II OZ 645/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 12 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 15 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 470/21 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 15 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 470/21, po rozpoznaniu wniosku J. W., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, że Wojewoda ww. decyzją utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2020 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą P. [...] sp. z o.o. pozwolenia na budowę gazociągów PE średniego ciśnienia – gmina [...] - zadanie nr 3, lokalizowanych m.in. na działce o nr ewid. [...] obręb [...], stanowiącej własność J. W. Skargę na powyższą decyzję złożył J. W., wnosząc jedocześnie o wstrzymanie wykonania wydanych decyzji z uwagi na ryzyko wyrządzenia znacznej szkody i możliwość spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jako uzasadnienie wniosku skarżący wskazał, że rozpoczęcie budowy gazociągów PE średniego ciśnienia na terenie działki nr [...], stanowiącej jego wyłączną własność, przyczyni się do wyrządzenia znacznej szkody w postaci zburzenia ogrodzenia przedmiotowej działki oraz wykarczowania licznej roślinności tj. drzew owocowych. Wykarczowanej roślinności w żaden sposób nie da się zaś naprawić i przywrócić do stanu poprzedniego, z uwagi na znaczący jej wiek. Uzasadniając z kolei przesłankę znacznej szkody skarżący wyjaśnił, że uzyskuje niskie dochody tj. ok. 2000 zł miesięcznie, które w zestawieniu ze zburzeniem płotu o wartość około kilku tysięcy złotych, uniemożliwią mu ponowne ogrodzenie swej własności w szybkim terminie. Sam natomiast fakt ogrodzenia wpływa na bezpieczeństwo samej posesji przed włamaniami. Co do roślinności skarżący wskazał, iż nie da się ocenić jej wartości, lecz sam fakt wieku oraz rozmiarów, powoduje, że w krótkim czasie nie da się odwrócić skutków jej zniszczenia. Konkludując skarżący stwierdził, że sam fakt waloru drzew owocowych m.in. jabłek oraz pozytywny wpływ roślinności na stan psychiczny człowieka, uzasadniają niniejszy wniosek. Zaznaczył jednocześnie, iż strefą kontrolowaną dotyczącą przedmiotowej budowy objęto działkę skarżącego sąsiadującą bezpośrednio z niniejszą działką, co wpłynie również w negatywny sposób w zakresie roślinności tj. drzew owocowych skarżącego, które stanowią jego zaplecze na produkcję domowych przetworów owocowych, prowadząc do znaczących obniżek w plonach, bądź nawet ich braku. Sąd uznał, że przedmiotowy wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Podniósł, że skoro inwestor dysponuje ostateczną decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, to on ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi przez sąd, i na nim spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego, w razie gdyby okazało się, że sąd po rozpoznaniu skargi decyzję uchyli. W tym kontekście obawa skarżącego o poniesienie przez niego kosztów przywrócenia ogrodzenia nieruchomości do stanu poprzedniego jest bezpodstawna. Sąd zauważył, że udzielenie ochrony tymczasowej nie może sprowadzać się do powstrzymania procesu inwestycyjnego w ogóle, a za zasadnością zastosowania takiej ochrony przemawiać będą tylko takie obiektywne okoliczności sprawy, które ze względu na negatywne i nieakceptowane prawem skutki, mogą powodować realne niebezpieczeństwa, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."). Skarżący, w ocenie Sądu, takich nie uprawdopodobnił. Jak zaznaczył dalej Sąd, sporna inwestycja ma charakter liniowy, dotyczy przedsięwzięcia realizowanego na dość długim odcinku, zaplanowanego w drogach gminnych i powiatowych, ale i na terenach prywatnych, ingeruje więc w interesy wielu stron postępowania. Jednocześnie inwestycja taka jest realizowana w interesie społeczności lokalnych lub ponadlokalnych, a zatem w interesie publicznym. Wstrzymanie zatem wykonania decyzji dotyczącej nieruchomości skarżącego podważałoby szanse na realizację całej inwestycji liniowej. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J. W., wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez: 1) bezpodstawne uznanie Sądu, iż "obawa skarżącego o poniesienie kosztów przywrócenia ogrodzenia nieruchomości do stanu poprzedniego jest bezpodstawna", mimo iż inwestor podejmuje prace przygotowawcze związane z przedmiotową inwestycją, co skutkuje faktem bezpośredniego niebezpieczeństwa zaistnienia ryzyka powstania szkody w majątku skarżącego, ze względu na wysokie koszty naprawy ogrodzenia oraz straty poniesione zniszczeniem roślinności; 2) uznanie, iż wstrzymanie wykonania decyzji dotyczącej nieruchomości skarżącego podważyłoby szansę na realizację całej inwestycji liniowej, mimo iż inwestor w wielu przypadkach zmieniał trasę przebiegu linii inwestycji, zatem udzielenie ochrony tymczasowej skarżącemu w żaden sposób nie rzutowałoby na możliwość dalszego prowadzenia prac nad inwestycją, tym bardziej iż Sąd miał możliwość częściowego wstrzymania decyzji, jedynie w obrębie nieruchomości skarżącego; 3) nieadekwatne rozstrzygnięcie stanu, iż ochrona interesu prywatnego skarżącego, w obliczu interesu publicznego, jakim jest budowa inwestycji liniowej, jest mniejszym aspektem nie wymagającym ochrony tymczasowej, w sytuacji gdzie Sąd mógł udzielić tejże ochrony w sposób częściowy tj. jedynie w obrębie nieruchomości należącej do skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, konieczne jest wykazanie takiej szkody, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu - a nie jakiejkolwiek szkody. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (zob. postanowienia NSA: z dnia 26 listopada 2015 r., sygn. akt II OZ 1179/15; z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt II FSK 1064/12; z dnia 19 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 3284/20). W rozpoznawanej sprawie skarżący, tak we wniosku, jak i wniesionym zażaleniu, nie wskazał żadnych okoliczności, które mogłyby świadczyć o niebezpieczeństwie wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Twierdzenie o potencjalnym uszkodzeniu roślinności, tj. drzew owocowych i ogrodzenia jego nieruchomości, jest argumentem natury ogólnej nie powodującym wypełnienia się przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., a co za tym idzie nie pozwalającym uznać skuteczności zażalenia. Skarżący nie przedstawił żadnych konkretnych argumentów umożliwiających zweryfikowanie jego twierdzenia, że realizacja spornego gazociągu na jego nieruchomości w zakresie ustalonym zatwierdzonym projektem budowlanym wiązać się będzie rzeczywiście z poczynieniem szkód w jego majątku, których to następnie inwestor nie naprawi. Zauważyć także należy, że prowadzenie prac przez inwestora, mimo trwającego postępowania sądowego, odbywa się na jego wyłączne ryzyko, kwestia ewentualnego przywrócenia stanu poprzedniego, w razie uchylenia zaskarżonego aktu, będzie obciążać właśnie jego. Mając powyższe na uwadze, należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że w niniejszej sprawie nie było podstaw do udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.