I SA/Gl 152/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Beata Machcińska, Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 października 2021 r. sprawy ze skargi S. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego oddala skargę. UZASADNIENIE 1. S. D. (dalej: skarżący) wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ drugiej instancji) z [...] r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o udzielnie ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego. 2. Stan sprawy. 2.1. Pismem z dnia 12 lipca 2020 r. skarżący zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. (dalej: organ pierwszej instancji) wraz z małżonką R.D. z wnioskiem o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego "naliczonego od działki ziemi [...] arów", ze względu na trudną sytuację finansową i zdrowotną (wniosek współmałżonka potraktowany został przez organ jako odrębny wniosek). Jak ustalił organ pierwszej instancji skarżący na dzień złożenia ww. wniosku, nie posiadał żadnych zobowiązań podatkowych, a ustalony decyzją ww. organu z dnia [...] r. podatek od spadków i darowizn z tytułu nabycia majątku w drodze zasiedzenia, został w całości uregulowany w dniu 9 marca 2020 r. W związku z faktem, iż z wniosku skarżącego nie wynikało o jaki rodzaj ulgi podatkowej wnosi i jakie jest jego konkretnie żądanie, organ pierwszej instancji pismem z dnia [...]r. wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych w ww. wniosku, w terminie 7 dni od dnia następnego po dniu doręczenia przedmiotowego wezwania, poprzez wskazanie celu złożenia wniosku oraz precyzyjne wskazanie zakresu żądania. Powyższy organ pouczył jednocześnie skarżącego, iż nieuzupełnienie wniosku w wyznaczonym terminie spowoduje jego pozostawienie bez rozpatrzenia. Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu [...]r., zatem 7-dniowy termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku upłynął w dniu [...]r. 2.2. Ze względu na nieuzupełnienie braków formalnych przedmiotowego wniosku, organ pierwszej instancji, postanowieniem z [...]r. pozostawił wniosek z dnia 12 lipca 2020 r. bez rozpatrzenia. 2.3. Na ww. postanowienie skarżący złożył zażalenie, zarzucając, iż zaskarżone postanowienie jest sprzeczne ze stanem faktycznym i prawdą. Skarżący nie zgodził się z organem pierwszej instancji, że ze złożonego wniosku o ulgę nie wynikało o jakie żądanie chodziło i że nie posiada żadnych zobowiązań podatkowych. Wskazał, że jego bratanek za namową urzędnika uregulował podatek 9 marca 2020 r. w celu uzyskania zaświadczenie dla notariusza. Ponadto skarżący nie odpowiedział na wezwanie organu, ponieważ wynikało z niego, że podatek wygasł przez zapłatę, co wprowadziło skarżącego w błąd. 2.3. Po rozpatrzeniu zażalenia, organ drugiej instancji utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że ogólne regulacje prawne dotyczące wszelkich pism wnoszonych przez strony w postępowaniu podatkowym, zamieszczone zostały w art. 168 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, ze zm. – o.p.). Stosownie do § 2 przywołanego artykułu, podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi oraz jej adresu (...). Dalsze wymagania w tym zakresie mogą wynikać z przepisów szczególnych. Jeżeli natomiast pismo (tak jak wniosek złożony w rozpatrywanej sprawie) zawiera braki formalne, to należy w myśl art. 169 § 1 o.p. wezwać wnoszącego to pismo do ich usunięcia z pouczeniem, iż niespełnienie tego warunki spowoduje pozostawienie podania (tu: wniosku) bez rozpatrzenia. Wniosek skarżącego w sprawie o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego, zawierał braki formalne w postaci nieprecyzyjnego określenia zakresu żądania i celu złożenia wniosku, tj. niesprecyzowania o jaki rodzaj ulgi strona wnosi - czy o umorzenie, o rozłożenie na raty, czy o odroczenie terminu płatności oraz niesprecyzowania, jakiego zobowiązania wniosek dotyczy czyli rodzaju podatku, okresu oraz wysokości zobowiązania, o którego ulgę w spłacie wnosi strona - w szczególności biorąc pod uwagę fakt, że na karcie kontowej skarżącego na dzień złożenia wniosku nie istniały żadne zobowiązania podatkowe w ww. Urzędzie Skarbowym. W związku z powyższym, pismem z dnia [...] r. organ pierwszej instancji wezwał stronę na podstawie art. 169 § 1 o.p., do usunięcia wskazanych braków formalnych przedmiotowego wniosku z pouczeniem, iż ich nieuzupełnienie w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Odrębnym pismem poinformowano ponadto stronę, iż ubiegając się o ulgę w spłacie zobowiązania podatkowego, dla celów właściwego rozpatrzenia wniosku, niezbędne jest przedstawienie aktualnej sytuacji finansowej i stanu majątkowego oraz wszelkich informacji niezbędnych do ustalenia możliwości płatniczych strony, a także przedłożenie posiadanych dowodów potwierdzających przedstawioną argumentację. Pomimo prawidłowego doręczenia stronie przedmiotowego wezwania jak i pisma, pozostały one jednak bez odpowiedzi i do dnia wydania zaskarżonego postanowienia nie uzupełniono braków formalnych podania. Zatem organ pierwszej instancji, wbrew twierdzeniom strony - uprawniony był do wydania postanowienia o pozostawieniu podania strony bez rozpatrzenia. Dalej organ podał, iż wyjaśnienie zawarte w wezwaniu organu pierwszej instancji, że "podatek ustalony decyzją z dnia [...] r. [...] zł został uregulowany w dniu 9 marca 2020r, co oznacza, że zobowiązanie w tym podatku wygasło przez zapłatę", jest zgodne ze stanem faktycznym oraz prawnym, a zatem nie ma tu mowy o wprowadzeniu podatnika w błąd. Skoro podatek ten został zapłacony, to zgodnie z art. 59 § pkt 1 o.p. zobowiązanie to wygasło w całości na skutek tejże zapłaty. Nadto okoliczności zapłaty podatku od spadków i darowizn nie mają znaczenia dla sprawy i nie mają wpływu na fakt, iż pomimo doręczonego wezwania nie usunięto braków formalnych podania. W omawianej sprawie nie zachodzi sytuacja, by przedmiotem wnioskowanego przez stronę dowodu były okoliczności mające znaczenie dla sprawy, nie stwierdzone wystarczająco zebranymi w sprawie dowodami oraz by złożony wniosek dowodowy był przydatny do stwierdzenia okoliczności innych niż te, które zostały wykazane w wydanym przez organ pierwszej instancji postanowieniu. W świetle powyższych okoliczności stwierdzono, iż brak jest podstaw do przeprowadzenia wnioskowanego przez stronę dowodu. 