I GSK 1152/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 14 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A Sp. z o.o. w G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 sierpnia 2021 r. sygn. akt III SA/Wr 389/21 w zakresie pozostawienia skargi bez rozpatrzenia w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w G. na uchwałę Stowarzyszenia A w P. z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu postanawia: oddalić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2021 r., sygn. akt III SA/Wr 389/21, na podstawie art. 61 ust. 6 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (j.t. Dz.U. z 2020 r. poz. 818 ze zm.; dalej: "ustawa wdrożeniowa"), pozostawił bez rozpatrzenia skargę A z o.o. w G. na uchwałę Stowarzyszenia A w P. z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu oraz zwrócił uiszczony wpis sądowy. Ze stanu sprawy przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że zaskarżona uchwała została doręczona stronie skarżącej 2 czerwca 2021 r. Czternastodniowy termin do wniesienia skargi upłynął więc 16 czerwca 2021 r. (środa). Spółka wniosła skargę na uchwałę pismem nadanym w urzędzie pocztowym 1 lipca 2021 r. W zaskarżonej uchwale zawarto informację o przysługującym stronie skarżącej prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w art. 61 ustawy wdrożeniowej. Wobec wniesienia skargi po upływie ustawowego czternastodniowego terminu, Sąd I instancji, na podstawie art. 61 ust. 6 ustawy wdrożeniowej pozostawił ją bez rozpatrzenia. W skardze kasacyjnej spółka zaskarżyła powyższe postanowienie w całości wnosząc o jego uchylenie, przywrócenie terminu na złożenie skargi do WSA, a po przywróceniu terminu o jej przyjęcie i merytoryczne rozpatrzenie. Skarżąca wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu, na podstawie art. 174 pkt 2 w zw. z art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 45 ust. 4 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 45 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że informacja o wynikach ponownej oceny wydana przez Stowarzyszenie A (dalej Stowarzyszenie) została doręczona prawidłowo i skutecznie osobie uprawnionej, podczas gdy doręczenie nastąpiło do rąk osoby nieuprawnionej; 2. art. 61 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, poprzez błędne przyjęcie, że skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego została złożona po terminie, podczas gdy termin ten nie zaczął biegu, w związku z nieprawidłowym doręczeniem decyzji Stowarzyszenie A i złożeniem skargi przez osobę nieuprawnioną, 3. art. 61 ust. 6 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, poprzez błędne pozostawienie skargi bez rozpatrzenia na skutek wniesienia jej po terminie, podczas gdy doręczenie decyzji Stowarzyszenia było nieprawidłowe, skargę złożyła osoba nieuprawniona, a termin na złożenie skargi rozpoczął bieg dopiero po uzyskaniu informacji przez osobę uprawnioną do działania w imieniu Skarżącego tj. w dniu 24.08.2021 r.; 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 3 § 1 i 2 ppsa oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.7.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.), poprzez odmowę dokonania kontroli działalności administracji publicznej na skutek nieprawidłowego pozostawienia skargi bez rozpatrzenia. Argumentację na poparcie podniesionych zarzutów skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Stowarzyszenie w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosło o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest bezzasadna i dlatego podlega oddaleniu. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Sąd I instancji kontrolowanym postanowieniem pozostawił bez rozpatrzenia skargę spółki, na podstawie art. 61 ust. 6 ustawy wdrożeniowej, jako wniesioną po upływie ustawowego terminu, zaś postawione w skardze kasacyjnej zarzuty kwestionują tą okoliczność. Zarzuty te, należało uznać za bezzasadne. Z kolei ich komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie. Istota sporu na obecnym etapie postępowania sprowadza się do oceny czy Sąd I instancji prawidłowo pozostawił bez rozpatrzenia skargę skarżącej spółki, z uwagi na wniesienie jej po upływie ustawowego czternastodniowego terminu. