II AKz 331/24

<div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 28 czerwca 2024 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Poznaniu w II Wydziale Karnym w składzie:</p> <p>Przewodniczący: sędzia Diana Książek-Pęciak (del.)</p> <p>Protokolant: prot. sąd. Sylwester Leńczuk</p> <p>przy udziale Prokuratora Prok. Rej. Poznań Stare Miasto w <span class="anon-block">P.</span> del. do Prok. Okręgowej - Magdaleny Kęsy - Pietrus </p> <p>po rozpoznaniu w sprawie <span class="anon-block">V. R.</span> </p> <p>ściganego za popełnienie przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (pkt. 1;art. 122)">p.1 artykułu 122 Kodeksu Karnego</a> <span class="anon-block">U.</span> </p> <p>zażaleń obrońcy ściganego</p> <p>na postanowienia:</p> <p>1.  Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">P.</span> z dnia <span class="anon-block">(...)</span> r., sygn. <span class="anon-block">(...)</span>, w przedmiocie przedłużenia stosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania,</p> <p>2.  Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">P.</span> z dnia <span class="anon-block">(...)</span> r., sygn. <span class="anon-block">(...)</span> w przedmiocie stwierdzenia prawnej dopuszczalności wydania ściganego i oznaczenia dalszego okresu stosowania tymczasowego aresztowania</p> <p>na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 1)">art. 437 § 1 k.p.k.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820160124" title="Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze - Dz. U. z 1982 r. Nr 16, poz. 124 (art. 29;art. 29 ust. 2)">art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 26.05.1982 r. – Prawo o adwokaturze</a> oraz §17 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14.05.2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzedu</p> <p> <strong> <!-- -->p o s t a n o w i ł</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->1. utrzymać zaskarżone postanowienia w mocy.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. <span class="anon-block">A. G.</span> kwotę 1476 zł (tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć złotych) w tym VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej ściganemu z urzędu.</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Postanowieniem z dnia<span class="anon-block">(...)</span> Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">P.</span> zastosował wobec obywatela <span class="anon-block">u.</span> <span class="anon-block">V. R.</span> środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres 7 dni, tj. od godziny <span class="anon-block">(...)</span>dnia <span class="anon-block">(...)</span>roku do godziny<span class="anon-block">(...)</span> roku. Ustalono bowiem, że <span class="anon-block">V. R.</span> jest podejrzany o popełnienie przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (pkt. 1;art. 122)">p.1 artykułu 122 Kodeksu Karnego</a> <span class="anon-block">U.</span> polegającego na spowodowaniu obrażeń ciała u ofiary i w związku z tym jest poszukiwany przez ukraińskie organy ścigania tzw. czerwoną notą.</p> <p>Prokurator Prokuratury Okręgowej w <span class="anon-block">P.</span> wnioskiem z dnia <span class="anon-block">(...)</span> roku wniósł o przedłużenie stosowania wobec <span class="anon-block">V. R.</span> środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania na dalszy okres do 40 dni, tj. do godziny <span class="anon-block">(...)</span> r. Nadto, w dniu <span class="anon-block">(...)</span> r. do Prokuratora Prokuratury Okręgowej w <span class="anon-block">P.</span> wpłynął wniosek Ministerstwa Sprawiedliwości <span class="anon-block">U.</span> o numerze <span class="anon-block"> (...)</span> w przedmiocie zastosowania wobec <span class="anon-block">V. R.</span> tymczasowego aresztowania do czasu nadesłania wniosku o ekstradycję, do czego strona <span class="anon-block">u.</span> się zobowiązała.</p> <p>Postanowieniem Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">P.</span> z dnia <span class="anon-block">(...)</span> r., sygn. <span class="anon-block">(...)</span> przedłużono stosowanie wobec obywatela <span class="anon-block">U.