XIII Ga 562/17

<p>Sygn. akt XIII Ga 562/17</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- --> Zaskarżonym wyrokiem z d nia 10 marca 2017 roku Sąd Rejonowy w Kaliszu zasądził od pozwane j <span class="anon-block">(...)</span> spółki akcyjnej z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> solidarnie na rzecz powodów <span class="anon-block">P. W.</span> i <span class="anon-block">K. B.</span> kwotę 11.249,80 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 2 października 2014 roku do dnia zapłaty (pkt I.) oraz zasądził od pozwanego na rzecz powodów solidarnie kwotę 2.980 ,00 zł tytułem kosztów procesowych (pkt II.). </strong> </p> <p>Rozstrzygniecie to zapadło w oparciu o ustalenia faktyczne i rozważania prawne przytoczone w uzasadnieniu znajdującym się w aktach sprawy, znanym Sądowi Okręgowemu i stronom, wobec czego nie ma potrzeby ich przytaczania.</p> <p> <strong> <!-- --> Apelację od powyższego orzeczenia złożył a pozwan a - <span class="anon-block">(...)</span> spółk a akcyjna z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> zaskarżając go w całości. </strong> </p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Apelująca zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi:</span> </p> <p>I.  naruszenie prawa procesowego, to jest:</p> <p>1.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 217;art. 217 § 1;art. 217 § 2)">art. 217 § 1 i 2 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a> poprzez pominiecie wniosku dowodowego zawartego w pkt. 6 petitum sprzeciwu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem prowadziło do uznania, że poszkodowani nie posiadali środków na naprawę samochodu uszkodzonego w kolizji,</p> <p>2.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i wyprowadzenie wniosków sprzecznych z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego i uznanie, że poszkodowani mogą wstrzymać się z naprawą samochodu aż do dnia wypłaty środków pieniężnych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do uznania, że ekonomicznie uzasadniony jest najem trwający 79 dni;</p> <p>I.  naruszenie prawa materialnego, to jest <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 1)">art. 361 § 1 k.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 822;art. 822 § 1)">art. 822 § 1 k.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 824(1);art. 824(1) § 1)">art. 824^{<!-- -->1}§ 1 k.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031241152" title="Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych - Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152 (art. 34;art. 34 ust. 1)">art. 34 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych</a> (dalej: ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych) w związku z art. 9 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że normalnym następstwem zdarzenia drogowego jest oczekiwanie z rozpoczęciem naprawy i równoczesne korzystanie z samochodu zastępczego do czasu wypłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela.</p> <p>Powołując się na zarzuty apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o obciążenie powodów kosztami procesu w I instancji i zasądzenie od powodów na rzecz pozwanego kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym według norm przepisanych.</p> <p>W odpowiedzi na apelację powodowie wnieśli o jej oddalenie oraz zasądzenie od pozwanego na ich rzecz kosztów zastępstwa adwokackiego za postępowanie apelacyjne, według norm przepisanych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja pozwanej spółki jest niezasadna.</p> <p>Odnosząc się w pierwszym rzędzie do zarzutów naruszenia prawa procesowego, a mianowicie zarzutu naruszenia przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233§ 1 k.p.c.</a> wskazać należy, iż zgodnie z tym przepisem sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Stosując zasadę swobodnej oceny dowodów według własnego przekonania, sąd obowiązany jest przestrzegać zasad logicznego rozumowania, a więc może z zebranego materiału dowodowego wyciągnąć wnioski tylko logicznie uzasadnione. Przy ocenie dowodów, to jest ich wiarygodności i mocy, istotną rolę odgrywają też zasady doświadczenia życiowego. Jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadził wnioski logicznie poprawne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego, to taka ocena dowodów nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów przewidzianej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> choćby dowiedzione zostało, że z tego samego materiału dałoby się wysnuć równie logiczne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego wnioski odmienne. