I Ns 360/23

<p>sygn. akt I Ns 360/23</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>25 czerwca 2024 roku</p> <p>Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy w <span class="anon-block">W.</span> w I Wydziale Cywilnym w składzie:</p> <p>Przewodniczący: asesor sądowy Mateusz Janicki</p> <p>po rozpoznaniu na rozprawie 11 czerwca 2023 roku w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>przy udziale protokolanta Jacka Mostowskiego</p> <p>sprawy z wniosku <strong> <!-- --> <span class="anon-block">A. J.</span> i <span class="anon-block">P. J.</span> </strong> </p> <p>z udziałem<strong> <!-- --> <span class="anon-block">I. M.</span> </strong> </p> <p>o zniesienie współwłasności</p> <p> <strong> <!-- -->postanawia</strong> </p> <p>1.  znieść współwłasność nieruchomości lokalowej, dla której prowadzona jest <span class="anon-block">księga wieczysta nr (...)</span>, w ten sposób, że przyznać ją wnioskodawcom <span class="anon-block">A. J.</span> i <span class="anon-block">P. J.</span> – na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej;</p> <p>2.  zasądzić od wnioskodawców solidarnie na rzecz uczestniczki 240 400 zł (dwieście czterdzieści tysięcy czterysta złotych) tytułem spłaty płatnej w terminie miesięcznym od uprawomocnienia się postanowienia z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w razie uchybienia terminowi płatności;</p> <p>3.  zasądzić od uczestniczki na rzecz wnioskodawców 3 250 zł (trzy tysiące dwieście pięćdziesiąt złotych) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 10 lutego 2024 r. do dnia zapłaty tytułem rozliczenia pożytków;</p> <p>4.  oddalić żądanie wnioskodawców o rozliczenie pożytków w pozostałej części;</p> <p>5.  nakazać pobrać na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla miasta stołecznego Warszawy w <span class="anon-block">W.</span> tytułem wydatków tymczasowo uiszczonych ze środków Skarbu Państwa:</p> <p>a.  od wnioskodawców po 498,15 zł (czterysta dziewięćdziesiąt osiem złotych piętnaście groszy);</p> <p>b.  od uczestniczki 996,30 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt sześć złotych trzydzieści groszy).</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">A.</span> i <span class="anon-block">P. J.</span> wnieśli o zniesienie współwłasności nieruchomości stanowiącej lokal przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>, dla którego prowadzona jest <span class="anon-block">księga wieczysta nr (...)</span>, przez przyznanie im tego lokalu za spłatą współwłaścicielki <span class="anon-block">I. M.</span>. Wnieśli ponadto o zasądzenie od <span class="anon-block">I. M.</span> 5 350 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia złożenia wniosku do dnia zapłaty tytułem rozliczenia pożytków oraz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych (wniosek k. 1-2, rozszerzenie wniosku k. 128).</p> <p> <span class="anon-block">I. M.</span> wniosła o zniesienie współwłasności przez przyznanie jej lokalu za spłatą wnioskodawców (odpowiedź na wniosek k. 95-97). Żądania o zwrot nakładów zostały zwrócone (k. 102, 150), zawodowy pełnomocnik nie wniósł zastrzeżeń do protokołu w tym przedmiocie.</p> <p> <strong> <!-- --> S ąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p>Lokal mieszkalny przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> jest od 25 listopada 2021 r. współwłasnością <span class="anon-block">P.</span> i <span class="anon-block">A. J.</span> (udział 1/2 na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej) oraz <span class="anon-block">I. M.