XXIII Gz 357/24

<p>Sygn. akt<strong> <!-- --> XXIII Gz 357/24</strong> </p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 15 lipca 2024 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Warszawie, XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy i Zamówień Publicznych w składzie:</p> <p>Przewodniczący: sędzia Anna Gałas</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2024 r. w Warszawie</p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z powództwa: miasta <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>przeciwko: <span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">N.</span> (Francja) oraz <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> spółce komandytowej z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek zażalenia powoda</p> <p>na postanowienie Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie</p> <p>z dnia 24 stycznia 2023 r., sygn. akt VIII GC 1482/21</p> <p> <strong> <!-- -->postanawia:</strong> </p> <p>1.  uchylić zaskarżone postanowienie;</p> <p>2.  pozostawić Sądowi Rejonowemu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.</p> <p> <em> <!-- -->sędzia Anna Gałas</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt: XXIII Gz 357/24</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->postanowienia z dnia 15 lipca 2024 r.</strong> </p> <p>Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2023 r. Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie zawiesił postępowanie w sprawie w stosunku do pozwanego <span class="anon-block">(...)</span> (Francja) na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 177;art. 177 § 1;art. 177 § 1 pkt. 6)">art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c.</a> </p> <p>Sąd ustalił, że pozwem złożonym 20 kwietnia 2021 r. miasto <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> (dalej: powód) wniosło o zasądzenie solidarnie od pozwanych 12 152,05 zł wraz z odsetkami oraz kosztami procesu<em> <!-- -->. </em> </p> <p>Na podstawie zarządzenia z 24 czerwca 2021 r., sąd podjął próbę doręczenia pozwu pozwanemu <span class="anon-block">(...)</span>z siedzibą w <span class="anon-block">N.</span> (Francja) na dares we Francji. Adresat odmówił przyjęcia doręczonego odpisu pozwu z uwagi na brak tłumaczenia z języka polskiego. Zarządzeniem z 22 grudnia 2021 r. sąd wezwał pełnomocnika powoda do uiszczenia zaliczki na poczet kosztów tłumaczenia na język francuski odpisu pozwu i załączników w wysokości 2000 zł, w terminie 14 dni pod rygorem zawieszenia postępowania w stosunku do pozwanego, informując, że pozwany odmówił przyjęcia pozwu w języku polskim. Termin na uiszczenie ww. zaliczki na poczet kosztów tłumaczenia upłynął bezskutecznie.</p> <p>Sąd Rejonowy okolicznościach ocenił, że postępowanie w stosunku do pozwanego<span class="anon-block">(...)</span> należało zawiesić zgodnie z przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 177;art. 177 § 1;art. 177 § 1 pkt. 6)">art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c.</a>, ponieważ w realiach niniejszej sprawy, brak było możliwości nadania sprawie dalszego biegu wobec ww. pozwanego.</p> <p>Powód, wniósł zażalenie na to postanowienie zaskarżając je w całości, wnosząc o jego uchylenie, wydanie wyroku zaocznego w stosunku do pozwanego <span class="anon-block">(...)</span>, zasądzenie od pozwanych solidarnie na rzecz powoda kosztów postępowania zażaleniowego i przeprowadzenie dowodów z dokumentów: a) pismo informujące pozwanego <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 14 marca 2022 r. w sprawie o sygn.. akt XV GC 1875/21 na okoliczność faktu, że pozwany <span class="anon-block">(...)</span>rozumie język polski i działa w tym języku przed tut. Sądem, b) pozew <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> i (...) sp. z o.o.</span> z dnia 5 listopada 2019 r. na okoliczność faktu, że pozwany <span class="anon-block">(...)