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w powiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona.</p> <p>W kontekście powyższego Sąd Okręgowy uznał ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego dokonaną przez Sąd I instancji za prawidłową, mieszczącą się w granicach zasady swobody sędziowskiej.</p> <p>Podkreślić należy, iż formułując zarzut naruszenia swobodnej oceny dowodów apelująca nie wskazuje jednakże, które dowody zostały ocenione wadliwie, koncentrując się na własnej ocenie zasadności najmu pojazdu zastępczego i kosztach tego najmu w kontekście możliwości ich poniesienia przez poszkodowanego.</p> <p>Tymczasem skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> miałoby miejsce tylko wtedy, gdyby apelujący wykazał uchybienie podstawowym regułom służącym ocenie wiarygodności i mocy poszczególnych dowodów, to jest regułom logicznego myślenia, zasadzie doświadczenia życiowego i właściwego kojarzenia faktów (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2005 r., sygn. akt III CK 314/05, LEX nr 172176). Prawidłowo skonstruowany zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> powinien być połączony zatem z zarzutem błędnych ustaleń faktycznych. W apelacji powinno zostać zatem wyjaśnione, które dowody, w jakim zakresie i dlaczego, zdaniem strony skarżącej, zostały przez Sąd Okręgowy ocenione z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów i w konsekwencji, które ustalenia faktyczne tego sądu są wadliwe i jakie powinny być ustalenia prawidłowe, ewentualnie jakich ustaleń zabrakło w zaskarżonym wyroku.</p> <p>Tym wymogom apelacja strony pozwanej nie sprostała. Pozwana w ogóle nie wskazuje, które to dowody ocenione zostały przez Sąd Rejonowy wadliwie i które z dokonanych ustaleń faktycznych są błędne lub jakich ustaleń w sprawie zabrakło. Zarzut ten sprowadza się wyłącznie do stwierdzenia o naruszeniu przez Sąd I instancji zasad logicznego rozumowania. Bez wskazania, na czym polegało owo naruszenie zarzut ten nie może być skuteczny.</p> <p>Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia przez Sąd Rejonowy jednego z wniosków dowodowych strony pozwanej – o zobowiązanie <span class="anon-block">M. S.</span> do przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych, stwierdzić trzeba, iż rzeczywiście sąd nie rozstrzygnął tego wniosku, jednakże nie miało to wpływu na treść rozstrzygnięcia. Wbrew bowiem twierdzeniom apelującego – niezależnie od posiadania przez poszkodowanych środków pieniężnych na naprawę pojazdu – w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodziły podstawy do rozpoczęcia naprawy uszkodzonego pojazdu przed zakończeniem postępowania likwidacyjnego.</p> <p>Podkreślić należy, iż w momencie podejmowania przez poszkodowanego decyzji o wynajmie samochodu zastępczego nie miał on wiedzy o sposobie zlikwidowania szkody przez ubezpieczyciela. Nie można zgodzić się ze skarżącym ubezpieczycielem, że poszkodowany nie musiał oczekiwać na decyzję ubezpieczyciela o przyjęciu odpowiedzialności tylko przystąpić do naprawy samochodu. W realiach niniejszej sprawy decyzja taka – brak oczekiwania na przyjęcie odpowiedzialności przez ubezpieczyciela – mogła okazać się brzemienna w skutkach dla poszkodowanego. Zwrócić należy uwagę, że ubezpieczyciel w piśmie z dnia 22 kwietnia 2014 roku, a więc prawie miesiąc po zgłoszeniu szkody, wyraźnie wskazał, że nie było możliwe ustalenie jego odpowiedzialności za zaistniałą szkodę i że nadal trwa postępowanie wyjaśniające. W tej sytuacji oczekiwanie od poszkodowanego podjęcia czynności związanych z naprawą uszkodzeń w pojeździe przy braku akceptacji odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń za naprawę tych uszkodzeń co do zasady, a nie co do wysokości, nie znajduje uzasadnienia. Z punktu widzenia ubezpieczonego istotne jest przecież, czy ubezpieczyciel pokryje koszty związane z naprawą pojazdu, nawet w przypadku sporu w zakresie wysokości tych kosztów, a nie może mieć tej takiej pewności, gdy ubezpieczyciel informuje go, że cały czas trwa postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie jego odpowiedzialności cywilnoprawnej.