I SA/Wa 2319/19

SENTENCJA Dnia 28 października 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska po rozpoznaniu 28 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi kasacyjnej Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 2319/19 wydanego w sprawie ze skargi [...] na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 2319/19; 2. umarza postępowanie sądowe; 3. nakazuje zwrócić [...] ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 559 ( pięćset pięćdziesiąt dziewięć ) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi; 4. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Decyzją Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] września 2019 r., znak [...], utrzymano w mocy decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] października 2018 r., znak: [...], orzekającej w pkt 1 o ustaleniu na rzecz M. B. i I. B. odszkodowania w wysokości [...] zł, z tytułu przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w obrębie [...], gminie [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha oraz nr [...] o pow. [...] ha, dalej "nieruchomość", przeznaczonej pod budowę drogi ekspresowej [...] (w. [...]) – [...] na odcinku węzeł [...] (bez węzła) – [...] (początek obwodnicy): Część nr [...]: obwodnica [...] od km [...] do ok. km [...] długości ok. [...] km, w pkt 2 o powiększeniu odszkodowania o 5% wartości nieruchomości, z tytułu jej wydania w terminie wskazanym w art. 18 ust. 1e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, tj. o kwotę [...] zł oraz w pkt 3 o zobowiązaniu do wypłaty tak ustalonego odszkodowania przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Nieruchomość ta została objęta decyzją Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2018 r., znak: [...], o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn. "Budowa drogi ekspresowej [...] (w. [...]) – [...] na odcinku węzeł [...] (bez węzła) – [...] (początek obwodnicy) Część nr [...]: obwodnica [...] od km [...] do ok. km [...] długości ok. [...] km". Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł skarżący Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, zarzucając naruszenie: 1. art. 153 w zw. z art. 154 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1990, dalej jako ugn) poprzez ich niezastosowanie; 2. art. 7 i art. 77 § kpa, w związku z art. 18 ust. 1 specustawy drogowej polegające na wydaniu decyzji administracyjnej z zaniechaniem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie rozpatrzeniu zgromadzonego materiału dowodowego, jak również wydanie decyzji w oparciu o dowody nie mające oparcia w rzeczywistym stanie rzeczy; 3. art. 11 i art. 107 kpa polegające na lakonicznym i pobieżnym wskazaniu motywów rozstrzygnięcia oraz uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyrokiem z 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 2319/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Minister Rozwoju, Pracy i Technologii (obecnie Minister Rozwoju i Technologii, dalej też jako organ). Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie: 1. art. 134 ust. 4 ugn w zw. z § 36 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2011r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2011r., Nr 165, poz. 985) poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie; 2. art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako ppsa w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, poprzez błędne przyjęcie, że organ dokonał oceny operatu szacunkowego bez posiadania niezbędnych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658) z dniem 15 sierpnia 2015 r. wszedł w życie przepis art. 179a o brzmieniu "Jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna." Jak wynika z uzasadnienie do projektu tej zmiany (druk sejmowy 1633) proponowana regulacja, wprowadzająca wyjątek od zasady dewolutywności skargi kasacyjnej, podyktowana jest względami ekonomiki postępowania. W przypadkach nią objętych nastąpi znaczne przyspieszenie czasu rozpoznawania skarg kasacyjnych i to bez potrzeby angażowania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ponadto ustawodawca przewidział, że kontrola formalna skargi kasacyjnej i autokontrola mogą odbyć się w tym samym czasie, na jednym posiedzeniu niejawnym. Jeżeli wojewódzki sąd administracyjny zmieni zdanie w sprawie, w której już orzekł, to musi jeszcze raz i w całości rozpoznać sprawę, a strona nadal nie traci prawa do złożenia skargi kasacyjnej. Zwrot normatywny "ponownie rozpoznaje sprawę" oznacza rozpoznanie sprawy w jej całokształcie, zgodnie z brzmieniem art. 134 §1 ppsa a nie rozpoznanie sprawy w rozumieniu art. 183 ppsa tzn. w granicach skargi kasacyjnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 sierpnia 2016 r. sygn. akt II FSK 1291/16). W niniejszej sprawie w toku postępowania międzyinstancyjnego, wszczętego na skutek skargi kasacyjnej organu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaistniały przesłanki do zastosowania art. 179a ppsa, z uwagi na zachodzącą nieważność postępowania. Jak wynika z akt sprawy, pismem z [...] sierpnia 2020 r., które wpłynęło do Sądu 7 sierpnia 2020 r., skarżący cofnął skargę. Zgodnie z art. 60 ppsa skarżący może cofnąć skargę, a cofnięcie skargi wiąże sąd, jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Stosownie do treści 161 § 1 pkt 1 ppsa sąd wyda postanowienie o umorzeniu postępowania jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki wyłączające skuteczność cofnięcia skargi, wymienione w art. 60 ppsa, tym samym cofnięcie skargi było wiążące dla Sądu i obligowało do umorzenia postępowania sądowego. Zgodnie z art. 183 § 2 pkt 5 ppsa nieważność postępowania zachodzi wówczas, jeżeli strona została pozbawiona możliwości obrony swoich praw. Skutkujące nieważnością postępowania, pozbawienie strony możności obrony przysługujących jej praw polega na odjęciu jej w postępowaniu sądowym, wbrew jej woli, całkowitej możności podejmowania albo świadomego zaniechania czynności procesowych zmierzających do ochrony jej sfery prawnej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2008 r. sygn. akt I OSK 1226/07). Sytuacja taka zaistniała w niniejszej sprawie, gdzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał wyrok pomimo skutecznego wycofania skargi, pozbawiając w ten sposób stronę skarżącą możliwości dysponowania skargą. W tym stanie rzeczy należało uchylić zaskarżony wyrok na podstawie art. 179a w zw. z art. 183 § 2 pkt 5 ppsa oraz rozpoznając ponownie sprawę umorzyć postępowanie sądowe z uwagi na skuteczne cofnięcie skargi na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 w zw. z art. 60 ppsa. Dlatego orzeczono jak w pkt 1 i 2 sentencji. Zwrot wpisu w pkt 3 sentencji ppsa nastąpił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa, zgodnie z którym sąd zwraca stronie wpis od pisma cofniętego. Odstąpienie od zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w pkt 4 sentencji nastąpiło na podstawie art. 207 § 2 ppsa, zgodnie z którym w przypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego w całości lub w części. Biorąc pod uwagę, że uchylenie wyroku i umorzenie postępowania sądowego nastąpiło z innych przyczyn niż wskazane w skardze kasacyjnej Sąd uznał zastosowanie niniejszego przepisu za uzasadnione.