</span>rozumie język polski i działa w tym języku przed polskimi sądami powszechnymi, c) wydruku z artykułu z<span class="anon-block">(...)</span> z dnia 11 stycznia 2022 r. „<span class="anon-block">(...)</span>” na okoliczność poglądu prawnego Sądu Apelacyjnego w Warszawie dotyczącego, że nie ma potrzeby tłumaczenia pozwu skierowanego do przedsiębiorcy zagranicznego posiadającego oddział w Polsce, działającego w Polsce i tworzącego w języku polskim regulaminy.</p> <p>W rozwinięciu zażalenia powód zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie regulacji związanych z doręczeniem orzeczenia za pośrednictwem portalu informacyjnego podnosząc, że postanowienie o zawieszeniu postępowania nigdy mu nie zostało skutecznie doręczone. W związku z tym zarzucił naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 182;art. 182 § 1;art. 182 § 1 pkt. 1)">art. 182 § 1 pkt 1) k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 379;art. 379 pkt. 5)">art. 379 pkt 5) k.p.c.</a> poprzez umorzenie postępowania, w sytuacji gdy powód nie otrzymał postanowienia o zawieszeniu postępowania, więc nie biegł w stosunku do niego termin do złożenia wniosku o podjęcie postepowania, a w konsekwencji powód został pozbawiony obrony swoich praw i możliwości dochodzenia od pozwanego kary umownej.</p> <p>Skarżący zarzucił też naruszenie Rozporządzenia nr 1393/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007 r. dotyczącego doręczania w państwach członkowskich dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych i handlowych (doręczanie dokumentów) oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1348/2000 z dnia 13 listopada 2007 r. (Dz.Urz.UE.L324/79) w art. 8 ust. 1, który stanowi, że pozwany może odmówić przyjęcia doręczanego dokumentu, jeżeli nie został on sporządzony w jednym z języków określonych poniżej ani nie dołączono do niego tłumaczenia na jeden z następujących języków:</p> <p>a)  język, który adresat rozumie; lub</p> <p>b)  język urzędowy państwa członkowskiego, do którego adresowane są dokumenty, lub jeżeli w tym państwie członkowskim jest kilka języków urzędowych – język urzędowy lub jeden z języków urzędowych miejsca, w którym ma nastąpić doręczenie.</p> <p>Wskazując na przytoczoną regulację skarżący podniósł, że pozwany<span class="anon-block">(...)</span> rozumie język polski, w którym sporządzony i doręczony był pozew. Pozwany posiada oddział w Polsce, prowadzi działalność gospodarczą w Polsce, posługując się przy tym językiem polskim a z powodem zawarł umowę w języku polskim i przyjął jej realizację w języku polskim. Ponadto pozwany działa w tym języku przed polskimi sądami powszechnymi, a na co wskazują powołane w zażaleniu przez skarżącego sprawy.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie, co skutkowało wydaniem orzeczenia kasatoryjnego.</p> <p>Jak wynika z akt sprawy, to powód wniósł pozew m. in. przeciwko pozwanemu<span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą we Francji (przedsiębiorca zagraniczny), a w tym pozwie oprócz danych pozwanego podał też dane oddziału przedsiębiorcy zagranicznego (pozwanego) wraz z adresem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.</p> <p>Należy podnieść, że ów pozwany nie tylko rozumie język polski i działa w tym języku przed polskimi sądami powszechnymi, co już tylko w świetle powołanych w zażaleniu dowodów nie budzi wątpliwości ale też pozwany występuje na polskim rynku od ponad 20 lat (dokumenty pozwanego w aktach, wpis oddziału w KRS), w szczególności budowlanym uczestnicząc w procesach inwestycyjnych w języku polskim. W sprawie nawet jako lider konsorcjum polskich wykonawców w ramach kontraktu w trybie zamówienia publicznego, podpisywał i tworzył szereg obszernych dokumentów i wystawiał rachunki, wszystko w języku polskim. Nadto, co najistotniejsze w realiach sprawy, pozwanego <span class="anon-block">(...)