Ppolska.starec← UrzadnikВойти

I Ns 1932/16

Sądy powszechne2017-12-19
Sygnatura
I Ns 1932/16
Data orzeczenia
2017-12-19
Rodzaj
DECISION

Sędziowie

Anna Przymuszała (PRESIDING_JUDGE)

Treść orzeczenia

<p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Sygn. akt I Ns 1932/16</em> </strong> </p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p> <strong> <!-- --> Dnia 19 grudnia 2017 r. </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu Wydział I Cywilny</strong> </p> <p>Przewodniczący: SSR Anna Przymuszała</p> <p>Protokolant: st. sekr. sąd. Monika Bąk</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2017r.w Poznaniu.</p> <p> <strong> <!-- -->na posiedzeniu jawnym </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->sprawy z wniosku</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> <span class="anon-block">Ł. D. (1)</span>, <span class="anon-block">K. D. (1)</span> </strong> </p> <p>przy udziale</p> <p> <strong> <!-- --> <span class="anon-block">S. C.</span>, <span class="anon-block">A. C.</span>, <span class="anon-block">P. C.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o zasiedzenie</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->postanawia</strong> </p> <p>1.  stwierdzić, że <span class="anon-block">Z. D.</span> i <span class="anon-block">W. D.</span> nabyli przez zasiedzenie z dniem 8 marca 2006r. udział w wielkości po 1/6 każdy z nich - we własności nieruchomości położonej w <span class="anon-block">P.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, stanowiącej <span class="anon-block">działkę nr (...)</span>, o powierzchni 0.1203 ha, dla której prowadzona jest przez Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w <span class="anon-block">P.</span> <span class="anon-block">księga wieczysta Kw nr (...)</span> – który to udział należał do spadkobierczyni <span class="anon-block">B. B.</span> <span class="anon-block">C.</span>, a następnie jej spadkobierców – męża <span class="anon-block">R. C.</span> syna <span class="anon-block">A. C.</span>, a następnie w części udziału <span class="anon-block">R. C.</span> – do jego spadkobierców – <span class="anon-block">S. C.</span>, <span class="anon-block">P. C.</span>, <span class="anon-block">A. C.</span>;</p> <p>2.  kosztami postępowania obciążyć wnioskodawców i uczestników postępowania w zakresie już poniesionym.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->/-/ SSR Anna Przymuszała</em> </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Sygn. akt: I Ns 1932/16</em> </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wnioskiem z dnia 7 grudnia 2016 roku wnioskodawcy <span class="anon-block">Ł. D. (2)</span> i <span class="anon-block">K. D. (1)</span> domagali się stwierdzenia, że <span class="anon-block">Z.</span> i <span class="anon-block">W. D.</span> nabyli najpóźniej z dniem 8 marca 2006 roku przez zasiedzenie udziały w wysokości 1/6 (każdy) w prawie własności nieruchomości położonej w <span class="anon-block">P.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> (o powierzchni 0.1203 ha, <span class="anon-block">działka (...)</span>), dla której prowadzona jest <span class="anon-block">księga wieczysta o numerze (...)</span>.</p> <p>Wnioskodawcy wskazali, że początkowo właścicielem przedmiotowej nieruchomości był <span class="anon-block">B. D.</span>, a po jego śmierci w 1976 roku spadek po nim nabyli: <span class="anon-block">Z. D.</span>, <span class="anon-block">B. C.</span> i <span class="anon-block">W. D.</span>, jednak tylko <span class="anon-block">Z. D.</span> i <span class="anon-block">W. D.</span> traktowali tę nieruchomość jako swoją własność, w związku z czym najpóźniej w dniu 8 marca 2006 roku nabyli przez zasiedzenie udział w wysokości 1/3 formalnie należący do <span class="anon-block">B. C.</span>.</p> <p>W odpowiedzi na wniosek pismem z dnia 21 kwietnia2017 roku (k. 108) uczestnicy postępowania: <span class="anon-block">S. C.</span> i <span class="anon-block">P. C.</span> domagali się oddalenia wniosku w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uczestnicy wskazali, że nie kwestionują sekwencji spadkobrania opisanej we wniosku. Wskazali, że nigdy nie byli na przedmiotowej nieruchomości, nie mieli wiadomości o zakresie podejmowanych przez <span class="anon-block">Z.