</span> (udział 1/2) (okoliczności bezsporne).</p> <p>Wcześniej <span class="anon-block">I. M.</span> była współwłaścicielką lokalu wraz ze swoją córką (o takim samym imieniu i nazwisku), przy czym udział córki w toku licytacji komorniczej nabyli <span class="anon-block">P.</span> i <span class="anon-block">A. J.</span> (bezsporne, nadto postanowienie o przysądzeniu k. 5, wydruk z księgi wieczystej k. 6-10).</p> <p> <span class="anon-block">(...) córka</span> <span class="anon-block">I. M.</span> zawarła w jej imieniu umowę najmu ww. lokalu, a czynsz ustalono na 2 100 zł miesięcznie (bezsporne, nadto kopia umowy k. 11-19, kopia pełnomocnictwa k. 20). Umowa została wypowiedziana 28 sierpnia 2022 r. (wypowiedzenie k. 110-111). 31 sierpnia 2022 r. została zawarta kolejna umowa najmu z takim samym czynszem (kopia umowy k. 133-141), która została wypowiedziana 1 listopada 2022 r. (wypowiedzenie k. 109).</p> <p>W okresie od czerwca 2022 r. do października 2022 r. tj. 5 miesięcy uczestniczka pobierała czynsz po 2 100 zł miesięcznie (okoliczność przyznana przez uczestniczkę, nadto oświadczenie k. 21).</p> <p>Uczestniczka przekazała wnioskodawcom 2 000 zł (dowody wpłat k. 116-117, te same wpłaty k. 142-143).</p> <p>Wartość rynkowa lokalu to 480 800 zł (opinia biegłego k. 161-177).</p> <p> <span class="anon-block">P.</span> i <span class="anon-block">A. J.</span> są właścicielami biura obrotu nieruchomościami. Mają zgromadzone środki, są w stanie spłacić uczestniczkę w terminie miesiąca, są właścicielami innego mieszkania (zeznania k. 204-205).</p> <p> <strong> <!-- --> W przedmiocie ustale ń faktycznych:</strong> </p> <p>Uczestniczka przyznała wynajmowanie lokalu przez kilka miesięcy (k. 96). Przyznała też, że przyczyną zakończenia czerpania dalszych pożytków z najmu było jego przerwanie (k. 96). Wskazała też, że do tego przerwania doszło 1 listopada 2022 r. (k. 107, 153). Przyznała też, że w okresie najmu czerpała pożytki z najmu w kwocie 2 100 zł miesięcznie (k. 96, 108 – w zakresie przekazywania tych kwot wnioskodawcom, twierdzenie zostało przez wnioskodawców zaprzeczone i przez uczestniczkę ponad 2 000 zł niewykazane). Sąd oparł się na tych okolicznościach zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 229)">art. 229 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a>, ustalając, że w okresie od 1.06.2022 r. do 31.10.2022 r. (5 miesięcy) uczestniczka pobrała z tytułu czynszów 10 500 zł.</p> <p>Wnioskodawcy nie wykazali natomiast, żeby pożytki były czerpane przez uczestniczkę przez dłuższy czas niż do 31.10.2022 r. Jak wskazali na rozprawie, to tylko ich domysły oparte na założeniu o trwaniu i wykonywaniu umowy w okresie, na który była zawarta tj. do końca lutego 2023 r. (k. 150). Przesłuchiwany wnioskodawca wskazał, że widział najemców mieszkających w lokalu, ale nie pamięta, czy było to przed czy po 1 listopada 2022 r. (k. 205). Tymczasem to na wnioskodawcach spoczywał ciężar dowodu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>), tym samym nieprzyznanie przez stronę przeciwną i niewykazanie faktów, z których wywodzą korzystne dla siebie skutki (roszczenie o rozliczenie pożytków), ich obciąża. Dość w tym miejscu zaakcentować, że rozliczenie dotyczy wyłącznie rzeczywiście pobranych (a nie li tylko należnych) pożytków. Na marginesie wskazać należy, że sami wnioskodawcy, choć dochodzili 5 350 zł (k. 128), to w dalszej części pisma trafnie wskazali na należne im 3 250 zł (k. 129).