I GZ 118/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T.D. Spółki z o.o. w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 2 września 2009 r. sygn. akt I SA/Go 281/09 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T.D. Spółki z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za niedokonanie zgłoszenia Intrastat postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 2 września 2009 r., sygn. akt I SA/Go 281/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w G., w sprawie ze skargi T. Spółki z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] marca 2009 r., nr [...], w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku dokonania zgłoszenia Intrastat, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, że dla należytego rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji koniecznym jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a więc spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a. Sąd I instancji stwierdził, że strona winna wskazać na konkretne zdarzenia czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Brak tych elementów w rozpoznawanym wniosku skarżącej Spółki - według WSA - uniemożliwił merytoryczną jego ocenę, co uzasadniało odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca Spółka zarzuciła, że WSA naruszył art. 61 § 3 p.p.s.a. przez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że w sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Spółki Sąd I instancji nie rozpoznał istoty sprawy, nie zbadał faktycznej sytuacji finansowej, w jakiej firma się znajduje. Wraz z zażaleniem Spółka przedłożyła bilans, rachunek zysków i strat, zaświadczenie o zaleganiu w składkach ZUS oraz zaświadczenie z Urzędu Skarbowego - na poparcie twierdzeń o złej sytuacji finansowej, o zagrożeniu zachwianiem płynności finansowej oraz o istnieniu niebezpieczeństwa wypowiedzenia umów kredytowych, a w konsekwencji o możliwości upadłości Spółki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności, pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. W świetle powyższego nie można się zgodzić z autorem zażalenia, że zaskarżonym postanowieniem WSA dokonał błędnej wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a., jak i że nie zbadał faktycznej sytuacji finansowej, w jakiej skarżąca Spółka się znajduje. Brzmienie powołanego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że to rzeczą strony wnioskującej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest wykazanie istnienia przesłanek uzasadniających wniosek. Trafnie zatem Sąd I instancji przyjął, że skoro zgłoszony wniosek nie wskazywał konkretnych zdarzeń czy okoliczności świadczących o wystąpieniu przesłanek przewidzianych art. 61 § 3 p.p.s.a. - to brak możliwości jego merytorycznej oceny uzasadniał odmowę wstrzymania zaskarżonej decyzji. Biorąc jednak pod uwagę okoliczności wskazane w zażaleniu jak i dowody przedstawione na poparcie zawartych w nim twierdzeń, rozważenia wymaga czy istnieją podstawy do uwzględnienia zgłoszonego w zażaleniu wniosku o zmianę zaskarżonego postanowienia. Podnieść należy, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia - w myśl art. 197 § 2 p.p.s.a. - stosuje się odpowiednio przepisy o skardze. Co do możliwości zastosowania w tym postępowaniu art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przychyla się do stanowiska, że celem przyspieszenia merytorycznego rozpoznania sprawy zasadne jest uwzględnienie nowego materiału dowodowego - uzupełnionego zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. (vide. "Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi – komentarz" T. Woś i in.,LexisNexis, Warszawa 2005, str. 586 i przywołany tam pogląd R. Hausera). Mając powyższe na uwadze NSA uznał, że w świetle nowych okoliczności sprawy, przywołanych w zażaleniu, zachodzą podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz rozpoznania wniosku. Ocena przedmiotowego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wymaga uwagi, że w literaturze przedmiotu podkreśla się, iż przesłanki wstrzymania wykonania decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Zaznacza się przy tym, że skutki te mają w ocenie wniosku znaczenie niejako potencjalne. Nie jest wymagane, żeby w jakimś zakresie, mniejszym lub większym rzeczywiście wystąpiły. Przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine p.p.s.a. wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. J. Borkowski, Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, "Monitor Prawniczy", 2006 r., nr 14, s. 677). W tym stanie rzeczy uzasadnione jest przyjęcie, że w okolicznościach sprawy spełnione zostały przesłanki przewidziane art. 61 § 3 p.p.s.a. Przedstawione w postępowaniu zażaleniowym okoliczności i dowody potwierdzają bowiem, że skarżąca Spółka znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Przedstawione przez stronę problemy z uruchomieniem procesu produkcji, przymusowy przestój i brak możliwości przeprowadzenia rozruchu technologicznego na planowaną wcześniej skalę wskazują na brak znaczących przychodów ze sprzedaży. Koszty związane z utrzymaniem zakładu, liczne zobowiązania wobec kontrahentów, zadłużenia wynikające z zobowiązań podatkowych wobec Urzędu Skarbowego i wobec ZUS oraz spłaty wymagalnych rat kredytów świadczą o tym, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować zachwianie płynności finansowej Spółki i prawdopodobnym czyni wypowiedzenie umów kredytowych przez bank, a w konsekwencji grozi upadłością Spółki. Wobec powyższego, w świetle przedstawionych przez stronę skarżącą okoliczności należy przyjąć, że ewentualnych strat poniesionych w wyniku wykonania decyzji, prowadzących do upadłości spółki, nie da się w przyszłości zrekompensować. Jeżeli wykonanie decyzji może doprowadzić do likwidacji przedsiębiorstwa, to przesłanki dotyczące niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy uznać za spełnione. Biorąc pod uwagę powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Spółka wykazała zaistnienie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, przewidzianych art. 61 § 3 p.p.s.a. Dlatego też należało uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Z tych wszystkich względów - działając na podstawie art. 188 zd. 1 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 193 i 61 § 3 p.p.s.a. - Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.