</span> <span class="anon-block">V. R.</span> środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania na okres dalszych 33 dni tj. od godziny <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>W dniu <span class="anon-block">(...)</span>do Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">P.</span> wpłynął wniosek Prokuratora Prokuratury Okręgowej w <span class="anon-block">P.</span> o wydanie pozytywnej opinii w przedmiocie prawnej dopuszczalności ekstradycji na terytorium <span class="anon-block">U.</span> obywatela <span class="anon-block">u.</span> <span class="anon-block">V. R.</span>, przekazanie wydanego postanowienia po jego uprawomocnieniu się wraz z aktami sprawy Ministrowi Sprawiedliwości <span class="anon-block">R.</span> w celu rozstrzygnięcia wniosku o wydanie oraz o dalsze stosowanie tymczasowego aresztowania wobec ściganego na kolejne 60 dni tj. do godz. <span class="anon-block">(...)</span> r. Do wniosku zostały załączone przetłumaczone na język <span class="anon-block">p.</span> dokumenty nadesłane przez stronę <span class="anon-block">u.</span>, tj. wniosek o przekazanie obywatela <span class="anon-block">u.</span> <span class="anon-block">V. R.</span> do <span class="anon-block">U.</span>, uchwałę o zgłoszeniu ściganego do międzynarodowych poszukiwań, uchwałę o zastosowaniu względem ściganego tymczasowego aresztowania, zaświadczenie w sprawie dowodów potwierdzających sprawstwo <span class="anon-block">V. R.</span>, wyciąg z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kodeksu karnego</a> <span class="anon-block">U.</span>, informację odnośnie biegu terminu przedawnienia oraz wyciąg z Głównego Urzędu Państwowej Służby Migracyjnej.</p> <p>Na posiedzeniu w dniu <span class="anon-block">(...)</span> r. ścigany nie wyraził zgody na przekazanie stronie ukraińskiej, deklarując że chce sam się tam udać.</p> <p>Postanowieniem z dnia <span class="anon-block">(...)</span> r. Sąd Okręgowy w pkt 1 stwierdził prawną dopuszczalność wydania z terytorium <span class="anon-block">R.</span> na terytorium <span class="anon-block">U.</span> <span class="anon-block">V.</span>`ego <span class="anon-block">R.</span>`ego oraz w pkt 2 przedłużył tymczasowe aresztowanie do dnia <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>Zażalenie na powyższe postanowienia złożył obrońca ściganego. W pierwszym swoim zażaleniu z dnia <span class="anon-block">(...)</span> r. (k.109) zarzucił naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 249;art. 249 § 1)">art. 249 § 1 k.p.k.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 258;art. 258 § 1;art. 258 § 1 pkt. 1;art. 258 § 1 pkt. 2)">art. 258 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k.</a> wskazując, że czyn zarzucany podejrzanemu nie został należycie uprawdopodobniony, zaś z uwagi na znajomość miejsca pobytu ściganego i jego tożsamości nie jest konieczne stosowanie środków zapobiegawczych. W kolejnym zażaleniu, na postanowienie z dnia <span class="anon-block">(...)</span> r. (k. 140) obrońca zarzucił naruszenie art. 8 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności wskazując, że na terenie <span class="anon-block">U.</span> jest, z uwagi na działania wojenne, istnieje ryzyko wystąpienia naruszeń, które winny skutkować odmową wydania, a nadto powielony został zarzut z poprzedniego zażalenia naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 249;art. 249 § 1)">art. 249 § 1 k.p.k.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 258;art. 258 § 1;art. 258 § 1 pkt. 1;art. 258 § 1 pkt. 2)">art. 258 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k.</a> </p> <p>Obrońca końcowo wniósł o stwierdzenie prawnej niedopuszczalności wydania obywatela <span class="anon-block">U.</span> oraz o uchylenie tymczasowego aresztowania.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: </strong> </p> <p>Zażalenia okazały się niezasadne.</p> <p>Podkreślenia przede wszystkim wymaga, że przepisy art. 1 i 2 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ekstradycji przewidują <span class="underline"> <!