V ACa 534/16

<p>Sygn. akt V ACa 534/16</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 20 grudnia 2017 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Gdańsku – V Wydział Cywilny w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="214"/> <col width="492"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Katarzyna Przybylska (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SA Barbara Rączka-Sekścińska</p> <p>SA Hanna Rucińska</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>st. sekr. sąd. Magdalena Tobiasz - Ignatowicz</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2017 r. w Gdańsku na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">W. W.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">A. S.</span> </p> <p>o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności</p> <p>na skutek apelacji powoda</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">T.</span> </p> <p>z dnia 12 maja 2016 r., sygn. akt VI GC 53/16</p> <p>I.  oddala apelację;</p> <p>II.  zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 10.800 (dziesięć tysięcy osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.</p> <p>Na oryginale właściwe podpisy.</p> <p>Sygn. akt V ACa 534/16</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powód <span class="anon-block">W. W.</span> w pozwie wniesionym w dniu 8 marca 2016r. przeciwko pozwanej <span class="anon-block">A. S.</span> domagał się pozbawienia w całości wykonalności tytułu wykonawczego obejmującego wyrok zaoczny Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">T.</span> z dnia 10 maja 2012r., sygn. akt VI GC <span class="anon-block">(...)</span>, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 1 czerwca 2012r., na podstawie którego Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">T.</span> zasądził od <span class="anon-block">W. W.</span> na rzecz <span class="anon-block">A. S.</span> kwotę 835.310,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 30 grudnia 2010r. do dnia zapłaty oraz zasądził kwotę 48.984 zł tytułem kosztów postępowania oraz nadał wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności. Powód wniósł również o zasądzenie od pozwanej na jego rzecz kosztów.</p> <p>W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa i o zasądzenie od powoda na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p> <p>Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">T.</span> wyrokiem z 12.05.2016r. oddalił powództwo oraz orzekł o kosztach postępowania w sprawie.</p> <p>Swoje rozstrzygnięcie oparł na następujących ustaleniach.</p> <p>Wyrokiem zaocznym z dnia 10 maja 2012r., sygn. akt VI GC <span class="anon-block">(...)</span>, Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">T.</span> w sprawie z powództwa <span class="anon-block">A. S.</span> przeciwko <span class="anon-block">W. W.</span> o zapłatę, zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 835.310,00 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 30 grudnia 2010r. do dnia zapłaty oraz zasądził koszty procesu w kwocie 48.984 zł oraz nadał temu wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności.</p> <p>Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2012 r. Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">T.</span> nadał temu wyrokowi klauzulę wykonalności.</p> <p>Na wniosek pozwanej <span class="anon-block">A. S.</span> jako wierzyciela komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w <span class="anon-block">T.</span> <span class="anon-block">M. G.</span> wszczął postępowanie egzekucyjne w sprawie sygn. akt Km <span class="anon-block">(...)</span> na podstawie powyższego tytułu wykonawczego.</p> <p>Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2014r., sygn. akt VI GC <span class="anon-block">(...)</span>, Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">T.</span> w sprawie z powództwa głównego <span class="anon-block">A. S.</span> przeciwko <span class="anon-block">W. W.</span> o zapłatę i z powództwa wzajemnego <span class="anon-block">W. W.</span> przeciwko <span class="anon-block">A. S.</span> o zapłatę, w pkt 1. uchylił powyższy wyrok zaoczny Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">T.</span> z dnia 10 maja 2012r., w pkt 2. zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 90.638,17 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 14 stycznia 2011r. do dnia zapłaty, w pkt 3. oddalił powództwo w pozostałej części, w pkt 4. zasądził od powódki na rzecz pozwanego kwotę 17.322,64 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, a w pkt 5. oddalił powództwo wzajemne.