</p> <p>Uczestnika nie wykonała zobowiązania do wykazania swojej sytuacji majątkowej i dochodowej (k. 99), mianowicie nie wykazała posiadania udziałów w nieruchomościach, natomiast jak chodzi o wykazane przez nią dochody z pracy (k. 154-155) to odpowiadają one ok. 2 000 zł miesięcznie (vide k. 191). Twierdzenie, że posiada „środki pieniężne” (k. 108) pozostało gołosłowne. Jak chodzi o dochody z najmów, to ograniczyła się do złożenia 3 potwierdzeń przelewów (k. 120-122), przy czym 2 od tej samej osoby z tego samego dnia zatytułowane „czynsz od 15.12.2023 do 15.01.2024” a trzeci zatytułowany „przelew wychodzący”. Nie wiadomo zatem ani czy dochody są regularne (nie złożono umowy ani historii transakcji za dłuższy czas), ani nawet w jakiej części przypadają uczestniczce (szczególnie mając na uwadze, że jak wskazała w odpowiedzi na wniosek, jej udziały we współwłasności „nie przekraczają 20%”, i to licząc w tym udział po zmarłym mężu – k. 96). Nie stawiła się też na rozprawę zdalną, na którą była wezwana (w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 133;art. 133 § 3)">art. 133 § 3 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 11355;art. 11355 § 1)">art. 11355 § 1 k.p.c.</a>) i zgodnie z ustaleniami zapewniono tłumacza (k. 150v), nie usprawiedliwiając nieobecności (k. 204-205), natomiast jej pełnomocnik stawił się w czasie głosu końcowego pełnomocnika wnioskodawców, nie wiedział, dlaczego uczestniczka nie połączyła się zdalnie zgodnie z ustaleniami. Prowadzi to do skutków z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 302;art. 302 § 1)">art. 302 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 2)">art. 233 § 2 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> (vide postanowienie k. 204).</p> <p>Uczestniczka nie wykazała też przekazania wnioskodawcom więcej niż 2 000 zł (dowody wpłat k. 116-117, te same przelewy k. 142-143 – wnioskodawcy zaprzeczyli twierdzeniom o przekazaniu im innych kwot), mimo że wskazywała, że to wpłaty „przykładowe” (k. 108).</p> <p> <strong> <!-- --> S ąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 210;art. 210 § 1)">art. 210 § 1 k.c.</a> każdy ze współwłaścicieli może żądać wniesienia współwłasności. W przypadku rzeczy niepodzielnych (rzeczą taką jest przedmiotowy lokal) zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 212;art. 212 § 2)">art. 212 § 2 k.c.</a> mogą być one przyznane stosownie do okoliczności jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych.</p> <p>W ocenie sądu okoliczności sprawy przemawiały za przyznaniem nieruchomości wnioskodawcom. Sąd miał na uwadze ich stabilną sytuację finansową i realną chęć i gotowość spłaty uczestniczki. W przypadku uczestniczki istnieją natomiast realne obawy co do problemów ze spłatą, tak mając na uwadze jej dochody, jak i niewykonywanie zobowiązań sądu, nieusprawiedliwione niestawiennictwo na rozprawie, nierozliczanie się z pobieranych pożytków z najmu, zadłużenie mieszkania, które doprowadziło do egzekucji (zobowiązanie do uiszczania opłat było solidarne z córką), podawanie nieprawdziwych lub gołosłownych twierdzeń w toku postępowania (co do sytuacji majątkowej, rozliczeń). Uczestniczka nie zamieszkuje w Polsce, nie jest z mieszkaniem związana, jeśli twierdzi, że jest majętna (vide k. 205), może nabyć inne. Natomiast wnioskodawcy w ramach działalności nabyli udział w zadłużonym mieszkaniu w postępowaniu egzekucyjnym (terminowo uiszczając cenę nabycia w gotówce), chcą obecnie znieść współwłasność, żeby móc następnie zrealizować swoją inwestycję i zbyć je innej osobie, i taki ich interes zasługuje na ochronę.