-- --> obowiązek wydania</span> osoby ściganej za popełnienie przestępstwa zagrożone według prawa Strony wzywającej i Strony wezwanej karą pozbawienia wolności o maksymalnym wymiarze co najmniej jednego roku lub karą surowszą. Analogiczne przepisy zawiera umowa między <span class="anon-block">R.</span> a <span class="anon-block">U.</span> o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych i karnych sporządzona w <span class="anon-block">K.</span> dnia 24.05.1993 r. (por. art. 60 umowy).</p> <p>Z treści powyższego unormowania wynika, że w postępowaniu ekstradycyjnym, w którym obowiązują zasady przewidziane w Konwencji, nie jest celowe badanie kwestii merytorycznych związanych z postawionym ściganemu zarzucie. Przedmiotem badania sądu nie jest nawet samo wykazanie przypuszczenia, że aresztowany dopuścił się za granicą przestępstwa, czy też weryfikacja charakteru tego przestępstwa; tym bardziej zaś poszczególne okoliczności tego czynu. Jedynie gdy ujawnią się okoliczności podważające wzajemne zaufanie, z których w sposób oczywisty wynika, że w ogóle brak było podstaw do wydania obowiązkiem sądu jest zweryfikowanie tych danych (podobnie w ramach procedury <span class="anon-block"> (...)</span> postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 17 czerwca 2014 r., sygn. II AKz 214/14).</p> <p>Skoro zatem w sytuacji, gdy zasada wzajemnego zaufania do organu Państwa - Sygnatariusza nie została zanegowana, brak było podstaw do weryfikacji danych przedstawionych przez odpowiedni organ <span class="anon-block">U.</span> w treści wniosku o wydanie osoby ściganej, choć na marginesie, ale także z uwagi na treść zarzutów dotyczących kwestii stosowania tymczasowego aresztowania, należy odnotować, że wbrew twierdzeniom zażalenia strona <span class="anon-block">u.</span> przedstawiła dowody popełnienia przestępstwa przez <span class="anon-block">V. R.</span>`iego (por. treść nadesłanych dokumentów, k. 62-86).</p> <p>Odnosząc się do aktu prawnego jakim jest <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19930610284" title="Konwencja z dnia 4 listopada 1950 r. o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności - Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ()">Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności</a>, którego naruszenie zarzuca obrońca podkreślić należy, że przewiduje ona określone sytuacje, kiedy dozwolone jest pozbawienie wolności poprzez tymczasowe aresztowanie – m.in. w sytuacji zgodnego z prawem zatrzymania lub aresztowania osoby przeciwko której toczy się postępowanie o wydalenie lub ekstradycję (art., 5 ust. Pkt f Konwencji). Przy czym sądowi znany jest przepis art. 19 ust. 2 Karty Praw Podstawowych zgodnie z którym nikt nie może być usunięty z terytorium państwa, wydalony lub wydany w drodze ekstradycji do państwa, w którym istnieje poważne ryzyko, iż może być poddany karze śmierci, torturom lub innemu nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu. Jednakże zważając na doświadczenie życiowe oraz fakt, że Ukraina jest państwem demokratycznym, które ściśle współpracuje gospodarczo i politycznie z <span class="anon-block">P.</span> nie sposób uznać, że w wyniku postępowania karnego ściganego czekają wyżej wymienione represje. Sam fakt agresji <span class="anon-block">R.</span> na terytorium <span class="anon-block">U.</span> w żadnym razie nie nasuwa choćby cienia podejrzenia, że w toku prowadzonego postępowania karnego na <span class="anon-block">U.</span>, ścigany mógłby być torturowanym, czy poddawanym innemu nieludzkiemu traktowaniu. W ocenie Sądu obrońca traktuje sytuację polityczną <span class="anon-block">U.</span> instrumentalnie. Oczywistym jest, że mimo prowadzenia działań wojennych, państwo nadal funkcjonuje i kontynuuje ściganie przestępstw.</p> <p>Odnosząc się do kwestii tymczasowego aresztowania, to celem stosowania tzw. aresztu ekstradycyjnego, określonego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 605)">art. 605 k.p.k.</a>, jest zapewnienie możliwości szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania ekstradycyjnego przed organami <span class="anon-block">p.