</p> <p>Na skutek apelacji obu stron Sąd Apelacyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 17 lipca 2015r., sygn. akt V ACa <span class="anon-block">(...)</span>, w pkt I. zmienił zaskarżony powyższy wyrok w punkcie 2 o tyle tylko, że zasądzoną w nim od pozwanego na rzecz powódki kwotę 90.638,17 zł obniżył do kwoty 90.170,16 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 14 stycznia 2011r. do dnia zapłaty oddalając dalej idące powództwo, w pkt II. oddalił apelację pozwanego w pozostałej części, a w pkt III. oddalił apelację powódki w całości.</p> <p>W dniu 15 stycznia 2015r. komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w <span class="anon-block">T.</span> <span class="anon-block">M. G.</span> wezwał <span class="anon-block">W. W.</span> jako dłużnika do zapłaty na rzecz <span class="anon-block">A. S.</span> jako wierzyciela należności głównej w kwocie 835.310,00 zł wraz odsetkami wyliczonymi na dzień 15 stycznia 2016r., opłatą egzekucyjną w wysokości 92.240,94 zł, podatkiem VAT w kwocie 21.215,42 zł i wydatkami gotówkowymi w kwocie 90,58 zł.</p> <p>Stan faktyczny w sprawie Sąd Okręgowy ustalił w oparciu o okoliczności bezsporne, jak też dowody z dokumentów urzędowych, które stanowiły dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 244;art. 244 § 1)">art. 244 § 1 k.p.c.</a>).</p> <p>Sąd Okręgowy w swoich rozważeniach wskazał na treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840;art. 840 § 1;art. 840 § 1 pkt. 2)">art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.</a> zgodnie z którym dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może powództwo oprzeć także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, a także zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zarzut ten nie był przedmiotem rozpoznania w sprawie.</p> <p>Sąd Okręgowy ustalił, że rację ma pozwana zarzucając, iż powód nie wykazał aby któreś ze zdarzeń wymienionych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840;art. 840 § 2)">art. 840 § 2 k.p.c.</a> miało miejsce. Wprawdzie powód jako podstawę żądania pozwu wskazywał na fakt, iż zobowiązanie z powyższego tytułu wykonawczego wygasło wskutek prawomocnego uchylenia wyroku zaocznego z dnia 10 maja 2012r.; jednakże rację ma również pozwana zarzucając, iż w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840;art. 840 § 1;art. 840 § 1 pkt. 2)">art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.</a> nie można żądać pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego, który nie istnieje. Celem powództwa przeciwegzekucyjnego jest udaremnienie możliwości przeprowadzenia egzekucji na podstawie określonego tytułu wykonawczego, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca.</p> <p>O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a> zgodnie z zasadą odpowiedzialności finansowej za wynik procesu.</p> <p>Apelację od powyższego orzeczenia złożył powód zaskarżając wyrok w całości zarzucił, że Sąd I instancji nie uwzględnił następujących okoliczności:</p> <p>1)  faktu, że Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w <span class="anon-block">T.</span> <span class="anon-block">M. G.</span>, na wniosek pozwanej <span class="anon-block">A. S.</span>, pismem z dnia 15 stycznia 2016 roku wezwał powoda <span class="anon-block">W. W.</span> do zapłaty kwoty 835,319,00 zł tytułem należności głównej wraz z odsetkami do 15 stycznia 2016 roku w kwocie 464.288,82 zł, opłaty egzekucyjnej w kwocie 82.240,94 zł, podatku VAT w kwocie 21.215,42 zł oraz wydatków gotówkowych w kwocie 90,58 zł;</p> <p>2)  faktu, że Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">T.</span> Wydział VI Gospodarczy wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2014 roku, sygn. akt VI GC <span class="anon-block">(...)</span>, w pkt. 1 wyroku, uchylił wyrok zaoczny Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">T.</span>,</p> <p>3)  faktu, że komornik sądowy związany jest wnioskiem pozwanej <span class="anon-block">A. S.</span>;</p> <p>4)  faktu, że wobec wszczęcia, w dniu 15 stycznia 2016 roku, na wniosek pozwanej, egzekucji co do należności w kwocie zasądzonej w wyroku zaocznym, właściwym środkiem ochrony jest powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, bowiem już po powstaniu tytułu egzekucyjnego zaszły zdarzenia prowadzące do wygaśnięcia zobowiązania; zasadność wytoczenia przedmiotowego powództwa potwierdził także sąd I instancji.