I OZ 643/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska po rozpoznaniu w dniu 9 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 lipca 2012 r. sygn. akt III SA/Łd 370/12 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi A. R. na postanowienie Rektora Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi z dnia [...] marca 2012 roku [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 10 lipca 2012 r., sygn. akt III SA/Łd 370/12 odmówił A. R. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie z jej skargi na postanowienie Rektora Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi z dnia [...] marca 2012 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w dniu 5 kwietnia 2012 r. A. R. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zarządzeniem z dnia 8 maja 2012 r., skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 złotych oraz do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie, bądź nadesłanie podpisanego egzemplarza skargi w terminie siedmiu 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym terminie skarżąca jedynie uiściła wpis od skargi, nie uzupełniając pozostałych braków formalnych. Dlatego też postanowieniem z dnia 20 czerwca 2012 r. niniejsza skarga została odrzucona na mocy art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 – dalej powoływana jako P.p.s.a.) W dniu 27 czerwca 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynął wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wraz z egzemplarzem podpisanej skargi. Skarżąca wyjaśniła, że pracuje za granicą i nie zawsze ma możliwość przylotu do Polski. Jednocześnie upoważniła swoją matkę – D. R. do reprezentowania jej interesów przed sądem administracyjnym. Podniosła także, że jej matka kontaktowała się z Wydziałem Informacji Sądowej, uzyskując jedynie informację o konieczności wpłaty 100 złotych na poczet wpisu sądowego, nie została natomiast poinformowana o braku podpisu pod skargą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w uzasadnieniu postanowienia z dnia 10 lipca 2012 r. stwierdził, że w myśl art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. przywrócenie terminu przez sąd następuje w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym strona winna jest uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie braku winy oznacza wykazanie takich okoliczności, które mimo spełnienia obowiązku zachowania należytej staranności, uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności, gdyż były nie do przewidzenia lub nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach zaangażowania (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, s. 1059). Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca spełniła wszelkie przesłanki formalne wynikające z art. 87 § 1 P.p.s.a., jednakże nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu. Na powyższe postanowienie skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika złożyła zażalenie, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia oraz przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wyjaśniła, że zobowiązała domowników do odbierania kierowanej do niej korespondencji. Nie znała jednak przepisów dotyczących doręczeń pism sądowych i nie była świadoma, że domownicy nie byli upoważnieni do odbierania korespondencji sądowej. W związku z powyższym stwierdziła, że nie miała możliwości zapoznania się z treścią kierowanych do niej pism. W odpowiedzi na zażalenie Rektor Akademii Medycznej w Łodzi wniósł o oddalenie zażalenia jako pozbawianego usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 P.p.s.a., czyli uprawdopodobnienie przez stronę ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie przez to uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony oraz dochowanie terminu do złożenia wniosku i dopełnienie uchybionej czynności. Strona winna także uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie i literaturze prawniczej przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu jest stanem wyjątkowym i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok NSA z 8 stycznia 2002 r., sygn. akt II SA/Wr 1329/01, niepubl.). Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, że przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło na skutek przeszkody, której strona nie była w stanie usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 7 stycznia 2009 r., sygn. akt I OZ 938/08). W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że skarżąca skutecznie złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Należy wskazać, że powoływanie się na nieznajomość sposobu doręczania pism sądowych, nie stanowi podstaw uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Przy dochowaniu należytej staranności strona, mając świadomość utrudnień mogących wyniknąć z jej wyjazdu za granicę, winna podjąć czynności zmierzające do zabezpieczenia jej interesów w kraju. Skarżąca mogła ustanowić pełnomocnika do prowadzenia jej spraw przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, ewentualnie pełnomocnika do doręczeń, który byłby upoważniony do odbioru korespondencji sądowej. Taka zapobiegliwość umożliwiłaby jej dochowanie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Zauważyć należy, że A. R. upoważniła swoją matkę do reprezentowania jej interesów przed sądem administracyjnym dopiero w dniu 27 czerwca 2012 r., tymczasem skargę wniosła w dniu 5 kwietnia 2012 r. Podkreślić również należy, że powoływanie się przez skarżącą na nieznajomość przepisów prawa nie stanowi podstaw uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Nieznajomość prawa nie jest bowiem okolicznością uzasadniającą przywrócenie terminu (por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 1998 r., I SA/Łd 153/97, LEX nr 37127, postanowienie NSA z dnia 1 lutego 2005 r., FZ 713/04, LEX nr 302279). W świetle przytoczonych twierdzeń, wskazane przez skarżącą przyczyny uchybienia terminu nie mogą stanowić podstawy do jego przywrócenia, a tym samym postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 lipca 2012 r. uznać należy za prawidłowe. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. ----------------------- 3