II OZ 728/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1392/23 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego NSA Jerzego Solarskiego w sprawie ze skargi K.S. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 6 lipca 2023 r., nr O-III.6231.3.2023 w przedmiocie odmowy uzupełnienia aktu urodzenia postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 21 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1392/23, oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego NSA Jerzego Solarskiego w sprawie ze skargi K.S. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 6 lipca 2023 r., nr O-III.6231.3.2023 w przedmiocie odmowy uzupełnienia aktu urodzenia. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wnioskiem z 17 listopada 2023 r. (data prezentaty) K.S. zwrócił się o wyłączenie sędziego NSA Jerzego Solarskiego od rozpoznania sprawy. Wskazał, że 5 grudnia 2023 r. w WSA w Rzeszowie ma odbyć się rozprawa, której Przewodniczącym składu będzie Sędzia NSA Jerzy Solarski. Podkreślił, że nie zgadza się i nie wyraża zgody na prowadzenie przez tego Sędziego jakiejkolwiek jego sprawy sądowej. Zdaniem wnioskodawcy ww. Sędzia "chce działać przeciwko niemu i na jego niekorzyść", jest niewiarygodny, stronniczy i "w zmowie z innymi osobami". Zwrócił się by do prowadzenia rozprawy przydzielić Panią Sędzię. Z oświadczenia złożonego przez sędziego NSA Jerzego Solarskiego wynika, że brak jest podstaw do jego wyłączenia, ponieważ nie istnieją okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie – art. 18 i 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku. Podane przez wnioskodawcę argumenty nie wypełniają dyspozycji art. 18 p.p.s.a., przewidującego wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie z mocy samej ustawy. Subiektywne zarzuty w zakresie "stronniczości, braku wiarygodności" są gołosłowne i niepoparte żadnym dowodami. Nie stanowią okoliczności uzasadniających pozytywne rozpoznanie wniosku, a także przesłanki uzasadniającej zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. Nadto oświadczenie złożone, przez objętego żądaniem Sędziego, nie zawiera twierdzeń, że faktycznie występują w sprawie okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności, jak i inne podstawy wyłączenia. Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł K.S. wnosząc o wyłączenie sędziego NSA Jerzego Solarskiego. W uzasadnieniu żalący powołał argumentację tożsamą do przedstawionej we wniosku wskazując, że obawia się o prawidłowy przebieg toczącej się rozprawy, ponieważ Jerzy Solarski jest przeciwko skarżącemu i może doprowadzić i wywołać ogromny problem, nieszczęście i katastrofę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli wcześniej, wskazanych w ustawie związków z rozpoznawaną sprawą. Jednocześnie, uchybienie przepisom postępowania dotyczącym wyłączenia sędziego musi być uznane za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, z uwagi na znaczenie, jakie ma wydanie wyroku przez bezstronny sąd. Prawo każdego do rozpoznania sprawy przez sąd posiadający taką cechę jest zagwarantowane w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. (por. wyrok NSA z dnia 1.03.2016 r., II OSK 3037/15). W myśl art. 20 § 1 p.p.s.a., wniosek o wyłączenie sędziego, zgłoszony przez stronę, powinien zawierać "przyczyny uprawdopodobniające". Przy czym okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. (postanowienie NSA z dnia 15.09.2008 r., II FZ 397/08). Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata wiary w bezstronność sędziego. Stosownie zaś do art. 22 § 2 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie w sprawie wyłączenia sędziego "po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy". Zgodnie z wyjaśnieniem złożonym przez sędziego NSA Jerzego Solarskiego nie zachodzą okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do jego bezstronności w rozpoznaniu niniejszej sprawy. Skoro sędzia, którego wniosek o wyłączenie dotyczy oświadczył, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie. (por. postanowienie NSA z dnia 4.08.2011 r., I OZ 573/11). Jeżeli strona wnosząca o wyłączenie zaprzecza prawdziwości takiego oświadczenia, to zobowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby jego wiarygodność. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący zarówno we wniosku o wyłączenie sędziego, jak i we wniesionym później zażaleniu, nie wskazał okoliczności, które mogłyby stanowić przesłankę uzasadniającą wyłączenie objętego wnioskiem. Skarżący skoncentrował się na przedstawieniu osobistej i subiektywnej dezaprobaty wobec potencjalnych cech sędziego oraz wyrażeniu dezaprobaty dla samego faktu wyznaczenia sędziego do przewodniczenia w jego sprawie, nie zaś na przedstawieniu okoliczności uzasadniających złożony wniosek czy zasadność wniesionego zażalenia. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.