I SA/Kr 992/22

SENTENCJA Sygn. akt I SA/Kr 992/22. [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 grudnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski Sędziowie: sędzia WSA Piotr Głowacki sędzia WSA Waldemar Michaldo po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi Z. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 1.07.2022 r., nr : SKO.EA/418/69/2022, w przedmiocie nieistnienia obowiązku egzekucyjnego; I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 100 zł ( sto złotych). UZASADNIENIE Sygn. akt I SA/Kr 992/22. UZASADNIENIE W kontrolowanej sprawie egzekucji administracyjnej Prezydent Miasta Krakowa postanowieniem z dnia 10 maja 2022 r., nr 277/2022 , oddalił zarzut Z. J. nieistnienia obowiązku egzekucyjnego. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że zobowiązany wniósł w/w zarzut co do tytułu wykonawczego wystawionego w związku z nieopłaconym postojem pojazdu samochodowego w dniu 4 maja 2021 r. na drodze publicznej na obszarze płatnego parkowania w Krakowie. W/g organu oryginał karty parkingowej nie znajdował się w widocznym miejscu w pojeździe. Zażalenie wniósł zobowiązany podnosząc, iż pojazd był używany do przewozu osoby niepełnosprawnej posiadającej ważną kartę parkingową osoby niepełnosprawnej, która przemieszcza się wyłącznie z pomocą samochodów (jest to osoba z dużą niepełnosprawnością ruchową). Oryginał karty parkingowej został umieszczony za przednią szybą pojazdu w sposób eksponujący widoczne zabezpieczenia karty oraz umożliwiający odczytania jej numeru i ważności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z dnia 1 lipca 2022 r. nr SKO.EA/418/69/2022, na podstawie art. 18, art. 33 § 1 i 2, art. 34 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa, utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. Zdaniem organu pracownik terenowy, który w dniu 4 maja 2021 r. dokonał kontroli uprawnień do bezpłatnego postoju sporządził ze zdarzenia notatkę służbową. Zgodnie z oświadczeniem kontrolera, w pojeździe znajdowała się karta parkingowa osoby niepełnosprawnej, jednak hologram na tej karcie - stanowiący jej zabezpieczenie i potwierdzenie autentyczności - zdaniem pracownika "nie mienił się jak inne", a "paski poprzeczne które znajdują się na każdym hologramie były niewidoczne", co było przyczyną uznania jej za kopię. Pracownik zapewnił, że podczas każdorazowej kontroli, przed wystawieniem zawiadomienia, dokonuje wnikliwej kontroli karty znajdującej się w pojeździe, a także informuje kierowców, że w widocznym miejscu w pojeździe, winna być umieszczona jedynie oryginalna karta, z widocznym zabezpieczeniem (hologramem), gdyż tylko w taki sposób, pracownik może dokładnie się jej przyjrzeć i potwierdzić jej autentyczność. Ponadto z wyjaśnień złożonym przez kontrolera, wynika, że nigdy nie wystawia zawiadomień o obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej, jeśli podczas oględzin stwierdza, że karta jest oryginalna. Ponadto kontrolerzy, przed dopuszczeniem do pracy, przechodzą stosowne szkolenia, niezbędne do wykonywania powierzonych im obowiązków służbowych. W przedmiotowej sprawie, kontroler stwierdził brak ważnej opłaty za postój, a także brak uprawnień do bezpłatnego postoju pojazdu na miejscu specjalnie wydzielonym dla osób niepełnosprawnych i wystawił zawiadomienie, które w razie nieuiszczenia opłaty dodatkowej w wyznaczonym na zawiadomieniu terminie, stanowią podstawę do nałożenia opłaty dodatkowej. W skardze na powyższe postanowienie wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zobowiązany przywołał argumentację przedstawioną w zażaleniu, podkreślając, iż załączone w sprawie zdjęcia wykonane przez kontrolera nie wskazują na to, że karta parkingowa nie była oryginalna. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszone w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. (art. 151 p.p.s.a.) Skarga jest zasadna. W poddanej sądowej kontroli sprawie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a co prowadzi do uwzględnienia skargi i uchylenia postanowień organów obu instancji. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły m.in. przepisy ustawy z 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), przy czym zgodnie z art. 18 tej ustawy - jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten pozwala traktować, jako pewną ciągłość postępowania z Kodeksu postępowania administracyjnego i postępowania wykonawczego unormowanego ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dlatego w przypadku, gdy jakaś kwestia nie jest uregulowana w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym, przepis ten pozwala na zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Podstawą zarzutu mogą być tylko okoliczności taksatywnie wymienione w art. 33 ustawy, w tym podniesiony w niniejszej sprawie z pkt 1 tego przepisu – nieistnienie obowiązku. Sporne w sprawie było, czy w dniu kontroli za szybą auta skarżącego wystawiony był oryginał karty parkingowej osoby niepełnosprawnej. Twierdzenia skarżonego organu opierają się