I OZ 347/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 14 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. B. i W. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 408/20 o odrzuceniu wniosku K. B. i W. B. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi K. B. i W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] stycznia 2020 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 13 października 2020 r., II SA/Kr 408/20, odrzucił skargę K. B. i W. B. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] stycznia 2020 r., znak: [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej z uwagi na nieuzupełnienie w zakreślonym terminie braków formalnych skargi w postaci: przedłożenia pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżących, podania adresów zamieszkania skarżących oraz wskazania ich numerów PESEL. Sąd wyjaśnił, że wezwanie z 15 czerwca 2020 r. do usunięcia braków, dwukrotnie awizowane 22 czerwca i 30 czerwca 2020 r., zostało uznane za doręczone 6 lipca 2020 r., zgodnie z art. 73 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2020 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). W wyznaczonym 7 dniowym terminie braki nie zostały usunięte. Postanowienie o odrzuceniu skargi zostało doręczone pełnomocnikowi skarżących – radcy prawnemu W. N. w dniu 15 grudnia 2020 r. W dniu 28 marca 2021 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik skarżących wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wskazując, że w dacie doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych przebywał w szpitalu. Podał, że przez cały rok 2020 poddawany był leczeniu i hospitalizacji, zwłaszcza latem, następnie zaś doznał zakażenia wirusem COVID-19, pobyt w izolatorium zakończył się 1 listopada 2020 r. Skutki zakażenia są dla niego dotkliwe i odczuwalne do chwili obecnej, utrudniają mu "życie oraz pracę zawodową". Pełnomocnik zaznaczył też, że został wprowadzony w błąd, albowiem w dniu 15 grudnia 2020 r. zostało mu doręczone zarówno postanowienie o odrzuceniu skargi, jak i postanowienie referendarza sądowego, wydane na skutek rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, którym orzeczono o zwolnieniu skarżących z obowiązku uiszczenia wpisu w ½ części, co wskazywało na przyjęcie skargi do rozpoznania. Zaskarżonym postanowieniem z 8 kwietnia 2021 r., II SA/Kr 408/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 88 p.p.s.a., odrzucił wniosek skarżących o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, jako wniesiony po upływie 7 dniowego terminu liczonego od ustania przyczyny uchybienia terminu. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że postanowienie o odrzuceniu skargi zostało doręczone skutecznie pełnomocnikowi skarżących w dniu 15 grudnia 2020 r. zatem najpóźniej w tej dacie pełnomocnik dowiedział się o uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Od tej też daty należy liczyć bieg 7-dniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Tymczasem wniosek w tym przedmiocie został wniesiony dopiero w dniu 28 marca 2021 r., a zatem po upływie ponad 3 miesięcy od powzięcia przez pełnomocnika wiedzy, że na skutek nie przedłożenia pełnomocnictwa, wskazania adresów zamieszkania skarżących oraz podania ich numerów PESEL, skarga została odrzucona. Pełnomocnik wskazał co prawda, że został dwukrotnie zaszczepiony na Covid-19 i "boleśnie przechodzi dalsze etapy bezobjawowego zakażenia, co w znaczny sposób utrudnia mu życie oraz pracę zawodową", jednak z przytoczonych okoliczności nie wynika, aby w analizowanym okresie (od połowy grudnia 2020 r.) pełnomocnik nie był czynny zawodowo, wręcz przeciwnie, wspomina jedynie o utrudnieniach w realizowaniu obowiązków. W tej sytuacji Sąd I instancji uznał, że pełnomocnik skarżących, mimo, że profesjonalnie świadczy pomoc prawną nie dołożył należytej staranności i nie złożył wniosku o przywrócenie terminu w zakreślonym w art. 87 § 1 p.p.s.a. terminie. Ubocznie Sąd I instancji wskazał, że wbrew dyspozycji art. 87 § 4 p.p.s.a., który stanowi, że z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie, radca prawny, wnosząc o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, w dalszym ciągu nie dokonał uchybionej czynności procesowej, w tym w szczególności nie przedłożył pełnomocnictwa, które uprawniałoby go działania w niniejszej sprawie w imieniu skarżących. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli skarżący osobiście, wnosząc o uchylenie postanowienia o odrzuceniu skargi. W uzasadnieniu wskazali, że powody podane przez sąd są dla nich niezrozumiałe. Wskazali, że ich pełnomocnik złożył wniosek o wznowienie postępowania, ponieważ "w całym 2020 roku kilka razy leczył się w krakowskich szpitalach na serce, arytmię po zawale serca, a także dla wstawienia mu rozrusznika. Potem zachorował na wirusa Covid-19 w czasie pobytu w Szpitalu im. D. na Kardiologii od 21.