</span> i <span class="anon-block">W.</span> czynności oraz nie byli z nimi w kontakcie. Podnieśli, że z treści wniosku nie wynika, że <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block">Z. D.</span> dokonali działań, które potwierdziłyby rzeczywiste przejęcie praw i obowiązków pozostałych właścicieli, a tylko wtedy współwłaściciel żądający stwierdzenia zasiedzenia idealnego udziału innego współwłaściciela udowodniłby, że zmienił (rozszerzył ) zakres swego samoistnego posiadania ponad realizację uprawnienia przewidzianego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 206)">art. 206 kc</a> i uzewnętrzniłby tę zmianę wobec współwłaścicieli.</p> <p>Uczestnik postępowania <span class="anon-block">A. D.</span> nie sprzeciwił się wnioskowi o zasiedzenie.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił, co następuje</strong>:</p> <p> <span class="anon-block">B. D.</span> był właścicielem nieruchomości położonej w <span class="anon-block">P.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, dla której prowadzona jest <span class="anon-block">księga wieczysta o numerze (...)</span>. Po jego śmierci w dniu 8 maca 1976 roku spadek po nim nabyli - małżonka <span class="anon-block">W. D.</span> oraz dzieci: <span class="anon-block">Z. D.</span> i <span class="anon-block">B. C.</span> (każde w 1/3 części).</p> <p>Po śmierci <span class="anon-block">B. D.</span> na nieruchomości zamieszkiwała wdowa po nim – <span class="anon-block">W. D.</span> oraz jego syn, <span class="anon-block">Z. D.</span>. Przed śmiercią <span class="anon-block">B. D.</span>, do 1971 roku na nieruchomości tej zamieszkiwała także jego córka, <span class="anon-block">B. C.</span>, która jednak w 1971 roku wyprowadziła się i nie interesowała się stanem nieruchomości.</p> <p>W dniu 19 maja 1977 roku <span class="anon-block">B. C.</span> zmarła, a spadek po niej nabyli: mąż <span class="anon-block">R. C.</span> oraz syn <span class="anon-block">A. C.</span> – każdy w ½ części.</p> <p>W dniu 6 sierpnia 1999 roku zmarł <span class="anon-block">R. C.</span>, a spadek po nim na podstawie ustawy nabyli: żona <span class="anon-block">S. C.</span> oraz synowie – <span class="anon-block">A.</span> i <span class="anon-block">P. C.</span>- każdy po 1/3 cześci.</p> <p>W dniu 10 października 2007 roku zmarła <span class="anon-block">W. D.</span>, a spadek po niej na podstawie testamentu własnoręcznego nabył w całości syn <span class="anon-block">Z. D.</span>.</p> <p>W dniu 1 listopada 2015 roku zmarł <span class="anon-block">Z. D.</span>, a spadek po nim nabyły jego dzieci: <span class="anon-block">Ł. D. (2)</span> w 55/100 oraz <span class="anon-block">K. D. (1)</span> w 45/100.</p> <p>Z uproszczonego wypisu z rejestru gruntów z dnia 13 kwietnia 2017 roku wynikało, że właścicielami przedmiotowej nieruchomości są: <span class="anon-block">B. D.</span> w udziale 1/3 oraz <span class="anon-block">Z. D.</span>, w udziale 2/3 .</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Dowód:</em> </strong> <em> <!-- --> wydruk z księgi wieczystej nieruchomości (k. 9-13), odpis zwykły księgi wieczystej (k. 95-96), kopia potwierdzona za zgodność z oryginałem postanowienia Sądu Rejonowego w Poznaniu z dnia 29 października 1976 roku w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po zmarłym <span class="anon-block">B. D.</span> (k. 14), kopia postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej <span class="anon-block">B. C.</span> (k. 16), kopia postanowienia z dnia 18 maja 2000 roku Sądu Rejowego w <span class="anon-block">T.</span> o stwierdzenie nabycia spadku po <span class="anon-block">R. C.</span> (k. 17), postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po <span class="anon-block">W. D.</span> (k. 18), kopia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po <span class="anon-block">Z. D.</span> (k. 19), wypis z rejestru gruntów (k. 105)</em> </p> <p>Po śmierci <span class="anon-block">B. D.</span> to jego małżonka <span class="anon-block">W. D.</span> oraz jego syn <span class="anon-block">Z. D.</span> dbali o nieruchomość i traktowali ją jak własną. Córka zmarłego <span class="anon-block">B. B.