wadliwy akt administracyjny, odpis wyroku z uzasadnieniem sporządzonym w terminie 14 dni od daty jego ogłoszenia, sąd doręcza stronom z urzędu. Z treści przywołanych regulacji jasno zatem wynika, że opłatę kancelaryjną pobiera się od każdej strony postępowania, która wnioskowała o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę. Nie ma przy tym znaczenia, czy wnioskującym o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę jest organ administracji publicznej, czy też strona skarżąca, bowiem uzasadnienia wyroków oddalających skargę sporządzane są przez wojewódzkie sądy administracyjne wyłącznie na wniosek, który zawsze podlega opłacie kancelaryjnej, jeżeli nie zachodzi sytuacja przyznanego zwolnienia od kosztów sądowych. Wolne od opłaty kancelaryjnej, czyli od opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku, jak wskazano powyżej, są zaś tylko te uzasadnienia, które sąd ma obowiązek sporządzić z urzędu, czyli uzasadnienia wyroków uwzględniających skargę. Wówczas żadna ze stron (ani organ, ani skarżący) nie ma obowiązku uiszczania opłaty kancelaryjnej. Kwotę należnej opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, ustala rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192 ze zm.), które w § 2 wskazuje, że opłata ta wynosi 100 zł. W ocenie NSA zaskarżone zarządzenie odpowiada prawu. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżących złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargi M.G. i C.Z. na postanowienie Prezesa ULC z [...] listopada 2020 r. Z akt sprawy nie wynika, by skarżący mieli przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. A zatem prawidłowo Przewodniczący Wydziału VI WSA w Warszawie wezwał pełnomocnika skarżących do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł – z tytułu złożenia przez niego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W tym stanie rzeczy za prawidłową należy uznać zarówno podstawę prawną wezwania do uiszczenia żądanej opłaty, jak i jej wysokość. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.