I C 3787/17

<p>Sygnatura akt I C 3787/17</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> <span class="anon-block">K.</span>, dnia 11-12-2017 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy w Kaliszu I Wydział Cywilny w następującym składzie:</strong> </p> <p>Przewodniczący:SSR Katarzyna Porada-Łaska</p> <p>Protokolant:sekretarz sądowy Sylwia Marek</p> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu w dniu 11-12-2017 r. w Kaliszu na rozprawie </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->sprawy z powództwa <span class="anon-block">U.</span> 2 <span class="anon-block"> (...)</span> we <span class="anon-block">W.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->przeciwko <span class="anon-block">B. J.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o zapłatę 172,45 zł</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->oddala powództwo.</strong> </p> <p>SSR Katarzyna Porada-Łaska</p> <p>Sygn. akt I C 3787/17</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">U.</span> 2 Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span>, wystąpił z powództwem przeciwko <span class="anon-block">B. J.</span> o zapłatę 172,45 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych.</p> <p>W uzasadnieniu pozwu stwierdzono, że na podstawie umowy cesji zawartej z <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, powód nabył wierzytelność w stosunku do pozwanego z tytułu umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych.</p> <p>W dniu 4.10.2017 r. Sąd Rejonowy w Kaliszu wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, sygn. I Nc 4867/17, który utracił moc na skutek sprzeciwu pozwanego.</p> <p>Pozwany <span class="anon-block">B. J.</span> wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie zwrotu kosztów procesu, podnosząc zarzut przedawnienia.</p> <p>Zarządzeniem z 31.10.207 r. (k. 34) wraz z doręczeniem pełnomocnikowi powoda odpisu sprzeciwu, zobowiązano powoda do zajęcia stanowiska w przedmiocie sprzeciwu w terminie 7 dni pod rygorem skutków z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 230)">art. 230 k.p.c.</a> tj. przyjęcia za przyznany zarzut przedawnienia.</p> <p>W odpowiedzi na powyższe powód, w piśmie z 14.11.2017 r., cofnął pozew bez zrzeczenia się roszczenia, nie odnosząc się do zarzutu przedawnienia.</p> <p>Na rozprawie w dniu 11.12.2017 r. pozwany podniósł, że cofnięcie pozwu bez zrzeczenia się roszczenia z uwagi na podniesiony zarzut przedawnienia, jest nadużyciem prawa albowiem powód może dokonać cesji przedmiotowej wierzytelności i nowy wierzyciel może wystąpić z powództwem przeciwko pozwanemu.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił, co następuje: </strong> </p> <p>Pozwany zawarł z <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych nr <span class="anon-block"> (...)</span>. Pozwany nie spłacił całego zadłużenia powstałego w związku z wykonaniem tej umowy.</p> <p> <em> <!-- -->(okoliczności niesporne)</em> </p> <p>Na podstawie umów z 8.04.2015 r. i 20.05.2015 r. powód nabył od <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> wierzytelności z tytułu niewykonania umów przez kontrahentów tej spółki, według wykazu stanowiącego jeden z załączników do umowy, w tym wierzytelność przysługującą stosunku do pozwanej z tytułu przedmiotowej umowy pożyczki.</p> <p> <em> <!-- -->(okoliczności niesporne) </em> </p> <p>Roszczenia powoda wynikające z umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych nr <span class="anon-block"> (...)</span> uległy przedawnieniu.</p> <p> <em> <!-- -->(okoliczność przyznana)</em> </p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie przytoczonych wyżej dowodów, których prawdziwość i wiarygodność nie budzi wątpliwości.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Powództwo podlega oddaleniu, gdyż zarzut przedawnienia roszczenia podniesiony przez pozwanego jest uzasadniony.</p> <p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 117;art. 117 § 2)">art. 117 § 2 k.c.</a> <em> <!-- -->po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu roszczenie przysługuje, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzekł się zarzutu przedawnienia. </em>W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118)">art. 118 k.c.