</span> <span class="anon-block">D.</span> (<span class="anon-block">C.</span>) nie interesowała się jej stanem, także jej spadkobiercy nie byli zainteresowani przedmiotową nieruchomością – nie przyjeżdżali do niej, nie spędzali tam czasu, nie mieli wiedzy na temat tego, jak ona wygląda, czy zostały dokonane na niej jakiekolwiek zmiany. Tuż po śmierci <span class="anon-block">B. C.</span> na nieruchomości kilkukrotnie przebywał jako dziecko jej syn, <span class="anon-block">A. C.</span>, jednak w późniejszym okresie nie utrzymywał on z <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block">Z. D.</span> zażyłych kontaktów (byli oni skonfliktowani z jego ojcem <span class="anon-block">R.</span> a <span class="anon-block">A. C.</span> odpowiedział się po stronie ojca).</p> <p> <span class="anon-block">S. C.</span> druga żona <span class="anon-block">R. C.</span> (jego pierwszą żoną była <span class="anon-block">B. C.</span>, spadkobierczyni 1/3 udziału po zmarłym <span class="anon-block">B. D.</span>) wiedziała o istnieniu przedmiotowej nieruchomości, nigdy jednak nie była na terenie posesji. Z rozmów z <span class="anon-block">R. C.</span> wynikało, że traktował on <span class="anon-block">Z.</span> i <span class="anon-block">W. D.</span> jako jednych właścicieli. Zarówno ona, jak i jej mąż <span class="anon-block">R.</span> nie partycypowali w kosztach utrzymania nieruchomości i nie interesowali się jej stanem. Podobnie jak synowie <span class="anon-block">S. C.</span> <span class="anon-block">P. C.</span> i <span class="anon-block">A. C.</span>.</p> <p> <span class="anon-block">Z.</span> i <span class="anon-block">W. D.</span> uiszczali opłaty związane z podatkiem od nieruchomości. Wreszcie przeprowadzali na nieruchomości remonty oraz przebudowy – dokonali rozbudowy domu.</p> <p>Przez otoczenie (sąsiedztwo bliższe i dalsze) traktowani byli jako pełnoprawni właściciele tejże nieruchomości posiadający uprawnienia do zarządzania nią.</p> <p>To oni korespondowali z urzędami i instytucjami publicznymi np. w sprawie wykonania przyłącza wodociągowego czy kanalizacji - <span class="anon-block">W. D.</span> w oficjalnej korespondencji do <span class="anon-block"> Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> domagała się wydania zezwolenia na wykonanie przyłącza wodociągowego. Pismem z dnia 26 lipca 1989 roku Przedsiębiorstwo w Korespondencji Kierowanej do <span class="anon-block">W. D.</span> wyraziło na to zgodę.</p> <p>W dniu 23 sierpnia 1989 roku został dokonany odbiór techniczny przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span>. W tym samym dniu <span class="anon-block">Z. D.</span> oświadczył, iż przyjmuje do wiadomości, że wybudowanie na terenie posesji przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> przyłącza sanitarno – deszczowe stanowi własność Skarbu Państwa – z treści tych pism nie wynikało, by współwłaścicielem nieruchomości poza <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block">Z. D.</span> były jeszcze inne osoby.</p> <p>Poza tym ok. 1987 roku dokonali przebudowy pobudowanego na przedmiotowej działce budynku w ten sposób, że powiększyli go wznosząc dodatkowe piętro. <span class="anon-block">Z.</span> i <span class="anon-block">W. D.</span> ponieśli koszty tej inwestycji, kupowali materiału budowlane oraz płacili wykonawcom. Przebudowa nieruchomości była faktem powszechnie znanym w okolicy, a w odczuciu sąsiadów dokonana ona została przez właścicieli nieruchomości. Poza tym dokonywali oni licznych modernizacji budynku – w 1997 roku wymienili kocioł centralnego ogrzewania oraz dokonali wymiany ogrzewacza gazowego i wody.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Dowód:</em> </strong> <em> <!-- --> kopia protokołu (k. 21), kopia oświadczenia z dnia 23 sierpnia 1989 roku (k. 22), pismo przedsiębiorstwa z dnia 26 lipca 1989 roku (k. 23), kopia faktur (k.26- 34, 41), dowód wpłat na rzecz Urzędu Miasta <span class="anon-block">P.</span> (k. 42-51, 57), decyzje w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości (k. 52-56, 58-76, 79-81), zeznania <span class="anon-block">K. Z.