</p> <p>Z tego względu sąd przyznał nieruchomość wnioskodawcom (na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej, zasądzając od nich solidarnie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 370)">art. 370 k.c.</a>) na rzecz uczestniczki 240 400 zł spłaty tj. połowę równowartości lokalu, zgodnie z przypadającym uczestniczce udziałem we współwłasności.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 212;art. 212 § 3)">art. 212 § 3 k.c.</a> sąd ustalił miesięczny termin spłaty, kierując się deklaracją wnioskodawcy o gotowości do takiej spłaty (k. 205), a także tym że spłaty w takim terminie oczekiwali od uczestniczki (k. 118v). Brak też podstaw do nadmiernego odsuwania w czasie spłaty, co naruszałoby interes uczestniczki, skoro już z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia na wnioskodawców przejdzie udział uczestniczki. Sąd na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 212;art. 212 § 3)">art. 212 § 3 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1;art. 481 § 2)">art. 481 § 1 i 2 k.c.</a> zastrzegł odsetki ustawowe za opóźnienie w razie uchybienia terminowi płatności spłaty.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 618;art. 618 § 1)">art. 618 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 207)">art. 207 k.c.</a> sąd orzekł o rozliczeniu pożytków czerpanych przez uczestniczkę z najmu wspólnej nieruchomości. Wnioskodawcom przypada połowa tych pożytków (zgodnie z udziałem we współwłasności), tym samym skoro uczestniczka pobrała ich 10 500 zł, na wnioskodawców przypada 5 250 zł, co po odliczeniu 2 000 zł, które uczestniczka już wnioskodawcom przekazała, dało 3 250 zł, które sąd zasądził od uczestniczki na rzecz wnioskodawców. O odsetkach ustawowych za opóźnienie sąd orzekł zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1;art. 481 § 2)">art. 481 § 1 i 2 k.c.</a>, zasądzając je od 10 lutego 2024 r., na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 k.c.</a> uznając, że uczestniczka powinna spełnić to żądanie niezwłocznie (7 dni) po dniu, kiedy jej pełnomocnik mógł zapoznać się z pismem z tym żądaniem (k. 128). Dalej idące żądanie jako niewykazane sąd oddalił.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.c.</a> każdy z uczestników ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie, dlatego sąd nie zasądzał od żadnej ze stron zwrotu kosztów postępowania na rzecz drugiej.</p> <p>Tymczasowo uiszczonymi ze środków Skarbu Państwa kosztami opinii biegłego (k. 188) sąd na podstawie art. 83 ust. 2 u.k.s.c. w zw. z art. 113 ust. 1 u.k.s.c. w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 2)">art. 520 § 2 k.p.c.</a> obciążył uczestniczkę i wnioskodawców po połowie tj. zgodnie z udziałami we współwłasności, mając na uwadze, że dopuszczenie dowodu z opinii biegłego wynikało z kwestionowania przez uczestniczkę wartości lokalu podanej przez wnioskodawców, którzy z kolei podali wartość znacznie odbiegającą od wartości rynkowej.</p> <p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- --> <span class="anon-block">Z.</span> ądzenia:</span> </strong> </p> <p>- odpis postanowienia z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi uczestniczki <span class="anon-block">adw. P. K.</span> przez umieszczenie w portalu informacyjnym;</p> <p>- wszyć potwierdzenia doręczeń korespondencji k. 93-94 jako k. 94a;</p> <p>- akta przedstawić niezwłocznie z kwitem z opłatą od wniosku o uzasadnienie od wnioskodawców i z potwierdzeniem doręczenia wezwania do opłaty (k. 220) albo z adnotacją o braku opłaty po upływie zakreślonego terminu.</p> <p> <span class="anon-block">W.</span>, 15 lipca 2024 roku asesor sądowy Mateusz Janicki</p> </div>