</a>, <em> <!-- -->jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi 10 lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczenia wynikające z prowadzenia <span class="anon-block">działalności gospodarczej (...)</span> lata.</em> </p> <p>Termin przedawnienia roszczeń dochodzonych niniejszym pozwem wynosi 3 lata.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 230)">art. 230 k.p.c.</a> <em> <!-- -->gdy strona nie wypowie się co do twierdzeń strony przeciwnej o faktach, Sąd, mając na uwadze wyniki całej rozprawy, może fakty te uznać za przyznane.</em> </p> <p>Powód, wezwany do zajęcia stanowiska w przedmiocie podniesionego zarzutu przedawnienia, pod rygorem skutków z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 230)">art. 230 k.p.c.</a> tj. przyjęcia za przyznany zarzut przedawnienia, nie odniósł się do zarzutu pozwanego.</p> <p>Biorąc pod uwagę wyniki całego postepowania, uprawnione jest przyjęcie przez Sąd, iż okolicznością przyznaną przez powoda jest przedawnienie jego roszczeń.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203;art. 203 § 1)">art. 203 § 1 k.p.c.</a> <em> <!-- -->pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego, aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia – aż do wydania wyroku.</em> </p> <p>W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203;art. 203 § 4)">art. 203 § 4 k.p.c.</a> <em> <!-- -->Sąd może uznać za niedopuszczalne cofnięcie pozwu, zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia tylko wtedy, gdy z okoliczności sprawy wskazują, że wymienione czynności są sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego albo zmierzają do obejścia prawa.</em> </p> <p>Sąd co do zasady związany jest cofnięciem pozwu. Obowiązany jest jednak zawsze dokonać oceny, czy w świetle zgromadzonego materiału procesowego cofnięcie takie nie jest sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo czy nie zmierza do obejścia prawa<br/> <em> <!-- -->(por. postanowienie S.A. w Krakowie z 7.08.2015 r. I ACa 1098/15).</em> </p> <p>Sąd uznaje cofnięcie pozwu za niedopuszczalne, działając z urzędu <em> <!-- -->(por. J. Lapierre, Kontrola sądowa czynności dyspozycyjnych stron i uczestników w postępowaniu cywilnym, w: Księga pamiątkowa, s. 163–183).</em> </p> <p>Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203;art. 203 § 4)">art. 203 § 4 k.p.c.</a> nie określa, co należy rozumieć przez sprzeczność cofnięcia pozwu z prawem, z zasadami współżycia społecznego, czy też "zmierzanie do obejścia prawa". Ze względu na to, że są to także zawarte w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58)">art. 58 k.c.</a>, kryteria oceny ważności czynności prawnej, w judykaturze został wyrażony pogląd, iż przy ocenie dopuszczalności cofnięcia można posiłkować się materialnym rozumieniem tych pojęć <em> <!-- -->(post. SA w <span class="anon-block">R.</span> z 8.6.2007 r., I ACZ 223/07, MoP 2009, Nr 10, s. 568). </em> </p> <p>Należy zakładać zgodność czynności cofnięcia pozwu z kryteriami oceny zawartymi w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203;art. 203 § 4)">art. 203 § 4 k.p.c.</a>, a zatem niezgodność musi wynikać wyraźnie z okoliczności sprawy lub oświadczeń stron.</p> <p>Pozwany na rozprawie podnosił, że cofnięcie pozwu bez zrzeczenia się roszczenia stanowi nadużycie prawa, bo powód może sprzedać przedmiotową wierzytelność, co w konsekwencji narazi pozwanego na uczestnictwo w kolejnym postępowaniu sądowym.</p> <p>Przez zwrot "zmierza do obejścia prawa" przyjmuje się w doktrynie zamiar powoda wywołania także innych, ukrytych skutków prawnych niż tylko rezygnacja z dochodzenia roszczenia w danym procesie, jeżeli skutków tych nie mógłby osiągnąć, działając w inny sposób.