</span> (k. 130-131), <span class="anon-block">Ł. D. (3)</span> (k. 131-132), <span class="anon-block">K. D. (2)</span> (k. 132-133), zeznania wnioskodawców (k. 236, 237), uczestników postępowania 9k. 238, 129-130), zeznania świadków <span class="anon-block">J. A.</span> (k. 223), <span class="anon-block">K. B.</span> (k. 223-224), <span class="anon-block">D. G.</span> (k. 224), <span class="anon-block">Z. W. (1)</span> (k. 223).</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Powyższy stan faktyczny</strong> Sąd ustalił na podstawie dołączonych do akt sprawy dokumentów, a także na podstawie zeznań świadków oraz uczestników postępowania.</p> <p>Wiarygodność i autentyczność dokumentów nie była kwestionowana przez wnioskodawców ani przez uczestników postępowania, także Sąd nie znalazł podstaw, by czynić to z urzędu. Biorąc pod uwagę pozostały zebrany w sprawie materiał dowodowy Sąd uznał, że dokumenty przedłożone przez wnioskodawców świadczące o zakupie przez <span class="anon-block">Z.</span> i <span class="anon-block">W. D.</span> materiałów budowlanych stanowią przyczynek do uznania, że w istocie remonty te były wykonywane i finansowane przez <span class="anon-block">Z.</span> i <span class="anon-block">W.</span>. Uczestnicy postępowania- <span class="anon-block">S. C.</span> i <span class="anon-block">P. C.</span> podnosili, że z przedłożonych faktur nie wynika, bo dotyczyły one remontu przedmiotowej nieruchomości, kierując się jednak zasadami doświadczenia życiowego, przy uwzględnieniu faktu, że <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block">Z. D.</span> posiadali jedną nieruchomość nie sposób zakwestionować, że przed ponad 20 laty kupowali oni materiały budowalne na swoje nazwisko jedynie dla pozoru, by ich przyszli ewentualni spadkobiercy mogli dysponować odpowiednim materiałem dowodowym w sprawie o zasiedzenie.</p> <p>Za wiarygodne uznano zeznania <span class="anon-block">S. C.</span> (k. 129-130), <span class="anon-block">P. C.</span> (k. 130-131) oraz <span class="anon-block">A. C.</span> (k.238), którzy wskazywali, czy przebywali na przedmiotowej nieruchomości, czy kontaktowali się ze <span class="anon-block">Z.</span> lub <span class="anon-block">W. D.</span>, czy kiedykolwiek oni lub ich rodzina zgłaszali jakiekolwiek roszczenia w związku z nieruchomością.</p> <p>Na przymiot wiarygodności zasługiwały także zeznania sąsiadów <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block">Z. K.</span> <span class="anon-block">Z.</span>, <span class="anon-block">J. A.</span>, <span class="anon-block">K. B.</span>, <span class="anon-block">D. G.</span>, <span class="anon-block">Z. W. (2)</span>, którzy potwierdzili, kto wśród sąsiadów uznawany był za właścicieli nieruchomości.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Wniosek okazał się zasadny i jako taki został uwzględniony. <span class="anon-block">K. D. (1)</span> oraz <span class="anon-block">Ł. D. (2)</span> domagali się stwierdzenia przez Sąd zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości najpóźniej z dniem 8 marca 2006 roku przez <span class="anon-block">W. D.</span> oraz <span class="anon-block">Z. D.</span>, uczestnik postępowania <span class="anon-block">A. C.</span> temu wnioskowi się nie sprzeciwił, z kolei uczestnicy <span class="anon-block">S. C.</span> i <span class="anon-block">P. C.</span> domagali się oddalenia wniosku podnosząc, że nie wiedzieli, że przysługuje im prawo do nieruchomości, a także że <span class="anon-block">Z.</span> i <span class="anon-block">W. D.</span> nie zamanifestowali przed nimi iż władają całą nieruchomością.</p> <p>Istota zasiedzenia opiera się na nabyciu prawa przez nieuprawnionego posiadacza wskutek faktycznego wykonywania tego prawa w ciągu oznaczonego w ustawie czasu.