III SAB/Gl 292/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Sędzia WSA Dorota Fleszer, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi M. G. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w R. w przedmiocie zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby za kwiecień 2023 r. postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE Pismem z dnia 5 września 2023r. M. G. (zwany dalej skarżącym, stroną) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w R. w przedmiocie zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby za kwiecień 2023r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 dalej: p.p.s.a.) sąd orzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż wymienione w pkt. 1-5a. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. W rozpoznawanej sprawie skarga została wniesiona do tut. Sądu już po zakończeniu postępowania toczącego się przed organem, z inicjatywy skarżącego (wniosek z 5 maja 2023 r.), któremu skarżący zarzucił przewlekłe prowadzenie postępowania. Jak wynika z akt sprawy Komendant [...] Oddział Straży Granicznej w R. wydał w dniu 11 sierpnia 2023r. akt w przedmiocie zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby za kwiecień 2023r. Prawidłowość wydania tego aktu na obecnym etapie nie należy do kompetencji wojewódzkiego sądu administracyjnego i nie podlega ocenie w postępowaniu ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Przepisy bowiem przewidują odrębny tryb jego zaskarżenia i prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego gdzie można formułować zarzuty co do zasadności załatwienia sprawy. Z tego względu w niniejszej sprawie istotne znaczenie ma okoliczność, że formalnie został załatwiony wniosek strony w przedmiocie zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby za kwiecień 2023r. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Kwestie związane z wniesieniem skargi na bezczynność i (lub) przewlekłość po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania były przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uchwale z dnia z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. II OPS 5/19, NSA stwierdził, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Przyjęty w powołanej uchwale pogląd w odniesieniu do skargi na bezczynność organu administracji, gdy skarga została wniesiona w chwili ustania bezczynności organu, pozostaje aktualny także wobec skargi wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, gdy skarga ta została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy, co potwierdza uchwała NSA z dnia 7 marca 2022 r., sygn. II OPS 1/21. W uchwale tej wskazano, że normatywna tożsamość reguł zaskarżania bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego uprawnia do uznania powołanej wyżej uchwały, jako adekwatnej także przy dokonywaniu oceny istnienia przedmiotu zaskarżenia w sprawie dotyczącej przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ i stwierdzono, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Wskazać przy tym należy, że pogląd zawarty w przywołanych uchwałach NSA znajduje zastosowanie również w sprawach dotyczących bezczynności organu I instancji, czy też przewlekłego prowadzenia postępowania, w sytuacji, gdy w sprawie został wydany akt kończący postępowanie przez organ I instancji. Obie uchwały zostały wydane w sprawach dotyczących postępowania organu odwoławczego, stąd w ich treści odniesienie do ostatecznej decyzji i ostatecznego zakończenia postępowania administracyjnego. Zarzut bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania może być jednakże skierowany zarówno do organu pierwszej, jak i drugiej instancji. Wydanie aktu kończącego postępowanie przez organ I instancji kończy postępowanie prowadzone przez ten organ w taki sam sposób jak wydanie decyzji organu odwoławczego w aspekcie regulacji z art. 149 § 1 p.p.s.a., czyniąc niemożliwym zobowiązanie do wydania aktu. Rolą Sądu w niniejszej sprawie nie jest merytoryczna ocena zasadności aktu organu z 11 sierpnia 2023r. lecz wyłącznie badanie legalności skargi na przewlekłość tego organu. Poza sporem pozostaje okoliczność, że skarga z 5 września 2023r została wniesiona do WSA w Gliwicach już po wydaniu aktu z 11 sierpnia 2023r. Z uwagi na powyższe i w związku z tym, że postępowanie przed Komendantem [...] Oddziału Straży Granicznej w R. z wniosku skarżącego zostało już zakończone w dniu wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania aktem z 11 sierpnia 2023 r., skarga ta jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. ----------------------- 3