</span> na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej reprezentuje tzw. „oddział przedsiębiorcy zagranicznego”, który ma odmienny charakter niż „oddział” polskiej spółki prawa handlowego. Wskazany „oddział przedsiębiorcy zagranicznego” jest bowiem faktycznym reprezentantem tegoż pozwanego w zakresie prowadzonej przez przedsiębiorcę zagranicznego działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (innego kraju członkowskiego UE).</p> <p>Sąd II instancji zwraca uwagę na to, że zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 470) – tożsamą regulację zawierała wcześniej obowiązująca <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20041731807" title="Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1807 ()">ustawa o swobodzie działalności gospodarczej</a> – „Dla wykonywania działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przedsiębiorcy zagraniczni z państw członkowskich mogą tworzyć oddziały z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.”</p> <p>Dalej z kolei, wskazana ustawa określa szczególne obowiązki dla owego przedsiębiorcy zagranicznego, i tak: jest on zobowiązany m. in. ustanowić osobę upoważnioną w tym oddziale do reprezentowania przedsiębiorcy zagranicznego (art. 16), uzyskać wpis oddziału przedsiębiorcy zagranicznego do Krajowego Rejestru Sądowego w rejestrze przedsiębiorców, który to wpis ma charakter konstytutywny dla rozpoczęcia działalności tego przedsiębiorcy zagranicznego w ramach oddziału (art. 17). Szereg kolejnych wymogów tej ustawy także dotyczy takiego oznaczenia oddziału przedsiębiorcy zagranicznego, aby nie było wątpliwości, że podmiotem praw i obowiązków jest ów przedsiębiorca, a krajowy (polski) ustawodawca ułatwił mu realizację działalności gospodarczej poprzez odformalizowanie zasad uczestnictwa w obrocie gospodarczym i umożliwienie dokonywania wszystkich czynności przez reprezentanta w oddziale, a nie przez zarząd główny (dyrektora generalnego itd.) za granicą.</p> <p>Oddział taki działa na podstawie wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego; obowiązek wpisu wynika z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971210769" title="Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym - Dz. U. z 1997 r. Nr 121, poz. 769 (art. 36;art. 36 pkt. 14)">art. 36 pkt 14) ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym</a>. Przedsiębiorca zagraniczny za pośrednictwem oddziału jest obowiązany ujawnić w KRS swojego reprezentanta; wpisowi podlega bowiem oznaczenie osoby upoważnionej przez przedsiębiorcę zagranicznego do reprezentowania go w oddziale (art. 39 pkt 4) ustawy o KRS). Ten reprezentant jest wedle utrwalonego już poglądu w orzecznictwie uprawniony do udzielenia pełnomocnictwa procesowego w imieniu przedsiębiorcy zagranicznego (tak Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 26 lutego 2014 r., III CZP 103/13).</p> <p>Na gruncie wskazanych regulacji, w ocenie sądu II instancji oddział przedsiębiorcy zagranicznego, nie posiadając osobowości prawnej stanowi funkcjonalną część działalności gospodarczej przedsiębiorcy zagranicznego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a w efekcie jest uprawniony do reprezentowania przedsiębiorcy zagranicznego w zakresie tej działalności. Istotą oddziału przedsiębiorcy zagranicznego jest bowiem to, że oddział działa w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy zagranicznego w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Celem tworzenia oddziałów i ustanawiania osób upoważnionych do reprezentowania przedsiębiorcy zagranicznego w oddziale jest umożliwienie podejmowania czynności przez oddział bez konieczności uzyskiwania dodatkowych pełnomocnictw. Zatem, osoba ujawniona w KRS, jako upoważniona do reprezentacji w oddziale, może na podstawie takiego upoważnienia podejmować wszelkie czynności związane z działalnością przedsiębiorcy zagranicznego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym oczywiście odbierać kierowaną do przedsiębiorcy korespondencję.