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 336)">art. 336 kc</a> - posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172;art. 172 § 1)">art. 172 § 1 kodeksu cywilnego</a>, posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze. Natomiast <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172 § 2)">§ 2</a> tegoż artykułu stanowi, iż po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze. Należy wskazać, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172;art. 172 § 1;art. 172 § 2)">art. 172 § 1 i 2 kc</a> w okresie od dnia wejścia w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a> – do dnia 30 września 1990 r. stanowił, że termin zasiedzenia dla posiadacza w dobrej wierze wynosił 10 lat, zaś w przypadku złej wiary – 20 lat. Z kolei zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny (Dz. U. 1990r., nr 55, poz. 321 z późn. zm) - do zasiedzenia, którego bieg rozpoczął się przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się od tej chwili przepisy niniejszej ustawy; dotyczy to w szczególności możliwości nabycia prawa przez zasiedzenie.</p> <p>Oznacza to, że jeżeli termin zasiedzenia rozpoczął się po wejściu w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksu cywilnego</a>, ale jego zakończenie nie nastąpiło przed dniem 1 października 1990 r., zastosowanie znajdują terminy określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172)">art. 172 k.c.</a> w brzmieniu ustalonym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19900550321" title="Ustawa z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1990 r. Nr 55, poz. 321 ()">ustawą z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny</a>, czyli dwadzieścia lub trzydzieści lat. Przepis art. 9 powołanej ustawy obejmuje bowiem także wypadki, gdy ustawa przedłuża termin zasiedzenia.</p> <p>W literaturze zwraca się uwagę na funkcjonowanie w ustawodawstwie licznych domniemań prawnych, przydatnych w postępowaniu o stwierdzenie zasiedzenia. Ułatwiają one zadanie wnioskodawcy, zwalniając go od ciężaru udowodnienia wielu kłopotliwych, a domniemanych faktów. Jest zaś rolą innych uczestników (uczestnika) postępowania obalenie funkcjonujących domniemań prawnych. Na gruncie obecnie obowiązujących przepisów wskazuje się domniemanie samoistności posiadania (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 339)">art. 339 k.c.</a> – z wyjątkami, o których więcej w dalszej części uzasadnienia), domniemanie ciągłości posiadania (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 340)">art. 340 k.c.</a>), wraz z fikcją ciągłości posiadania przywróconego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 345)">art. 345 k.c.</a>) oraz domniemanie dobrej wiary - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 7)">art. 7</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172;art. 172 § 1)">art. 172 § 1 in fine k.c.</a> (tak E. Gniewek, Komentarz do art. 172 kodeksu cywilnego, Wyd. el. Lex st. pr. 01.07.2001r.)</p> <p>Z powyższego wynika, że wnioskodawca jest zwolniony z udowodnienia tego, że posiadanie – które ma prowadzić do zasiedzenia – było posiadaniem samoistnym, ciągłym oraz posiadaniem w dobrej wierze, nie istnieje natomiast żadna norma prawna, która ustanawiałaby domniemanie samego posiadania. Zgodnie z normą <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> ciężar obalenia tego domniemania spoczywa na uczestniku postępowania o stwierdzenie zasiedzenia, jeśli sprzeciwia się on wnioskowi twierdząc, że wnioskodawca nie jest posiadaczem samoistnym. Nie oznacza to jednak, że ten kto powołuje się na to domniemanie nie powinien udowodnić faktu władania rzeczą. Musi bowiem wykazać, że po jego stronie było władztwo faktyczne nad rzeczą - corpus (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 21 lipca 2006r., III CSK 33/06, LEX nr 398427).</p> <p>Wskazać jednak należy, że z ustalonego stanu faktycznego wynika, że po zmarłym właścicielu przedmiotowej nieruchomości, <span class="anon-block">B. D.</span>, spadek na podstawie ustawy nabyli w częściach równych (po 1/3) jego małżonka <span class="anon-block">W. D.</span> oraz dzieci: <span class="anon-block">Z. D.</span> oraz <span class="anon-block">B. C.</span>.</p> <p>Nie ulega więc wątpliwości, że <span class="anon-block">Z. D.</span> i <span class="anon-block">W. D.</span> byli współwłaścicielami nieruchomości objętej wnioskiem o zasiedzenie. Trzecim współwłaścicielem była <span class="anon-block">B. C.</span>, która - zdaniem wnioskodawców – nie wykonywała uprawnień właścicielskich (podobnie nie czynili tego jej spadkobiercy). Nie ma też sporu co do faktu, że <span class="anon-block">Z.</span> i <span class="anon-block">W.