IV SA/Gl 908/10

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.) Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2011 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. nr [...]; 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Prezydent Miasta C. wstrzymał A. P. wypłatę dodatku mieszkaniowego przyznanego jej decyzją z tej samej daty na okres od dnia [...]do dnia [...]r. w kwocie [...]- zł. miesięcznie, do czasu uregulowania zaległości w opłatach za mieszkanie. W podstawie prawnej organ powołał przepis art. 7 ust. 11 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia zaznaczył, iż zarządca budynku SM Północ w C. poinformował o tym, iż wnioskodawczyni nie dopłaca na bieżąco należności za zajmowany lokal. Nadto wskazał, iż w przypadku nieuregulowania zaległości w terminie 3 miesięcy decyzja o przyznaniu dodatku mieszkaniowego wygaśnie. Natomiast jeżeli w powołanym powyżej terminie zaległości zostaną zapłacone, to nastąpi wypłata świadczenia za okres, w którym wypłata ta została wstrzymana. W odwołaniu od tego rozstrzygnięcia A. P. domagała się uchylenia niekorzystnej dla niej decyzji, podnosząc, że nie ma wiedzy o rodzaju, ani tytule powstałych zaległości. Zaznaczyła, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach toczy się spór w podobnej sprawie za okres wcześniejszy i wnioskowała o zawieszenie tej sprawy do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Sąd. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zaznaczyło, iż z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że odwołująca posiada zadłużenie w opłacaniu czynszu za zajmowany lokal. Powołując się na treść art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych Kolegium stwierdziło, iż w przypadku powstania zaległości w trakcie pobierania dodatku mieszkaniowego wypłatę dodatku wstrzymuje się do czasu zapłaty tych zaległości, dlatego wobec jednoznacznej regulacji ustawowej należało wstrzymać wypłatę tego świadczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem nie została poinformowana o wysokości zaległości, dacie jej powstania i podstawie prawnej jej obliczenia. Zarzuciła organowi odwoławczemu uchylenie się od zbadania, czy w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia art. 8 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Zdaniem skarżącej, sama Spółdzielnia Mieszkaniowa przyczyniła się do powstania zaległości w opłatach czynszowych, gdyż z chwilą wykluczenia skarżącej z grona członków spółdzielni, poinformowała ją, iż z uwagi na brak prawa do zajmowanego lokalu nie przysługuje jej dodatek mieszkaniowy. Zaakcentowała, iż zaległość dotyczy roku [...], zatem organ odwoławczy winien rozważyć, czy zaległość ta nie jest przedawniona, czego nie uczynił. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z powodu nieuzasadnieni wniosku o jej wstrzymanie. Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest zasadna z uwagi na podniesione w niej zarzuty, jak też zarzuty brane pod rozwagę przez Sąd z urzędu. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1269 z późn. zm.) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym jak głosi § 2 wspomnianego przepisu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., wynika, że w przypadku stwierdzenia bądź to naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, sąd administracyjny uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części. Gdy zaś ustali istnienie przesłanek z art. 156 K.p.a., wówczas stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Przy czym, z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a., owa kontrola legalności przeprowadzana jest także z urzędu, gdyż sądy administracyjne nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Ponadto, przepis art. 135 p.p.s.a. zezwala na zastosowanie przewidzianych nią środków również w odniesieniu do innych aktów i czynności w postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, jeśli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Dokonując oceny zapadłych w sprawie decyzji zgodnie z przywołanymi wyżej regułami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach doszedł do przekonania, iż naruszają one przepisy prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 7, art. 10 § 1, art. 75 § 1, art. 77 i art. 80 K.p.a. Materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie stanowi art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zgodnie z którym w wypadku stwierdzenia, że osoba, której przyznano dodatek mieszkaniowy, nie opłaca na bieżąco należności za zajmowany lokal mieszkalny, wypłatę dodatku mieszkaniowego wstrzymuje się, w drodze decyzji administracyjnej, do czasu uregulowania zaległości. Jeżeli uregulowanie zaległości nie nastąpi w ciągu trzech miesięcy od dnia wydania decyzji o wstrzymaniu wypłaty tego świadczenia, pierwotna decyzja o przyznaniu dodatku mieszkaniowego wygasa. Jednak w wypadku uregulowania należności w terminie trzech miesięcy od dnia wydania decyzji wstrzymującej wypłatę, świadczenie podlega wypłacie również za okres, za który wypłata była wstrzymana. Decyzję o wstrzymaniu wypłaty dodatku mieszkaniowego organ administracji publicznej (wójt, burmistrz, prezydent) wydaje w warunkach związania administracyjnego, bowiem w przypadku stwierdzenia, że osoba uprawniona do tego świadczenia nie uiszcza na bieżąco należności za zajmowany przez nią lokal mieszkalny, organ jest zobligowany do wydania decyzji wstrzymującej wypłatę świadczenia. Wynikającą z treści art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych sankcję w postaci wstrzymania wypłaty dodatku mieszkaniowego można zastosować wyłącznie wtedy, gdy zostanie ustalone, że podmiot z niego korzystający "nie opłaca na bieżąco należności za zajmowany lokal". Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, opłacanie należności o charakterze bieżącym odnosi się wyłącznie do tych zaległości w opłatach za zajmowany lokal, które powstały po przyznaniu dodatku mieszkaniowego i obejmuje tylko zaległość za okres przyznanego dodatku. Nie do przyjęcia byłoby rozwiązanie, które pozwalałoby wstrzymać wypłatę dodatku mieszkaniowego z uwagi na zaległości powstałe w okresie poprzedzającym jego przyznanie. Decyzja o przyznaniu dodatku mieszkaniowego zawsze łączy się z konkluzją, że dany podmiot nie posiada środków na pokrycie pełnej wysokości należności za zajmowany lokal. Analogicznie w tej kwestii wypowiedział się w sprawie skarżącej tut. Sąd w wyroku z dnia 23 sierpnia 2011 r. o sygn. akt IV SA/Gl 757/11 (dostępny w internetowej Bazie Orzeczeń NSA). Poczynione wywody pozwalają stwierdzić, że legalność wstrzymania wypłaty przyznanego skarżącej dodatku mieszkaniowego uzależniona była od pozytywnej weryfikacji jedynej przesłanki faktycznej takiego rozstrzygnięcia, a mianowicie od ustalenia, że skarżąca zalega z opłacaniem należności za zajmowany lokal powstałych w okresie poczynając od wydania pozytywnej decyzji przyznającej jej dodatek mieszkaniowy na okres od dnia [...]do dnia [...]r. w kwocie [...]- zł. miesięcznie. Organy obu instancji kwestii tej nie wyjaśniły, opierając swe rozstrzygnięcia wyłącznie na ogólnej konkluzji wynikającej z pisma zarządcy budynku Spółdzielni Mieszkaniowej Północ w C., iż skarżąca zalega z opłatami za lokal (czynsz, woda) oraz, że jej zadłużenie z tytułu dopłat do dodatków mieszkaniowych wynosi od [...]r. do [...]r. - [...],- zł., od [...]r. do [...]r. - [...]- zł. oraz w okresie od [...]r. do [...]r. - [...]- zł. (k- 9 i 14 akt administracyjnych). Z treści art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wynika, że to organ przyznający dodatek mieszkaniowy i jednocześnie otrzymujący zawiadomienie o nieopłacaniu na bieżąco należności za zajmowany lokal mieszkalny ma ustalić czy osoba, której przyznano dodatek mieszkaniowy, nie opłaca na bieżąco należności z tytułu czynszu. Zatem zadaniem organu jest zweryfikowanie informacji zarządcy budynku, w tym ustalenie w szczególności czy zgłoszona zaległość ma charakter bieżący, tzn. czy dotyczy zaległości powstałych w okresie obowiązywania decyzji uprawniającej do dodatku mieszkaniowego, którego wstrzymanie wypłaty ma nastąpić. Tylko takie zaległości uzasadniają wydanie rozstrzygnięcia w trybie omawianego przepisu, których późniejsze uiszczenie będzie podstawą do wypłaty wstrzymanego dodatku mieszkaniowego. Organy orzekające nie poczyniły natomiast w tym kierunku żadnych ustaleń faktycznych, powołując się wyłącznie na dawną zaległość w opłatach, która dla sprawy nie ma znaczenia. Rozważania powyższe prowadzą do wniosku, że decyzje organów obu instancji są wadliwe poprzez niezastosowanie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 7, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 i art. 80 K.p.a., a ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie do zaakceptowania jest też zaprezentowana przez organy wykładnia art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, co musi skutkować uchyleniem zarówno decyzji zaskarżonej, jak i decyzji ją poprzedzającej. W toku ponownego postępowania organy ustalą, czy skarżąca zalega z należnościami za zajmowany lokal, a jeżeli tak, to za jaki okres i w jakiej wysokości. Dopiero tak poczynione ustalenia pozwolą ewentualnie rozstrzygnąć sprawę na podstawie art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Zatem właściwy organ uzupełni postępowanie dowodowe w przepisany sposób we wskazanych wyżej kierunkach, jak też pouczy skarżącą o możliwości zgłoszenia dowodów, po czym oceni zebrany materiał stosownie do reguły zawartej w art. 80 K.p.a. W razie braku podstaw do wstrzymania wypłaty dodatku mieszkaniowego umorzy wszczęte z urzędu postępowanie w tej sprawie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji. Wykonalność decyzji została wstrzymana do czasu prawomocności wyroku, co oznacza konieczność wypłaty należnego świadczenia. Trzeba tylko zauważyć, że przesłanki z art. 152 p.p.s.a. są odmienne od przesłanek uregulowanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., dlatego rozstrzygnięcie w tym zakresie zawarte w wyroku nie pozostaje w sprzeczności z treścią postanowienia z dnia [...]r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, zwłaszcza, gdy zasadniczą jego przyczyną był brak uzasadnienia wniosku złożonego przez skarżącą.