I SA/Gl 934/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 13 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie odpowiedzialności solidarnej osoby trzeciej za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. UZASADNIENIE W piśmie z dnia 2 czerwca 2021 r., K.K. (dalej: skarżący) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, wskazane w sentencji postanowienia, w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie odpowiedzialności solidarnej osoby trzeciej za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych. Za pismem z dnia 10 września 2021 r. Urząd Stanu Cywilnego w W. przekazał odpis zupełny aktu zgonu, z treści którego wynika, że skarżący zmarł w dniu [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Postępowanie sądowoadministracyjne należało umorzyć. Stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 2 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej P.p.s.a.), Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Z akt sprawy wynika, że przedmiotem postępowania jest stwierdzenie niedopuszczalności odwołania w sprawie odpowiedzialności solidarnej osoby trzeciej za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych. Zgodnie z treścią art. 97 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.) zasady sukcesji zobowiązań podatkowych odnoszą się tylko do podatników, płatników oraz przedsiębiorstwa w spadku, w przypadku gdy ustanowiono zarząd sukcesyjny. Ordynacja podatkowa nie przewiduje natomiast następstwa prawnego w wypadku śmierci osoby fizycznej będącej zobowiązaną jako osoba trzecia, co ma miejsce w niniejszej sprawie. Spadkobiercy takiej osoby nie wstępują z mocy wzmiankowanego przepisu w prawa i obowiązki zmarłego. Powyższe stanowisko zostało podzielone w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 3 kwietnia 2006 r. sygn. akt SK 46/05 oraz postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2017 r. sygn. akt II FSK 2393/14; z 9 sierpnia 2012 r. sygn. akt II FSK 859/12; z 21 grudnia 2011 r. sygn. akt II FSK 1791/11; II FSK 2149/11, I FSK 2150/11, II FSK 2151/11 oraz z 14 grudnia 2011 r. sygn. akt I FSK 1304/11 (orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe prowadzi do konstatacji, że Ordynacja podatkowa zawiera zamknięty katalog przypadków, w których odpowiedzialnością za należności podmiotu pierwotnie zobowiązanego mogą być obciążone osoby trzecie. Krąg tych osób, będących potencjalnie osobami trzecimi, określa wyczerpująco Ordynacja podatkowa w przepisach art. 110-117d. Wskazane przepisy nie przewidują, aby następcy prawni członka zarządu osoby prawnej, który sam występował w charakterze osoby trzeciej, mogli być obciążeni jego odpowiedzialnością za zobowiązania podatkowe osoby prawnej. Są to zatem zobowiązania ściśle związane z osobą zmarłego i jako niewchodzące do spadku, o czym przesądza art. 922 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm.), wygasają wraz ze śmiercią zobowiązanego (zob. postanowienie NSA z dnia 28 sierpnia 2019 r. sygn. akt I GZ 227/19). Konkludując powyższe rozważania należało stwierdzić, że z uwagi na przedmiot zawisłej sprawy, spadkobiercy skarżącego nie wstępują w jego prawa i obowiązki, które to należały wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z jego osobą. W konsekwencji, zachodzi szczególny przypadek wyłączający możliwość wstąpienia spadkobierców zmarłego do postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie odpowiedzialności solidarnej osoby trzeciej za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych. Wobec powyższego, Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.