</span> pozostawali w złej wierze – z chwilą objęcia całej nieruchomości w posiadanie mieli świadomość, że współwłaścicielem tejże jest <span class="anon-block">B. C.</span> – siostra <span class="anon-block">Z.</span> i córka <span class="anon-block">W.</span>.</p> <p>Powyższe oznacza, że nie jest możliwym przyjęcie domniemania wynikającego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 339)">art. 339 kc</a>, bowiem współwłaściciel realizuje swoje uprawnienia do posiadania oraz zarządzania nieruchomością i nie sposób odróżnić zewnętrznych przejawów jego władztwa nad rzeczą od przejawów władztwa samoistnego posiadacza, który nie może powoływać się na żadne prawo. Do zasiedzenia udziału w nieruchomości niezbędne jest więc objęcie udziału innej osoby w posiadanie oraz wyraźne, jednoznaczne zamanifestowanie tego na zewnątrz w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że posiadanie jest wykonywane także co do udziału należącego do innego współwłaściciela. Samo tylko zarządzanie nieruchomością w tym przypadku nie prowadzi i nie może prowadzić do zmian w sferze prawa własności.</p> <p>Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 206)">art. 206 kc</a> każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Z samego faktycznego władania rzeczą przez współwłaściciela nie wynika jeszcze, że jest on jej samoistnym posiadaczem całości. Oznacza to, że w sprawie dotyczącej nieruchomości będącej współwłasnością, w której właściwości lub przeznaczenie tej nieruchomości nie pozwalają na wspólne lub rozdzielne władanie nią przez wszystkich współwłaścicieli, współwłaściciel żądający zasiedzenia udziału innego współwłaściciela nie może poprzestać na powołaniu się na domniemanie wynikające z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 339)">art. 339 kc.</a> Powinien wykazać więc, że rozszerzył zakres swego samoistnego posiadania ponad realizację uprawnienia wynikającego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 206)">art. 206 kc</a> oraz że w dostatecznie wyraźny sposób uzewnętrznił tę zmianę w stosunku do współwłaściciela, do którego udział ten należał (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2009r., sygn. akt II CSK 405/08). Samo niewykonywanie prawa posiadania przez innego współwłaściciela nie uprawnia do wniosku, że współwłaściciel posiadający przejął rzecz w samoistne posiadanie w zakresie jego uprawnień. Inaczej mówiąc, jeżeli inny współwłaściciel nie wykonywał swojego współposiadania, nie oznacza to, że posiadacz całości wykonywał swoje prawo do przysługującej mu idealnej części nieruchomości, a w stosunku do pozostałej był posiadaczem samoistnym. Takiemu traktowaniu stosunku współwłasności sprzeciwia się wspomniany <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 206)">art. 206 kc.</a> Surowe wymagania wobec współwłaściciela zmieniającego zakres posiadania samoistnego uzasadnione są bezpieczeństwem stosunków prawnych i ochroną własności, która narażona byłaby na uszczerbek, gdyby współwłaściciel, jak wskazano wyżej, uprawniony do współposiadania całości mógł łatwo doprowadzić do utraty praw pozostałych współwłaścicieli, powołując się na zmianę swojej woli, a więc elementu subiektywnego. Wymagania te muszą znaleźć swoje odbicie w postępowaniu dowodowym. Ciężar udowodnienia, przez jednego ze współwłaścicieli, że zmienił zakres posiadania samoistnego, spoczywa na nim wraz z niekorzystnymi skutkami, jakie wiążą się z niewykazaniem w sprawie o zasiedzenie tego przymiotu.</p> <p>W ramach stosunku współwłasności nieruchomości współwłaściciele wykonują czynności zwykłego zarządu i czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu. Czynności zwykłego zarządu obejmują załatwianie bieżących spraw związanych ze zwykłym korzystaniem z nieruchomości, zgodnym z jej przeznaczeniem i utrzymywaniem w stanie niepogorszonym (bieżące naprawy, uprawianie gruntów, pobieranie płodów rolnych, rozbiórka zniszczonych zabudowań), z kolei do czynności przekraczających zwykły zarząd należy zwłaszcza rozporządzenie rzeczą wspólną, wyzbycie się własności, obciążenie rzeczy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawem rzeczowym</a> ograniczonym albo wynajęcie, wydzierżawienie czy użyczenie, a także wykonywanie czynności, które zmieniają dotychczasowy sposób korzystania z rzeczy jak np. budowa nowych budynków, <span class="underline"> <!