I SA/Ke 130/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Starszy inspektor sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata H. K. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. UZASADNIENIE Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. (dalej: Dyrektor) postanowieniem z 3 lutego 2020 r. nr (...) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez M.G. odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. – Z. (dalej: Kierownik) z 16 grudnia 2019 r. nr (...) o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Dyrektor ustalił, że decyzja Kierownika z 16 grudnia 2019 r. została wysłana na adres W.G. wskazany we wniosku o wpis do ewidencji producentów. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, decyzja została skutecznie doręczona stronie 30 grudnia 2019 r. Adresat odebrał przesyłkę osobiście w urzędzie pocztowym. Odwołanie wniesione zostało 16 stycznia 2020 r., a zatem z uchybieniem terminu. Wskazał, że w sprawie nie jest istotna data sporządzenia odwołania 10 stycznia 2020r., a data jego wniesienia 16 stycznia 2020 r. Termin określony w art. 129 § 2 k.p.a. jest terminem prekluzyjnym dla strony, a zatem jego uchybienie powoduje, że czynność prawna podjęta przez stronę po jego upływie jest bezskuteczna. Warunkiem skuteczności czynności prawnej - wniesienia odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Organ odwoławczy obowiązany jest w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. W razie wniesienia przez stronę odwołania po terminie, obowiązany jest wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania i pozostawić odwołanie bez merytorycznego rozpatrzenia. Nawet nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu stanowi jego uchybienie i obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. M.G. złożył skargę na postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Skarżący nie sformułował zarzutów wprost jakie stawia wydanemu rozstrzygnięciu, tym niemniej z jego treści wynika, że nie zgadza się z wydanym rozstrzygnięciem wydanym przez Dyrektora. Podniósł, że nie mógł wnieść odwołania w terminie gdyż choruje na nowotwór jelita grubego. Wskazał, że związku z tym leczy się, zaś dolegliwości związane z chorobą uniemożliwiły mu złożenie odwołania w terminie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r.– Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, jak też powołaną podstawą prawną, jest natomiast związany granicami sprawy (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: P.p.s.a.) Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału, z 9 października 2020 r., wydanym na podstawie art. 15 zzs ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.374 ze zm.), zmienionej ustawą z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U.2020.875). Zgodnie ze wskazanym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W niniejszej sprawie jest sporne, czy prawidłowo organ stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Zgodnie z art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 t.j.), dalej: k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji stronie służy odwołanie. Odwołanie to wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżoną decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia tej decyzji, o czym stanowi art. 129 § 1 i § 2 k.p.a. W przypadku uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, organ stwierdza ten fakt w formie postanowienia, które jest ostateczne, czyniąc to na podstawie art. 134 k.p.a. Uchybienie terminowi jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminowi, przewidzianego w art. 134 k.p.a. W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. W przedmiotowej sprawie Dyrektor zasadnie przyjął, że skarżący złożył odwołanie po terminie tj. 16 stycznia 2020 r., w sytuacji gdy decyzja z 16 grudnia 2019 r. została doręczona skarżącemu 30 grudnia 2019 r. W realiach przedmiotowej sprawy termin do wniesienia odwołania upływał dla skarżącego w dniu 13 stycznia 2020 r. Zatem dokonanie tej czynności osobiście w siedzibie organu pierwszej instancji przez M.G. dopiero w dniu 16 stycznia 2020 r. niewątpliwie nastąpiło z uchybieniem 14 - dniowego terminu do wniesienia odwołania. Skarżący wskazał wprost we wniesionej skardze, że dokonał tej czynności po terminie, z racji problemów zdrowotnych. Nadto ubocznie zauważenia wymaga fakt, że decyzja Kierownika z 16 grudnia 2019r. zawierała stosowne pouczenia dla strony, w tym pouczenie o terminie i sposobie wniesienia odwołania. Powyższe oznacza, że zaskarżone do Sądu postanowienie jest zgodne z prawem. Okoliczności na jaki powołuje się M.G. we wniesionej skardze nie podważają zasadności wydanego rozstrzygnięcia. Skarżący wskazał na okoliczności, które mogą być oceniane w postępowaniu w przedmiocie przywrócenia terminu o wniesienia odwołania. Tylko ubocznie zaznaczenia wymaga, że wniosek w tym przedmiocie złożony przez M.G. został rozpoznany przez organ, który to w dniu 9 września 2020 r. wydał postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika z 16 grudnia 2019 r. nr (...) o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W tym stanie faktycznym i prawnym, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. Koszty nieopłaconej pomocy prawnej przyznano w oparciu o art. 250 § 1 P.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 X 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2019.18).