I OSK 264/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Teresa Zyglewska sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (spr.) Protokolant asystent sędziego Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Sz 536/16 w sprawie ze skargi R. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 13 lipca 2016 r., II SA/Sz 536/16, oddalił skargę R. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] marca 2016 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł R. L.. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie skargi w sytuacji, gdy zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 7, art. 58 § 1 i 2 oraz art. 77 § 1 k.p.a., co przełożyło się na błędne ustalenie daty ustania przyczyny uchybienia terminu na dzień [...] grudnia 2015 r., które to ustalenia wadliwie zaakceptował Sąd I instancji, podczas gdy bezspornym jest, że w przedmiotowym dniu żona skarżącego w dalszym ciągu pozostawała ciężko chora, co, mając na uwadze konieczność sprawowania stałej opieki nad żoną przez skarżącego, a także towarzyszące temu stres oraz cierpienie, doświadczenie życiowe, zasady współżycia społecznego oraz wskazane przepisy prawa nakazują uznać za uprawdopodobnienie trwającej i niezawinionej przez skarżącego przyczyny uchybienia terminu, która wbrew twierdzeniom Sądu I instancji faktycznie ustala [...] stycznia 2016 r., a więc w dniu złożenia przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, co stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w związku z nieprawidłowym oddaleniem przez WSA skargi pomimo wypełnienia przesłanek niezbędnych dla jej uwzględnienia; 2. art. 151 p.p.s.a. przez jego bezpodstawne zastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji gdy zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 7, art. 58 § 1 i 2 oraz art. 77 § 1 KPA, co przełożyło się na błędne ustalenie daty ustania przyczyny uchybienia terminu na dzień [...] grudnia 2015 r., które to ustalenia wadliwie zaakceptował Sąd I instancji, podczas gdy bezspornym jest, że w przedmiotowym dniu żona skarżącego w dalszym ciągu pozostawała ciężko chora, co, mając na uwadze konieczność sprawowania stałej opieki nad żoną przez skarżącego, a także towarzyszące temu stres oraz cierpienie, doświadczenie życiowe, zasady współżycia społecznego oraz wskazane przepisy prawa nakazują uznać za uprawdopodobnienie trwającej i niezawinionej przez skarżącego przyczyny uchybienia terminu, która wbrew twierdzeniom Sądu I instancji faktycznie ustała [...] stycznia 2016 r., a więc w dniu złożenia przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, co stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w związku z nieprawidłowym oddaleniem przez WSA skargi pomimo wypełnienia przesłanek niezbędnych dla jej uwzględnienia; 3. art. 119 pkt 4 p.p.s.a. poprzez jego bezpodstawne zastosowania i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie przepisu wyraźnie odnoszącego się do skarg, których przedmiotem jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, podczas gdy niniejsza sprawa dotyczy postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, co przełożyło się na zastosowanie przez Sąd I instancji nieprawidłowego trybu rozpoznania sprawy. Z uwagi na powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) – p.p.s.a. – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły. Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Pomimo, że zarzut naruszenia art. 119 pkt 4 p.p.s.a. (przywołanego przez Sąd I instancji jako podstawa prawna rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym) można uznać za zasadny, gdyż w sprawie nie mamy do czynienia ze skargą na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, to naruszenie to nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. Stosownie bowiem do art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, które w niniejszej sprawie jest przedmiotem skargi, należy do postanowień kończących postępowanie w sprawie (zob. A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, WKP 2018, uw. 20 do art. 3). Tak więc skarga na takie postanowienie mogła być rozpoznana w trybie uproszczonym, niezależnie od tego, że Sąd I instancji omyłkowo powołał pkt 4, zamiast pkt 3 art. 119 p.p.s.a. Uwzględnienie zarzutu opartego na drugiej podstawie kasacyjnej (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) jest możliwe tylko wówczas, gdy wskazane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z taką sytuacją nie mamy zaś do czynienia w tej sprawie. Nie są również usprawiedliwione zarzuty dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 58 § 1 i 2 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Skarżący nie wskazał takiej przyczyny, która w okolicznościach tej sprawy wskazywałaby na brak jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Skarżący powołał się na długotrwałą i ciężką chorobę żony, którą musiał się opiekować. Wskazana przyczyna nie dotyczyła więc skarżącego osobiście, a ponadto skarżący wyjaśnił, że z powodu choroby żona przebywała w szpitalu do [...] grudnia 2015 r. Decyzję organu I instancji skarżący odebrał [...] grudnia 2015 r., a zatem termin do wniesienia odwołania upływał w dniu [...] grudnia 2015 r. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania skarżący złożył [...] stycznia 2016 r. W okolicznościach tej sprawy SKO jak i Sąd I instancji zasadnie przyjęły, że skoro wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania skarżący złożył w czasie, kiedy wskazana przyczyna uchybienia terminu jeszcze nie ustała (żona w tej dacie, według twierdzeń skarżącego, wciąż była chora i wymagała opieki), to tym samym przyczyna, która rzekomo uniemożliwiła skarżącemu złożenie odwołania w terminie nie była rzeczywistą przyczyną tego zaniechania. Można dodać, że tym bardziej, że przyczyna ta nie dotyczyła skarżącego osobiście, a pobyt żony w szpitalu (czyli pod opieką właściwej instytucji publicznej) nie może być uznany za przeszkodę do odpowiedzialnego zachowania skarżącego w zakresie przysługujących mu praw procesowych. W takiej sytuacji (braku rzeczywistej przyczyny uniemożliwiającej wniesienie odwołania) należy zgodzić się z Sądem I instancji, że siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (art. 58 § 2 k.p.a.) do wniesienia odwołania, należy liczyć od dnia następnego po dniu upływu terminu do wniesienia odwołania. Terminowi z art. 58 § 2 k.p.a. skarżący kasacyjnie niewątpliwie uchybił, a zatem przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie było w takiej sytuacji możliwe. Mając to na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. Uzasadnienie niniejsze zostało sporządzone stosownie do wymogów wynikających z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a.