</span> oraz skuteczne wydanie osoby ściganej lub skazanej państwu obcemu. Zgodnie z § 2 ww. przepisu przed złożeniem wniosku o wydanie sąd może wydać postanowienie o tymczasowym aresztowaniu ściganego na czas nie dłuższy niż 40 dni (co jest zgodne również z art. 16 ust. 4 Konwencji), jeżeli organ państwa obcego zwraca się o to, zapewniając, że wobec tej osoby zapadł w tym państwie prawomocny wyrok skazujący lub wydano decyzję o tymczasowym aresztowaniu. Takie orzeczenie zapadło w dniu <span class="anon-block">(...)</span> r., co należało w pełni zaaprobować. Na dalszym etapie, wobec braku odmiennych regulacji, takich jak wprowadzone w odniesieniu do podstaw stosowania tymczasowego aresztowania w postępowaniu w przedmiocie wykonania europejskiego nakazu aresztowania, w postępowaniu ekstradycyjnym należy stosować ogólne przepisy określające podstawy stosowania tymczasowego aresztowania (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 249;art. 258)">art. 249 i 258</a>), oczywiście z uwzględnieniem specyfiki instrumentu prawnego, jakim jest ekstradycja (zob. Hofmański, Sadzik, Zgryzek, Kodeks, t. 3, 2012, s. 722) i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 263)">art. 263 k.p.k.</a> </p> <p>Odnosząc się zatem do przesłanek tymczasowego aresztowania należy stwierdzić, że istnieje obawa jego ukrycia się lub ucieczki albowiem ścigany przebywa na terytorium <span class="anon-block">P.</span> jedynie w oparciu o wizę, a zatem w żaden sposób nie ustabilizował on swojego życia w <span class="anon-block">P.</span> w oparciu o kartę stałego pobytu. W konsekwencji mając przed sobą perspektywę procedury ekstradycyjnej, a także konieczność przeprowadzenia postępowania karnego, ścigany może podejmować próby uniknięcia wydania i odpowiedzialności. Ponadto z urzędu wiadomo sądowi, że obywatele <span class="anon-block">U.</span> unikają powrotu na terytorium <span class="anon-block">U.</span> z uwagi na ryzyko objęcia ich mobilizacją, co również może działać motywująco celem uniknięcia powrotu na <span class="anon-block">U.</span> czy też dobrowolnego poddania się procedurze ekstradycyjnej. W konsekwencji należy stwierdzić, że w sprawie została spełniona przesłanka o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 258;art. 258 § 1;art. 258 § 1 pkt. 1)">art. 258 § 1 pkt 1 k.p.k.</a> w postaci obawy ucieczki lub ukrycia się ściganego, tym bardziej że przebywa on na terytorium <span class="anon-block">P.</span> jedynie czasowo na podstawie wizy. Należy przy tym podkreślić, że ww. obawa ucieczki była jedyną podstawą zastosowania i następnie przedłużenia tymczasowego aresztowania, stąd zupełnie bezprzedmiotowe są zarzuty zażalenia (k. 111-112) kwestionujące przesłankę z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 258;art. 258 § 2)">art. 258§2 k.p.k.</a> tj. grożącą ściganemu surową karę.</p> <p>Podkreślić należy również, że tymczasowe aresztowanie zostało w sposób właściwy zastosowane zarówno przed otrzymaniem wniosku od strony wzywającej o przekazanie obywatela <span class="anon-block">U.</span>, jak również zaaprobować należało tymczasowe aresztowanie po otrzymaniu ww. wniosku. Okres 60 dni tymczasowego aresztowania należy uznać za uzasadniony i celowy do zakończenia procedury ekstradycyjnej.</p> <p>Reasumując, brak było podstaw do stwierdzenia przesłanki wyłączającej przekazanie, jak również okoliczności nakazujących odstąpienie od tymczasowego aresztowania.</p> <p>Mając na uwadze całokształt poczynionego wywodu, orzeczono jak na wstępie.</p> <p> <em> <!-- --> <span class="anon-block">D. P.</span> </em> </p> <p> <strong> <!-- -->Pouczenie</strong> </p> <p>W pkt 1 niniejsze postanowienie jest prawomocne i nie podlega zaskarżeniu.</p> <p>W pkt 2 niniejsze postanowienie jest zaskarżalne na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 426;art. 426 § 2)">art. 426 § 2 k.p.k.</a> - od postanowienia w przedmiocie kosztów procesu, o których po raz pierwszy orzekał sąd odwoławczy, przysługuje zażalenie do innego równorzędnego składu sądu odwoławczego w terminie 7 dni (od ogłoszenia lub doręczenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 460)">art. 460 k.p.k.</a>)</p> </div>