</p> <p>W sprawie bez wątpienia pozwanym jest przedsiębiorca zagraniczny, który ustanowił oddział wpisany do KRS. Jeżeli zatem pozwany <span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą we Francji, podejmuje się działalności gospodarczej w Polsce, ustanawia zgodnie z ww. regulacją swojego reprezentanta, który ma pełne plenipotencje do występowania w obrocie w imieniu pozwanego, a nadto wskazuje (także w sądowym rejestrze) oznaczony adres, to jest to adres do doręczeń pozwanego w Polsce, w szczególności zgodnie ze wskazaniem powoda.</p> <p>Powód w pozwie oznaczył precyzyjnie adres oddziału przedsiębiorcy zagranicznego w Polsce. Adres ten jest zgodny z adresem w rejestrze (obligatoryjny wpis w KRS), co w sumie obligowało sąd I instancji do polecenia wysłania pozwanemu odpisu pozwu na ten adres. Podjęcie innych czynności doręczeniowych było wadliwe, a w konsekwencji odmowy odebrania odpisu pozwu przez pozwanego pod adresem jego siedziby we Francji, wadliwe było też kierowanie do powoda żądania zaliczki na koszty tłumaczenia. Innymi słowy, sąd I instancji wygenerował bezpodstawne przeszkody w toku postępowania.</p> <p>Zgodnie z przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 177;art. 177 § 1;art. 177 § 1 pkt. 6)">art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c.</a>, sąd może zawiesić postępowanie z urzędu m. in. jeżeli na skutek niewykonania przez powoda innych zarządzeń nie można nadać sprawie dalszego biegu. Powołana podstawa prawna zawieszenia postępowania już pierwotnie była wadliwa, ponieważ sąd I instancji nie powinien realizować doręczenia zagranicznego według zasad rozporządzenia nr 1393/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007 r. dotyczącego doręczania w państwach członkowskich dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych i handlowych (doręczanie dokumentów) oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1348/2000 z dnia 13 listopada 2007 r. (Dz.Urz.UE.L324/79). W konsekwencji odmowa przyjęcia korespondencji we Francji nie miała żadnego znaczenia procesowego, ponieważ pozwany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ustanowił reprezentanta w swoim „oddziale przedsiębiorcy zagranicznego” i miał prawo oczekiwać, że każda korespondencja dotycząca działalności gospodarczej tam (RP) prowadzonej, w tym w związku ze sporem sądowym będzie kierowana na adres owego oddziału, co więcej adres wpisany do publicznego rejestru sądowego (KRS).</p> <p>W ocenie Sądu II instancji słusznie w zażaleniu powód wskazał, że sąd I instancji nie miał obowiązku zawieszać postępowania w sytuacji braku podstaw do żądania zaliczki na koszty tłumaczenia dokumentów, jakkolwiek z innych powodów niż wskazane w zażaleniu. Dodatkowo Sąd Okręgowy wyjaśnia, że jak wynika wprost z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 177;art. 177 § 1;art. 177 § 1 pkt. 6)">art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c.</a> - zawieszenie postępowania z uwagi na niewskazanie przez powoda adresu pozwanego może mieć miejsce tylko wówczas, gdy wskutek tego zaniechania nie można nadać sprawie dalszego biegu. Przesłanka ta z przyczyn powołanych wyżej nie miała miejsca w sprawie. W okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, w szczególności wobec jasnego oznaczenia w pozwie, to sąd I instancji dotąd nie dokonał prawidłowego doręczenia wobec pozwanego <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>Reasumując, sąd I instancji powinien doręczyć pozwanemu odpis pozwu na prawidłowo podany przez powoda w pozwie adres „oddziału przedsiębiorcy zagranicznego” w Polsce.</p> <p>Mając na uwadze powyższe, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 4)">art. 386 § 4 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art. 397 § 2 k.p.c.</a> Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawiono Sądowi Rejonowemu, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 2)">art. 108 § 2 k.p.c.</a> </p> <p> <em> <!-- -->sędzia Anna Gałas</em> </p> </div>