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że w myśl art. 22 ust. 8 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz. U. z 2019 r., poz. 1167 ze zm.) do wnoszenia protestu i postępowania wszczętego na skutek jego wniesienia przepisy art. 53 ust. 2 i 3, art. 56 ust. 2 oraz art. 57-67 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r., poz. 818 – dalej w skrócie: "ustawa wdrożeniowa") stosuje się odpowiednio. Ustawa wdrożeniowa reguluje postępowanie sądowoadministracyjne pod wieloma względami odmiennie od trybu określonego w ustawie p.p.s.a. Zgodnie z art. 64 ustawy wdrożeniowej, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy p.p.s.a. określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 p.p.s.a. Ustawa wdrożeniowa wprowadza też pewne modyfikacje w stosunku do rozwiązań przewidzianych w p.p.s.a., m.in. skrócone zostały terminy do wniesienia skargi i skargi kasacyjnej, wprowadzono termin do rozpatrzenia skargi, a także przewidziano tryb jej wniesienia bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Powyższe rozwiązania zmierzały do uzyskania efektu szybkości postępowania, idącego dalej niż to umożliwia realizacja przepisów p.p.s.a. Zgodnie z art. 61 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, skarga, o której mowa w ust. 1, jest wnoszona przez wnioskodawcę w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji, o której mowa w art. 58 ust. 1 albo ust. 4 pkt 2, art. 59 albo art. 66 ust. 2 pkt 1, a w przypadku, o którym mowa w art. 54 ust. 3 - w terminie 14 dni od dnia upływu terminu na uzupełnienie protestu lub poprawienie w nim oczywistych omyłek, wraz z kompletną dokumentacją w sprawie bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Skarga podlega wpisowi stałemu. Z kolei, jak stanowi art. 61 ust. 6 pkt 1 ustawy wdrożeniowej wniesienie skargi po terminie, o którym mowa w ust. 2, powoduje pozostawienie jej bez rozpatrzenia. W niniejszej sprawie zaskarżona uchwała z dnia [...] maja 2021 r. została doręczona stronie skarżącej w dniu 2 czerwca 2021 r. - przesyłkę odebrała H. T. w siedzibie spółki (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 26 akt sądowych). Oznacza to, że 14-dniowy termin do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego upływał z dniem 16 czerwca 2021 r. (środa). W zaskarżonej uchwale zawarto informację o przysługującym stronie skarżącej prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w art. 61 ustawy wdrożeniowej. Jak wynika z akt sądowych, skarga, podpisana przez H. T., została nadana w urzędzie pocztowym 1 lipca 2021 r. (koperta k. 10 akt sądowych), a więc już po upływie ustawowego czternastodniowego terminu. Odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących doręczenia zaskarżonej uchwały w dniu 2 czerwca 2021 r. osobie nieuprawnionej (H. T.) oraz sporządzenia i wniesienia skargi przez osobę nieuprawnioną (H. T.) wskazać należy, że z dołączonego do skargi odpisu KRS aktualnego na dzień 1 czerwca 2021 r. wynika, że H. T. była Prezesem Zarządu spółki. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że obowiązkiem osób prawnych jest taka organizacja pracy, by doręczenie pism w godzinach pracy i w lokalu ich siedziby było zawsze możliwe i by odbioru dokonywała osoba upoważniona Podmioty te są jednocześnie zobligowane do podjęcia takich działań organizacyjnych, aby wykluczyć możliwość odbioru przesyłek przez osoby nieuprawnione. Tym samym organ, a także sąd oceniający skuteczność doręczenia pisma, może oprzeć się na domniemaniu, że osoba odbierająca pismo skierowane do Spółki, jest uprawniona do wykonania tej czynności. W konsekwencji, jeżeli dana osoba przebywała w miejscu siedziby spółki i nie oświadczyła doręczającemu, iż przyjmowanie przesyłek nie mieści się w zakresie jej obowiązków, nie można twierdzić, że listonosz doręczył przesyłkę do rąk osoby nieuprawnionej. Nadto podkreślić należy, że do odbioru przesyłki pocztowej nie jest konieczne uprawnienie do reprezentowania spółki. Na marginesie wskazać należy, że z załączonego do skargi kasacyjnej odpisu KRS aktualnego na dzień 6 września 2021 r. wynika, że, co prawda, zmienił się Prezes Zarządu i jest nim M. T., jednak H. T. jest wspólnikiem tejże spółki. Niemniej, kwestia czy w dniu doręczenia zaskarżonej uchwały H. T. była członkiem zarządu czy wspólnikiem spółki, pozostaje bez wpływu na to, że mogła być osobą uprawnioną do odbioru korespondencji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego argumenty podniesione w skardze kasacyjnej mogą stanowić ewentualne przesłanki wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, który to wniosek skarżąca już złożyła do Sądu I instancji (k. 148-236 akt sądowych). Wniosek zostanie rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo pozostawił skargę spółki bez rozpatrzenia, wobec wniesienia jej po upływie ustawowego czternastodniowego terminu. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 64 ustawy wdrożeniowej. Odnosząc się do wniosku organu o zasądzenie kosztów postępowania należy stwierdzić, że zgodnie z treścią art. 209 p.p.s.a. w związku z art. 203 p.p.s.a. w postępowaniu kasacyjnym nie zasądza się zwrotu kosztów postępowania w przypadku skarg kasacyjnych na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych kończących postępowanie (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, ONSAiWSA 2008/2/23).