</p> <p>Podkreślić wreszcie należy, iż w przedmiotowej sprawie poszkodowany współpracował z <span class="anon-block"> (...) SA</span> w procesie likwidacji szkody. Nie tylko informował ubezpieczyciela o wynajęciu pojazdu zastępczego i związanych z tym kosztach, lecz również „monitował” w sprawie szybszego zakończenia tego postępowania. Poszkodowany postąpił zatem w sposób staranny dowiadując się o rezultat postepowania likwidacyjnego, a w tym czasie korzystał z pojazdu zastępczego, o czym również informował ubezpieczyciela. To po stronie pozwanej spółki występowały przyczyny przedłużającego się postępowania likwidacyjnego. Nie sposób obciążać poszkodowanego (i powodów jako jego następców) opieszałością ubezpieczyciela w rozpatrzeniu zgłoszenia szkodowego i przyjęcia odpowiedzialności za zgłoszoną szkodę. Wskazać należy na dużą aktywność poszkodowanego w dążeniu do zakończenia postępowania likwidacyjnego i przyjęcia przez ubezpieczyciela odpowiedzialności za zaistniałą kolizję. Poszkodowany wobec braku reakcji ze strony pozwanej na te monity wystąpił nawet do Rzecznika Ubezpieczonych w <span class="anon-block">W.</span> z prośbą o interwencję w tej sprawie. Jak się wydaje, dopiero interwencja tego organu sprawiła, że zakład ubezpieczeń podjął decyzję o przejęciu odpowiedzialności za wyrządzoną poszkodowanemu szkodę, w tym za szkodę wynikającą z najmu samochodu zastępczego. Nastąpiło to jednak dopiero w dniu 29 maja 2014 roku, kiedy to pozwana spółka wypłaciła poszkodowanemu odszkodowanie za szkodę w pojeździe. Natomiast uznanie kosztów wynajmu pojazdu zastępczego nastąpiło w piśmie z dnia 11 lipca 2014 roku za okres 34 dni w stawce 250 zł brutto za dzień.</p> <p>Za nieuzasadniony uznać należało również zarzut naruszenia prawa materialnego, to jest przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 1)">art. 361 § 1 k.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 822;art. 822 § 1)">art. 822 § 1 k.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 824(1);art. 824(1) § 1)">art. 824^{<!-- -->1}§ 1 k.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031241152" title="Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych - Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152 (art. 9;art. 34)">art. 9 i 34 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych</a> poprzez bezzasadne uznanie, że normalnym następstwem zdarzenia drogowego jest oczekiwanie z rozpoczęciem naprawy i równoczesne korzystanie z samochodu zastępczego do czasu wypłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela.</p> <p>Wskazać należy, iż utrata możliwości korzystania z rzeczy wskutek jej uszkodzenia stanowi szkodę majątkową. W świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 1)">art. 361 § 1 k.c.</a> normalnym następstwem jest niemożność korzystania z samochodu przez poszkodowanego, gdy jego pojazd uległ uszkodzeniu. Jeżeli więc poszkodowany poniósł koszty, które były konieczne na wynajem pojazdu zastępczego, to mieszczą się one w granicach skutków szkodowych podlegających wyrównaniu.</p> <p>W rozpoznawanej sprawie prawidłowo Sąd Rejonowy przyznał powodowi zwrot kosztów za wynajem pojazdu zastępczego za cały okres jego wynajmu. Jeszcze raz podkreślić należy, iż znaczna wysokość tych kosztów związana jest z działaniem ubezpieczyciela, który z sobie tylko znanych przyczyn – bo nie wykazał tego w toku postępowania – bardzo długo prowadził czynności postępowania likwidacyjnego. W tym czasie poszkodowany korzystał z samochodu zastępczego, co wiązało się z kosztami. Nie można jednak zarzucić poszkodowanemu, że nadużył swego prawa, gdyż poszkodowany dążył do jak najszybszego zakończenia postępowania i informował ubezpieczyciela o wynajmie samochodu i związanych z tym kosztach. Nie budziło wątpliwości, w okolicznościach sprawy, że uszkodzony samochód wykorzystywany był przez poszkodowanego do codziennego funkcjonowania i w tym celu korzystał też z samochodu zastępczego. Natomiast pozwany nie dostarczył poszkodowanemu, na czas likwidacji szkody pojazdu zastępczego.</p> <p>Nie było podstaw do obciążania poszkodowanego zarzutem powiększenia szkody poprzez korzystanie z pojazdu zastępczego przez okres dłuższy niż było to niezbędne. Poszkodowany pozbawiony był bowiem własnego pojazdu, a pozwany przez długi okres czasu nie przyjmował odpowiedzialności i nie określił wysokości odszkodowania.</p> <p>W ocenie Sądu Okręgowego do zachowania należytej staranności, przejawiającej się również w przeciwdziałaniu powiększaniu rozmiarów szkody, zobowiązany jest każdy, a zatem w niniejszej sprawie, także ubezpieczyciel. Pozwany zajął stanowisko w sprawie wysokości szkody wypłacając stosowne odszkodowanie dopiero w dniu 29.05.2014r. Zatem należy uznać, iż pozwany sam przyczynił się do zwiększenia szkody zwlekając z podjęciem ostatecznej decyzji co do odszkodowania.</p> <p>W tym stanie rzeczy, wobec bezzasadności zarzutów sformułowanych przez apelującego Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalił apelację.</p> <p>O kosztach postępowania Sąd Okręgowy orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 135,00 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.</p> <p>Marzena Eichstaedt Jolanta Jachowicz Maria Pągowska-Bancer </p> </div>