II OSK 2910/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A. Z. i E. Z. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej A. Z. i E. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 337/24 w sprawie ze skargi A. Z. i E. Z. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 8 stycznia 2024 r. nr WI-I.7840.2.45.2023.JW w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić wniosek UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 7 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 337/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę A. Z. i E. Z. (dalej "skarżący") na decyzję Wojewody Małopolskiego (dalej "Wojewoda") z dnia 8 stycznia 2024 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika. W skardze został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu tego wniosku skarżący wskazali, że obiekty mające powstać są niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2024.935; dalej p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że co do zasady ciężar uprawdopodobnienia przesłanek zawartych w ww. przepisie spoczywa na skarżącym, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.). Przy ocenie wniosku Sąd zobowiązany jest ważyć interes zarówno strony skarżącej jak i inwestora. Wykonanie obiektów budowlanych na podstawie pozwolenia na budowę, które może zostać usunięte z mocą wsteczną z obrotu prawnego, odbywa się bowiem na ryzyko inwestora. Zatem to inwestor zobowiązany będzie do przywrócenia stanu poprzedniego na własny koszt, a więc to po stronie inwestora może zaistnieć stan znacznej szkody. Podobnie w sytuacji odwrotnej, tj. wstrzymania wykonania decyzji i zablokowania procesu inwestycyjnego, co wiąże się z ingerowaniem w proces budowlany i ponoszeniem przez inwestora strat związanych z tym przestojem. Odnosząc się natomiast do argumentacji przedstawionej we wniosku należy wskazać, że nie jest ona zasadna. W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że można powoływać się na zagrożenie z art. 61 § 3 p.p.s.a. jeśli ma ono charakter aktualny, realny i indywidualny, bezpośrednio związany z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Tymczasem w treści skargi kasacyjnej wskazano na potencjalne naruszenie stosunków wodnych na gruncie, która to sytuacja jest ściśle powiązana z naruszeniem przez inwestora planu zagospodarowania przestrzennego. Wstrzymując wykonanie zaskarżonej decyzji na tej podstawie Sąd musiałby przesądzić, że naruszenie planu jest sytuacją realną co prowadziłoby do dokonania tzw. przedsądu. Kwestia ta nie może zostać rozstrzygnięta na etapie postępowania wpadkowego, bowiem stanowi ona przedmiot oceny merytorycznej sprawy. Niezależnie od powyższego należy wskazać, że ewentualna szkoda będzie mogła być wynagrodzona na drodze cywilno-prawnej, a wstrzymanie wykonania nie służy temu by takiej drogi uniknąć. Ochrona tymczasowa służy uniknięciu takich skutków, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FZ 110/10, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu takie skutki w niniejsze sprawie mogą wystąpić po stronie inwestora, a nie po stronie skarżących kasacyjnie. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.