-- -->rozbudowa</span> istniejących czy zmiana profilu działalności (wyrok Sądy Najwyższego z dnia 3 lutego 1964 roku, III CR 192/62). Do dokonania czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 199)">art. 199 kc</a>). W konsekwencji zamanifestowanie w stosunku do innego współwłaściciela zmiany charakteru posiadania wynikającego z umownego podziału nieruchomości do korzystania na posiadanie właścicielskie powinno się przejawiać poprzez dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu przy braku skutecznej reakcji prawnej współwłaściciela (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2017 roku, III CSK 144/16).</p> <p>Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że wnioskodawcy, by uzyskać korzystne dla siebie rozstrzygnięcie winni byli wykazać, że <span class="anon-block">Z.</span> i <span class="anon-block">W. D.</span> dokonywali na nieruchomości czynności, które przekraczały zakres zwykłego zarządu, co pozwoliłoby na uznanie, że władali także udziałem <span class="anon-block">B. C.</span>.</p> <p>W ocenie Sądu sprostali ciążącemu na nich obowiązkowi – z ustalonego stanu faktycznego (popartego dokumentami oraz zeznaniami świadków) wynika, że początkowo dom pobudowany na nieruchomości posiadał jedną kondygnację, jednak pod koniec lat 80 XX wieku <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block">Z. D.</span> dokonali istotnej przebudowy nieruchomości – tj. dobudowali piętro budynku. Zmiana ta była zmianą istotną i niewątpliwie jej dokonanie przekraczało zakres zwykłego zarządu i było zamanifestowane w sposób wystarczający. Sąd nie podziela argumentacji uczestników postępowania, jakoby swoje władztwo nad nieruchomością <span class="anon-block">Z.</span> i <span class="anon-block">W.</span> okazywali tylko osobom z najbliższego sąsiedztwa i nigdy nie ujawnili swoich działań przed spadkobiercami współwłaścicielki – <span class="anon-block">B. C.</span>. By czynności przeprowadzone na nieruchomości mogły zostać uznane jako ujawnione wobec pozostałych współwłaścicieli nie wymaga to, by pojawili się oni na nieruchomości i by „<em> <!-- -->na własne oczy</em>” zobaczyli, jakich zmian dokonali pozostali współwłaściciele. Taka interpretacja prowadziłaby bowiem do sytuacji, w której współwłaściciele, zdając sobie sprawę z tego, że pozostali współwłaściciele faktycznie władają rzeczą i to w sposób przekraczający zakres zwykłego zarządu, mogliby skutecznie zablokować ubieganie się o stwierdzenie zasiedzenia poprzez celowe niepojawianie się na nieruchomości. Sąd uznaje, że czynności wykonane przez <span class="anon-block">Z.</span> i <span class="anon-block">W. D.</span> zostały zamanifestowane wszystkim zainteresowanym, tj. każdy, kto znalazłby się na posesji mógłby zapoznać się z ich działaniami, a fakt, że spadkobiercy <span class="anon-block">B. C.</span> na nieruchomości się nie pojawiali i nie interesowali się nią, nie może prowadzić do uznania, że władztwo nad nieruchomością nie zostało zamanifestowane.</p> <p>W tym stanie rzeczy, na podstawie powołanych przepisów stwierdzić należało, że <span class="anon-block">Z. D.</span> i <span class="anon-block">W. D.</span> nabyli przez zasiedzenie z dniem 8 marca 2006 roku (30 lat po śmierci <span class="anon-block">B. D.</span>) udział po 1/6 każdy z nich we własności przedmiotowej nieruchomości, który to udział należał do spadkobierczyni <span class="anon-block">B. B.</span> <span class="anon-block">C.</span>, a następnie do jej spadkobierców – <span class="anon-block">R. C.</span> i <span class="anon-block">A. C.</span>, a następnie w części udziału <span class="anon-block">R. C.</span> – do jego spadkobierców – <span class="anon-block">S. C.</span>, <span class="anon-block">P. C.</span> i <span class="anon-block">A. C.</span>, o czym orzeczono w punkcie 1. Postanowienia.</p> <p>O kosztach postępowania orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520)">art. 520 kpc</a> i obciążono nimi wnioskodawców i uczestników postępowania w zakresie przez nich poniesionym.</p> <p> <em> <!-- -->/-/ SSR Anna Przymuszała</em> </p> </div>