I OZ 675/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 29 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 sierpnia 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 1424/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi H.Z. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z 23 kwietnia 2024 r. nr 1683/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE H.Z. pismem z 23 maja 2024 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego z 23 kwietnia 2024 r. nr 1683/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania. Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 lipca 2024 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Pismem z 3 lipca 2024 r. wezwano ponadto skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi – w terminie 7 dni, od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi - poprzez wskazanie numeru PESEL. Przesyłka zawierająca odpis zarządzenia z 2 lipca 2024 r. oraz wezwanie z 3 lipca 2024 r. skierowana do skarżącej, awizowana przez pocztę 8 lipca 2024 r. oraz 16 lipca 2024 r., nie została odebrana, w związku z czym 24 lipca 2024 r. nastąpił jej zwrot do nadawcy. Zaskarżonym postanowieniem z 13 sierpnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę wobec nieuzupełnienia jej braków w zakreślonym terminie (k. 27). Zażalenie na ww. postanowienie wniosła skarżąca (k. 37). W uzasadnieniu zażalenia podnosiła, iż nie otrzymała przesyłki z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie okazało się niezasadne. Kwestionując zaskarżone postanowienie o odrzuceniu skargi, wnosząca zażalenie podnosiła, iż Sąd wadliwie przyjął, że przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi mogła zostać uznana za doręczoną w trybie art. 73 § 4 p.p.s.a., bowiem operator pocztowy nie pozostawił w skrzynce pocztowej ani pierwszego ani drugiego powiadomienia o możliwości odbioru przesyłki z placówki pocztowej, tym samym nie miała wiedzy o skierowanym do niej wezwaniu Sądu. W związku z powyższym przypomnieć wypada, iż zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. Stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Zgodnie z kolei z art. 220 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 953.; dalej: "p.p.s.a.") sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Stosownie do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Z kolei w myśl art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (to jest od skargi sprzeciwu od decyzji, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania) pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Zgodnie z art. 214 § 1 p.p.s.a. do uiszczenia wpisu zobowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą ww. braków skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że bezsporne jest, że wniesiona skarga dotknięta była ww. brakami, tj. nie zawierała ona numeru PESEL skarżącej oraz nie została opłacona. W tej sytuacji słusznie wezwano skarżącą, pismem z 3 lipca 2024 r. do uzupełnienia braku formalnego skargi oraz do uiszczenia wpisu, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje także ustalenie, że skarżąca nie uzupełniła w terminie ww. braków skargi. Przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi oraz zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu została wysłane na adres wskazany w skardze. Do skutecznego doręczenia ww. przesyłki doszło w trybie doręczenia zastępczego, o którym stanowi art. 73 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 -72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zgodnie zaś z art. 73 § 2 p.p.s.a. zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3). Stosownie do art. 73 § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Ww. przepisy stwarzają możliwość skorzystania przez sąd administracyjny z instytucji tzw. "fikcji" doręczenia. Oznacza to, że pismo "fizycznie" nie dociera do adresata, ale doręczyciel podejmuje odpowiednie, przewidziane powołanymi przepisami, próby doręczenia przesyłki, o czym informuje sąd w postaci właściwych adnotacji na zwróconej do nadawcy przesyłce. W takiej sytuacji sąd może ustalić, że pismo zostało skutecznie doręczone. Zwrócić należy w tym miejscu uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki a także adnotacje znajdujące się na zwróconych do nadawcy przesyłkach wypełnione przez pracowników poczty korzystają z domniemania prawdziwości, jako dokument urzędowy. Domniemanie to może zostać obalone przez stronę jeśli wykaże, że nie zostały zachowane warunki skuteczności doręczenia zastępczego. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że z koperty, jak również ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy wynika, że listonosz podjął pierwszą próbę doręczenia przesyłki 8 lipca 2024 r., o czym powiadomiono adresata umieszczając zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki pod adresem skarżącej. Powtórne awizowanie nastąpiło 16 lipca 2024 r., o czym świadczy umieszczona na kopercie pieczęć zawierająca datę oraz podpis doręczyciela. Zwrot do nadawcy nastąpił 24 lipca 2024 r., co również zostało potwierdzone stosowną pieczęcią i podpisem. W związku z tym Sąd I instancji słusznie uznał, że awizowanie przesyłki i tryb jej doręczenia były prawidłowe. Ponadto Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że skarżąca w ustawowym terminie nie uzupełniła braku formalnego skargi, pomimo prawidłowego wezwania, trafnie uznanego za skutecznie doręczone z dniem 22 lipca 2024 r. Zatem termin do uzupełnienia braku formalnego skargi upłynął skarżącej 29 lipca 2024 r. Analizując argumenty podniesione w zażaleniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżąca nie podważyła skuteczności doręczenia zastępczego. Znajdująca się w aktach sprawy informacja o umieszczeniu zawiadomienia (o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej) w oddawczej skrzynce pocztowej jest dokumentem urzędowym i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Strona, chcąc udowodnić okoliczność przeciwną od wynikającej z dokumentu urzędowego, powinna przedstawić na to dowód, czego w niniejszej sprawie skarżąca nie uczyniła. Za skuteczny przeciwdowód nie mogą zostać uznane twierdzenia strony zawarte w zażaleniu, że skarżąca nie otrzymała żadnego awiza. Za taki też nie może być uznane pismo nadesłane przez skarżąca, stanowiące odpowiedz Poczty na złożoną przez nią reklamację, rozpoznaną przez Pocztę w trybie skargowym. Z pisma tego nie wynika bowiem, by w zakresie awizowania ww. przesyłki doszło do jakichkolwiek nieprawidłowości. A zatem uznać należy, że Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że skarżąca w ustawowym terminie nie uzupełniła ww. braków skargi, pomimo prawidłowego wezwania. W takiej sytuacji skarga podlegała odrzuceniu, zatem orzeczenie Sądu I instancji odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu zażalenia.