IV SAB/Po 140/24

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Tomasz Grossmann Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 listopada 2024 r. sprawy ze skargi V. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania lub bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego w UE postanawia: 1. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne; 2. zasądzić od Wojewody na rzecz skarżącego V. S. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE V. S. (obywatel [...]), reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, pismem z dnia 28 sierpnia 2024 roku, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu ze skargą na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Wojewodę w przedmiocie udzielania zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Skarżący zażądał: zobowiązania Wojewody do wydania decyzji w określonym terminie, stwierdzenia bezczynności, zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. W ocenie strony organ dopuścił się naruszenia art. 12 § 1 w związku z art. 64 § 2 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego z uwagi na pozostawienie wniosku strony bez rozpoznania, kiedy to przed terminem wydania postanowienia strona usunęła braki formalne. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że pismem z marca 2024 roku organ wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku. Skarżący usunął braki w dniu 10 lipca 2024 roku (data nadania przesyłki). Dokumenty wpłynęły do siedziby organu w dniu 17 lipca 2024 roku. Pismem z dnia 18 lipca 2024 roku organ pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania. Skarżący podniósł, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym funkcjonuje jednolity pogląd, że nie ma przeszkód do merytorycznego rozpoznania podania, w sytuacji gdy usunięcie braków formalnych wniosku nastąpiło po upływie zakreślonego terminu, ale przed wysłaniem zawiadomienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Wojewoda zażądał oddalenia skargi. W uzasadnieniu zgłoszonego żądania wyjaśniono, że wniosek złożony w dniu 7 listopada 2023 roku zawierał braki formalne, bo nie dołączono dowodu tytułu prawnego do zajmowania lokalu mieszkalnego. Pismem z dnia 22 marca 2024 roku skarżący został zobowiązany do usunięcia braków formalnych. W dniu 18 lipca 2024 roku wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE pozostawiono bez rozpoznania. Skarżący usunął braki formalne wniosku dniu 17 lipca 2024 roku (wpływ do organu). Dokument zostały zarejestrowane w elektronicznym obiegu korespondencji w dniu 30 lipca 2024 roku, tj. po pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Pismem z dnia 20 września 2024 roku organ poinformował skarżącego o wszczęciu postępowania i wystąpił do komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z wnioskiem o przekazanie informacji, czy wjazd cudzoziemca na terytorium RP i jego pobyt mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Podsumowując organ podniósł, że skarga nie może przynieść oczekiwanego skutku. Zgodnie z art. 100c oraz art. 100d specustawy ukraińskiej bieg terminów na załatwienie sprawy dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia ulega zawieszeniu w okresie od 24 lutego 2022 roku do dnia 30 września 2025 roku. Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie zawieszenia biegu terminów, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024, poz. 1267). Sądowoadministracyjna kontrola działalności administracji obejmuje także brak efektywnych działań administracji w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie - art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935; dalej w skrócie "P.p.s.a."). Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 P.p.s.a.). W świetle art. 149 § 1 pkt 1-3 P.p.s.a. uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W przypadku uwzględnienia skargi sąd stwierdza także, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Ponadto sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.). Sprawy ze skarg w przedmiocie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zgodnie z art. 119 pkt 4 P.p.s.a., mogą być rozpoznawane przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym - co miało miejsce w niniejszej sprawie. Skarga została złożona po wyczerpaniu środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym (art. 53 § 2b P.p.s.a.). Przypomnieć należy, że zgodnie z tezą uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2013 roku o sygn. akt I OPS 2/13 na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 K.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Postępowanie sądowoadministracyjne podlega umorzeniu. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza m.in. sytuację, gdy w toku tego postępowania, przed wydaniem wyroku, przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Z taką sytuacją będziemy mieć do czynienia w wówczas, gdy po wniesieniu skargi organ wyda stosowny akt lub podejmie właściwą czynność w trybie autokontroli (art. 54 § 3 P.p.s.a.). Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Analiza dokumentów złożonych do akt administracyjnych ujawnia następujące okoliczności kontrolowanej sprawy. V. S. (obywatel [...]), pismem z dnia 7 listopada 2023 roku (wpływ do organu 10 listopada 2023 roku), wystąpił do Wojewody z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Wniosek został uznany za kompletny. Pismem z dnia 7 listopada 2023 roku Wojewoda zawiadomił cudzoziemca o wszczęciu postępowania oraz wyjaśnił, że w toku rozpoznawania sprawy wnioskodawca przebywa w Polsce legalnie. Jednak, pismem z dnia 22 marca 2024 roku (scalone wezwanie), organ wezwał wnioskodawcę, aby w terminie 14 dni od daty doręczenia wezwania, usunął braki formalne oraz uzupełnił dokumenty niezbędne do udzielenia zezwolenia, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania oraz pod rygorem braku możliwości udzielenia zezwolenia. Wojewoda, pismem z dnia 18 lipca 2024 roku, na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2024, poz. 572) oraz art. 219 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 roku o cudzoziemcach (Dz.U. 2024, poz. 769), pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania. Pismem z dnia 24 lipca 2024 roku, na podstawie art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego, skarżący złożył ponaglenie na bezczynność organu. Ponaglenie zostało przekazane do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Natomiast, pismem z dnia 28 sierpnia 2024 roku, wnioskodawca skorzystał z prawa skargi do sądu administracyjnego na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania. Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, postanowieniem z 16 września 2024 roku, uznał ponaglenie za uzasadnione oraz wyznaczył termin załatwienia sprawy na 6 miesięcy od dnia, w którym nastąpiło ostatnie ze zdarzeń określonych w art. 210 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 roku o cudzoziemcach. Wojewoda, pismem z dnia 20 września 2024 roku, ponownie zawiadomił skarżącego, że na jego wniosek zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt oraz wyjaśnił, że w toku rozpoznawania sprawy wnioskodawca przebywa w Polsce legalnie. Z powołanych powyżej okoliczności jednoznacznie wynika, że skutki zawiadomienia o pozostawieniu podania bez rozpoznania zostały uchylone po wniesieniu skargi przez organ. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., Sąd postanowił umorzyć postępowanie sądowe jako bezprzedmiotowe (punkt 1 postanowienia). O kosztach postępowania sądowego (punkt 2 postanowienia) orzeczono na podstawie art. 201 § 1 w związku w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na zasądzoną kwotę składa się opłata uiszczona tytułem wpisu od skargi (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego (480 zł) oraz uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).