w tej mierze jedynie na oświadczeniu kontrolera, gdyż ze sporządzonej w sprawie dokumentacji fotograficznej nie wynika w sposób niewątpliwy brak oryginału karty parkingowej osoby niepełnosprawnej. Fotografie zawierają obraz karty parkingowej z hologramem. Kwestia jego nieautentyczności nie została odpowiednio wykazana, chociażby fotografiami porównawczymi innych tego typu kart parkingowych, aby z nich wynikało, że np. oryginalny hologram posiada szczególne odbicia światła itp. Organy oparły się zatem w celu wykazania nieautentyczności karty jedynie na oświadczeniu kontrolera i twierdzeniu o jego odpowiednim przeszkoleniu, nie dokonując żądnej oceny w zakresie sporządzonych fotografii. Z uwagi na to występują w sprawie wątpliwości na jakiej przekonywującej podstawie dowodowej przyjęto sporną okoliczność nieorginalności karty parkingowej dla osoby niepełnosprawnej. Należy podkreślić odnosząc się do realiów kontrolowanej sprawy, iż generalnie obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa. Zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego. Inaczej rzecz ujmując, obowiązek zapłaty dodatkowej opłaty wynika z przepisów prawa i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Obowiązek poniesienia takich opłat został określony w przepisach ustawy o drogach publicznych, w szczególności w art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 13b ust. 1 – 4 oraz art. 13f ust. 1 i 2. Z kolei Rada Miasta Krakowa, w oparciu o upoważnienie zawarte w przywołanych przepisach ustawy, podjęła uchwałę w sprawie opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych na terenie Krakowa, w strefie płatnego parkowania. Ponadto zgodnie z art. 40d ustawy o drogach publicznych opłaty określone m.in. w art. 13f ust. 1, podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Egzekucja opłaty dodatkowej następuje więc w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (należność pieniężna przekazana do egzekucji administracyjnej na podstawie innej ustawy). Nadto z art. 28 § 1 u.p.e.a. wynika, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej i że organ ten nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a przepis ten stanowi zasadę postępowania egzekucyjnego sprowadzającą się do przyjęcia, że zarzuty mają na celu ochronę uczestników postępowania egzekucyjnego w zakresie prawidłowości samego postępowania egzekucyjnego (nie służą one weryfikacji ostatecznych decyzji, czy postanowień, stanowiących podstawę tytułu wykonawczego) – to jednak należy mieć na uwadze zasygnalizowany wcześniej istotny dla sprawy charakter obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej jako obowiązek wynikający bezpośrednio z ustawy. W sprawie obowiązku uiszczenia tej opłaty nie prowadzi się postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga się w drodze decyzji administracyjnej. Nie mamy więc w tej sytuacji do czynienia z ostateczną decyzją administracyjną (czy postanowieniem). Nie prowadzi się również postępowania wyjaśniającego, poprzedzającego rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Możliwość dochodzenia swych racji oraz obrony interesów przez zobowiązanego powstaje zatem dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego, co następuje poprzez zgłoszenie zarzutu. Pomimo zatem ogólnej zasady wyrażonej w art. 29 § 1 u.p.e.a. należy przyjąć, że wniesienie zarzutu wszczyna postępowanie w sprawie jego rozpoznania i wydania rozstrzygnięcia w zakresie jego zasadności (co do zasadności tego obowiązku). Organ egzekucyjny jest zobowiązany po wniesieniu zarzutu do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, przy zastosowaniu Kodeksu postępowania administracyjnego. W sytuacji bowiem, kiedy obowiązek powstaje z mocy prawa, jest to jedyna możliwość obrony swoich praw przez dłużnika (por. ocenę wyrażoną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 26 kwietnia 2012 r. sygn. akt III SA/Gd 107/12). Z powyższego wynika, że szczególnie rzetelnej weryfikacji winien podlegać zarzut nieistnienia obowiązku opłacenia opłaty dodatkowej. Przede wszystkim organ powinien ocenić istnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym, w świetle odpowiedniej dokumentacji fotograficznej, z której ma wynikać nieoryginalność karty parkingowej. Wskazywane przez organy dowody z fotografii, co do tej okoliczności, nie zostały natomiast prawidłowo zweryfikowane i zbadane. W tych okolicznościach, skoro nie udokumentowano dostatecznie faktów istotnych dla rozstrzygnięcia, brak było podstaw do uznania za niezasadny zarzutu skarżącego, co do nieistnienia obowiązku, zwłaszcza, iż skarżący wyraźnie zaakcentował w toku sprawy konieczność odpowiedniego wykazania mu nieautentyczności karty parkingowej. Kwestie te winny zostać ustalone przez organ w oparciu o wyżej wskazane uwagi. Z tego względu zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jak i postanowienie organu I instancji, zostały na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy o p.p.s.a. uchylone. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.