3.1. Powyższe postanowienie organu drugiej instancji zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze wskazano, że dnia 12 lipca 2020 r., skarżący wraz z małżonką złożył wniosek o udzielnie ulgi w spłacie podatku. Z wniosku jasno wynika, że chodzi o pieniądze. Od samego początku skarżący wnosił o zwolnienie z zapłaty podatku. 3.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: 4. Skarga jest bezzasadna. W badanej sprawie sporną kwestią jest odpowiedź na pytanie, czy zasadnie organy podatkowe pozostawiły wniosek skarżącego o udzielenie ulgi bez rozpatrzenia. 5. Przechodząc do stanu prawnego sprawy Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 67a o.p. organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: 1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty; 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek; 3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Wniosek skarżącego należy więc odnieść do treści art. 168 § 2 o.p., zgodnie z którym podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adresu (miejsca zamieszkania lub pobytu, siedziby albo miejsca prowadzenia działalności), a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych. Natomiast art. 169 o.p. stanowi, że jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia (§ 1). Organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie (§ 4). Jak wynika z cytowanych przepisów prawnych, art. 168 § 2 o.p. formułuje minimalne wymogi, jakie musi spełniać podanie. Na etapie badania wstępnego organ jest obowiązany ustalić, czy podanie, które do niego wpłynęło spełnia te wymogi. Bowiem co do zasady podanie nie spełniające wymogów określonych przepisami prawa nie może zostać rozpatrzone. Jeżeli organ stwierdzi, że podanie jest dotknięte brakami formalnymi, jest obowiązany wezwać wnoszącego podanie do usunięcia tych braków w terminie 7 dni. W wezwaniu należy umieścić pouczenie, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji zastosował wyżej opisany tryb umożliwiający skarżącemu uzupełnienie braków formalnych wniosku o przyznanie ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego. Zdaniem tego organu w związku z faktem, że na dzień złożenia wniosku skarżący nie posiadał żadnych zobowiązań, powinien wskazać we wniosku cel jego złożenia, a także winien określić o jaki rodzaj ulgi podatkowej wnosi. Wezwanie to skarżący odebrał w dniu [...] r. Organ po bezskutecznym upływie terminu wydał w dniu [...] r. postanowienie o pozostawieniu wniosku skarżącego bez rozpatrzenia. Wskazać należy, że organ jest nie tylko uprawniony ale i zobowiązany do żądania uzupełnienia wniosku, gdy strona domaga się udzielenia ulgi, nie wskazując jednocześnie na jej rodzaj oraz jakiego zobowiązania ma ona dotyczyć. Sąd stwierdza, że zasadnie i zgodnie z obowiązującymi przepisami organ pierwszej instancji wezwał stronę do uzupełnienia braku wniosku, ponieważ obowiązek wskazania treść żądania obciąża wnioskodawcę. W badanej sprawie skarżący ograniczył się w podaniu z dnia 12 lipca 2020 r. jedynie do "prośby o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego naliczonego od działki ziemi [...] arów", a to oznaczało, że nadanie biegu złożonemu wnioskowi wymagało doprecyzowania o zastosowanie jakiego rodzaju ulgi skarżący wnosi oraz jakiego zobowiązania wniosek dotyczy, tj. rodzaju podatku, okresu oraz wysokości zobowiązania. Miało to istne znaczenie, albowiem na karcie kontowej podatnika na dzień złożenia wniosku nie istniały żadne zobowiązania podatkowe. Organ, do którego skierowane jest podanie ma obowiązek przeprowadzenia badania wstępnego podania, a w przypadku stwierdzenia braków - ma obowiązek umożliwienia stronie ich sanowania w trybie przewidzianym w art. 169 p.p. Brak formalny podania w rozumieniu art. 169 § 1 o.p. jest brakiem tamującym możliwość merytorycznego załatwienia żądania strony. Wystąpienie takiego braku nakazuje organowi uruchomienie procedury umożliwiającej stronie sanowanie braku. W sytuacji bezczynności wnioskodawcy, pozostawienie wniosku bez rozpoznania nie naruszało prawa (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 25 marca 2021 r., I SA/Po 827/20- CBOSA). Wezwanie skierowane do skarżącego zostało prawidłowo doręczone, a z jego treści wynika, że w terminie 7 dni należy uzupełnić braki. W wezwaniu określono skutki nie uzupełnienia żądanych braków w tym terminie. Termin upłynął bezskutecznie. Powyższe zaś oznacza, że prawidłowo organ odwoławczy stwierdził, że koniecznym i uzasadnionym było pozostawienie bez rozpatrzenia wniosku dotkniętego brakami formalnymi, które nie zostały usunięte w wyznaczonym terminie, pomimo prawidłowego wezwania do ich usunięcia. 6. Wobec powyższego, Sąd nie znajduje podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa. W związku z tym, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami Administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.), skargę oddalił.