- 23.10.2020 r. i w Izolatorium od 23.10.- 01.11.2020 roku. A później bolesna rekonwalescencja. Dowody jego chorób – dostarczył już wcześniej 23.07.2020r., bo prawie miesiąc leczyli go w Szpitalu Uniwersyteckim i w szpitalu im. D. (...) Pisał do Sądu, że pobrał obie szczepionki "Moderna", co go dodatkowo osłabiło (a ma inne ciężkie choroby jak złośliwego raka prostaty i jest po trzech chemiach) i że boleśnie przechodzi dalsze etapy zakażenia Cowidem, co bardzo utrudnia mu życie i pracę zawodową". Skarżący dołączyli również pełnomocnictwo wraz z opłatą skarbową oraz podali swoje numery PESEL i adres zamieszkania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia jest art. 88 p.p.s.a., zgodnie z którym spóźniony wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu. Ze względu na charakter takiego rozstrzygnięcia poza zakresem badania sądu pozostaje kwestia zasadności wniosku, w szczególności podstaw do jego uwzględnienia. Z tego powodu bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje okoliczność, czy wraz z wnioskiem została dopełniona czynność, której terminowi uchybiono. Wniosek o przywrócenie terminu bez równoczesnego dokonania czynności procesowej dotknięty jest brakiem formalnym podlegającym uzupełnieniu, nadto brak w tym zakresie stanowi podstawę do odmowy przywrócenia terminu, a nie do odrzucenia wniosku. Termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu reguluje art. 87 § 1 p.p.s.a., wniosek powinien zostać złożony w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia. Termin ten nie może być zatem liczony od daty, w której strona dowiedziała się o uchybieniu terminowi (zob. B. Dauter w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa2016, s. 436, 445). Z tego powodu za pozbawione podstaw należy uznać stanowisko Sądu I instancji, że 7 dniowy termin do złożenia wniosku należy liczyć od daty doręczenia pełnomocnikowi skarżących w dniu 15 grudnia 2020 r. postanowienia o odrzuceniu skargi, z którego dowiedział się o uchybieniu terminowi. Jakkolwiek niewątpliwie w dacie doręczenia tego postanowienia pełnomocnik dowiedział się o fakcie i powodach odrzucenia skargi, to nie jest jasne, w oparciu o co Sąd I instancji doszedł do wniosku, że również z tą chwilą ustała przyczyna uchybienia terminowi. Pełnomocnik wskazywał we wniosku na długotrwałe kłopoty ze zdrowiem, hospitalizację, izolację spowodowaną zakażeniem wirusem COVID-19 oraz trwające skutki zakażenia. Skoro Sąd I instancji nie zidentyfikował przyczyny uchybienia terminowi, nie mógł ustalić czasu jej ustania, natomiast za wadliwe należy uznać utożsamienie czasu ustania przeszkody z datą doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi. Zdolność do odbioru korespondencji również nie może być wystarczającym warunkiem do uznania, że z momentem odbioru korespondencji ustała przyczyna uchybienia terminowi, wszak pełnomocnik nie wskazywał, aby powodem uchybienia był wyłącznie brak wiedzy o uprzednim wezwaniu do usunięcia braków skargi, wynikający z zastosowanego trybu doręczenia. Powołując się na względy zdrowotne, pełnomocnik wskazywał na permanentny charakter dolegliwości i ograniczenia nimi spowodowane (bez bliższej charakterystyki tych ograniczeń), nie określił przy tym, kiedy te ograniczenia ustały. Natomiast Sąd I instancji uznał, że wskazanie na utrudnienia w pracy poświadcza fakt jej wykonywania, przy czym przyjął, że zdolność do wykonywania tych czynności zawodowych istnieje od połowy grudnia (czyli daty doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi). Argumentacja Sądu I instancji każdorazowo prowadzi zatem do konkluzji, że ustanie przyczyny uchybienia terminowi miało miejsce 15 grudnia 2020 r., co jest datą dowiedzenia się o uchybieniu terminowi i odrzuceniu skargi. Jak wyżej wskazano, nie jest to stanowisko uprawnione i prawidłowe. Niewątpliwie wniosek o przywrócenie terminu, jakkolwiek złożony w sprawie przez kwalifikowanego pełnomocnika, nie odpowiada standardom zawodowej kompetencji, w szczególności nie precyzuje daty ustania przyczyny uchybienia, nie precyzuje również tej przyczyny. W takiej sytuacji, jeżeli z okoliczności faktycznych nie da się ustalić w sposób jednoznaczny, czy termin określony w art. 87 § 1 p.p.s.a. został zachowany, sąd powinien wydać rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiocie uchybienia terminowi na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. (zob. B. Dauter, op. cit., s. 445). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.