</p> <p>W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku Sądu I instancji i pozbawienie w całości wykonalności tytułu wykonawczego w sprawie sygn. akt VI GC <span class="anon-block">(...)</span> zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z 1 czerwca 2012 roku. Ponadto o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania według norm przepisanych.</p> <p>Pozwana w odpowiedzi na apelację powoda wniosła o jej oddalenie.</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył co następuje:</span> </p> <p>Apelacja jest nieuzasadniona.</p> <p>Sąd Apelacyjny w pełni podziela ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Okręgowy i przyjmuje je za własne. Podziela również wywiedzione w oparciu o te ustalenia konsekwencje prawne.</p> <p>Dodatkowo Sąd Apelacyjny zwrócił się do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w <span class="anon-block">T.</span> o udzielenie informacji czy w dalszym ciągu prowadzona jest egzekucja w sprawie Km <span class="anon-block">(...)</span> i w oparciu o jaki tytuł wykonawczy. W odpowiedzi Komornik przesłał kserokopie tytułów wykonawczych. Z nadesłanych kserokopii dokumentów wynika, że w aktach Km <span class="anon-block">(...)</span> znajdują się Wyrok Zaoczny Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">T.</span> z 10.05.2012r., postanowienie Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">T.</span> o nadaniu wyrokowi zaocznemu rygoru natychmiastowej wykonalności z 1.06.2012r., Wyrok Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">T.</span> z dnia 25.05.2014r. uchylający w całości wyrok zaoczny z dnia 10.05.2012r. oraz zasądzający od <span class="anon-block">W. W.</span> na rzecz <span class="anon-block">A. S.</span> kwotę 90.638,17 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 14.01.2011r. do dnia zapłaty, oraz zawierający rozstrzygnięcie o kosztach, Wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 17.07.2015r. zmieniający wyrok Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">T.</span> z dnia 25.04.2016r. w punkcie 2 (drugim) poprzez obniżenie zasądzonej w nim na rzecz powódki kwoty 90.638,17 zł do kwoty 90.170,61 zł i oddalający powództwo w pozostałym zakresie oraz zawierający rozstrzygnięcie o kosztach.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Gdańsku dnia 18.01.2016r. nadał klauzulę wykonalności wyrokowi Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">T.</span> z 25.04.2014r. sygn. akt VI GC <span class="anon-block">(...)</span> co do punktu drugiego z uwzględnieniem zmiany wynikającej z punktu pierwszego wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 17.07.2015r. sygn. akt V ACa <span class="anon-block">(...)</span> (kserokopie wyroków k. 115 – 118v). Jak z powyższego wynika komornik w aktach egzekucyjnych posiada wszystkie orzeczenia wydane w sprawie Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">T.</span> sygn. akt VI GC <span class="anon-block">(...)</span>, oraz Sądu Apelacyjnego w Gdańsku sygn. akt V ACa <span class="anon-block">(...)</span>. Z treści powyższych orzeczeń wynika jasno, że wyrok zaoczny Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">T.</span> z 10.05.2012r. został uchylony wyrokiem Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">T.</span> z 25.04.2014r., a zatem wyeliminowany z obrotu prawnego i nie stanowi tym samym podstawy prowadzenia egzekucji. Zatem trafnie wskazał Sąd Okręgowy, że powód nie może żądać w drodze powództwa pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego, który już nie istnieje. Powództwo przewidziane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840;art. 840 § 1)">art. 840 § 1 k.p.c.</a> jest powództwem o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, a nie powództwem o pozbawienie wykonalności tytułu egzekucyjnego. A zatem jego przesłanką materialnoprawną jest istnienie tytułu wykonawczego. Jeżeli tytuł wykonawczy nie istnieje, powództwo o pozbawienie go wykonalności jest oczywiście bezprzedmiotowe (wyr. SN z 28.01.2010r., I CSK <span class="anon-block">(...)</span>).</p> <p>Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalił apelację powoda jako nieuzasadnioną.</p> <p>O kosztach orzeczono na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> </p> </div>