</p> <p>Rzeczywiście nie można wykluczyć wystąpienia w przyszłości okoliczności podnoszonych przez pozwanego, zważywszy na panującą obecnie powszechność obrotu wierzytelnościami zawłaszcza w stosunkach z funduszami sekurytyzacyjnymi. Skoro powód cofnął powództwo nie zrzekając się roszczenia i to na skutek podniesionego przez pozwanego zarzutu niweczącego roszczenie powoda – zarzutu przedawnienia, może mieć zamiar sprzedaży wierzytelności lub ponownego wystąpienia z powództwem opartym na tych samych podstawach. Nie sposób przyjąć, że przyczyną cofnięcia pozwu było wyłącznie uzyskanie zwrotu połowy opłaty sądowej, bowiem opłata sądowa została opłacona w wysokości opłaty minimalnej, więc i tak zwrotowi nie podlega.</p> <p>Z chwilą skutecznego podniesienia zarzutu przedawnienia zobowiązanie stanowiące przedmiot sprawy z mocy samego prawa przekształciło się w zobowiązanie naturalne, którego spełnienie zależy wyłącznie od woli strony pozwanej. Tym samym powód utracił możliwość wykorzystania przymusu państwowego do jego dochodzenia. Cofniecie pozwu bez zrzeczenia się roszczenia zmierza zatem w istocie do uchylenia się powoda od konsekwencji skutecznie podniesionego zarzutu przedawnienia i próby ponownego przekształcenia przedmiotowego zobowiązania niezupełnego w zobowiązanie, którego wierzyciel dochodzić będzie mógł wykorzystując możliwość jego przymusowego wykonania <em> <!-- -->(por. uzasadnienie SO w Kaliszu do postanowienia z 12.10.2015 r. w sprawie <span class="underline"> <!-- -->II Cz 604/15,</span> publ. Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych).</em> </p> <p>Należy zatem przyjąć, że cofnięcie pozwu w przedmiotowej sprawie zmierza do obejścia prawa.</p> <p>W ocenie Sądu cofnięcie pozwu przez powoda bez zrzeczenia się roszczenia, należało uznać za niedopuszczalne także jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Cofnięcie pozwu w przedstawionych wcześniej okolicznościach sprawy jest nie do pogodzenia z zasadą demokratycznego państwa prawnego, wyrażoną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2)">art. 2 Konstytucji RP</a>, z której wynika postulat pewności prawa rozumiana jako trwałość prawa i przewidywalność państwowych rozstrzygnięć, a także ochrona zaufania obywatela do państwa.</p> <p>To dzięki pewności prawa dany podmiot ma możliwość podejmowania decyzji o swoim postępowaniu w oparciu o pełną znajomość przesłanek działania organów państwowych oraz konsekwencji prawnych, jakie jego działania mogą pociągnąć za sobą. Bezpieczeństwo prawne jednostki związane z pewnością prawa wymaga zagwarantowania przewidywalności działań organów państwa i tym samym możliwości planowania działań własnych.</p> <p>Obywatel ma niezaprzeczalne prawo uzyskać merytoryczne rozstrzygnięcie Sądu w przypadku skutecznego podniesienia zarzutu niweczącego roszczenia strony powodowej. Nie może być bowiem tak, aby musiał liczyć się w przyszłości – w takich okolicznościach jak przedmiotowe - z wytoczeniem przeciwko niemu kolejnego powództwa w oparciu o ten sam stosunek prawny.</p> <p>Właśnie w oparciu o powyższe podstawy Sąd wydał postanowienie, w którym stwierdził, że cofnięcie pozwu jest niedopuszczalne po myśli normy prawnej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203;art. 203 § 4)">art. 203 § 4 k.p.c.</a> </p> <p>Należy także podkreślić, że poza przyjęciem za przyznany zarzutu przedawnienia, przyczyną oddalenia powództwa jest także nieudowodnienie wysokości roszczenia.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> <em> <!-- -->ciężar udowodnienia faktu spoczywał na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.</em> Powód nie przedłożył umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych, nie wykazał czy i kiedy roszczenia z tej umowy były wymagalne. Nie sposób więc zweryfikować nie tylko należności głównej, ale także prawidłowości wyliczenia wysokości, podstawy i okresu kapitalizacji dochodzonych odsetek. Powód przedłożył jedynie wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu. Samo dokonanie zapisu w księgach funduszu o istnieniu wierzytelności nie wiąże się z domniemaniem prawnym, iż wierzytelność ta istnieje, brak jest bowiem jakiegokolwiek sposobu kontroli prawidłowości podstaw dokonywanych wpisów, poza ich prawidłowością formalną <em> <!-- -->(por. uchwała SN z 7.10.2009 r., III Czp 65/09).</em> </p> <p>Wobec tego powództwo zostało oddalone.</p> <p> <em> <!-- -->SSR Katarzyna Porada – Łaska</em> </p> </div>