II SA/Ol 615/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 października 2021 r. sprawy ze skargi P. K. na niewykonanie przez Wójta Gminy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 stycznia 2021 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Ol 104/20 I. wymierza Wójtowi Gminy grzywnę w wysokości 1000 zł (tysiąc złotych); II. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącego kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 28 stycznia 2021 r. sygn. akt II SAB/Ol 104/20 zobowiązał Wójta Gminy do rozpoznania, w terminie 14 dni, wniosku skarżącego z 7 lipca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej w określonym w tym wyroku zakresie. Pismem z 24 marca 2021 r. zatytułowanym "zawiadomienie" Wójt Gminy wskazał, że w odpowiedzi na prawomocny wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SAB/Ol 104/20 przesyła skarżącemu rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Zaznaczył jednocześnie, że pismem z 21 lipca 2020 r. udzielono skarżącemu odpowiedzi na część pytań objętych przedmiotowym wnioskiem z 7 lipca 2020 r. Pismem z 19 kwietnia 2021 r. skarżący wezwał Wójta Gminy do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 28 stycznia 2021 r. sygn. akt II SAB/Ol 104/20. Pismem z 17 maja 2021 r. skarżący wywiódł skargę na bezczynność Wójta Gminy w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Stwierdził, że wnosi skargę na bezczynność Wójta Gminy "w zakresie rozpoznania wniosków z 7 lipca 2020 r. i 3 sierpnia 2020 r. przez nieprawidłowe wykonanie wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 28 stycznia 2021 r. – sygn. akt II SAB/Ol 104/20 oraz wyroku z 4 lutego 2021 r. – sygn. akt II SAB/Ol 5/21". Zwrócił się również m.in. o wymierzenie grzywny organowi na podstawie art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W piśmie z 13 lipca 2021 r. skarżący podniósł, że odpowiadając na wezwanie z 22 czerwca 2021 r. wyjaśnia, że skarga z 17 maja 2021 r. jest w przeważającej części skargą na bezczynność Wójta Gminy w zakresie udostępnienia informacji publicznej, ale jednocześnie jest też skargą na niewykonanie wyroków WSA w Olsztynie z 28 stycznia 2021 r. II SAB/Ol 104/20 oraz z 4 lutego 2021 r. II SAB/Ol 5/21. Skarżący wskazał ponadto, że organ zareagował na wyrok z 28 stycznia 2021 r., przesyłając drogą mailową 22 kwietnia 2021 r. pismo datowane na dzień 24 marca 2021 wraz z załącznikami, które w opinii organu stanowiło prawidłowe ich wykonanie. Jednakże skarżący podniósł, że organ nie zrealizował wyroku sądu, ponieważ nie udzielił odpowiedzi na wiele (wskazanych w tym piśmie) pytań, uznając, że nie są to informacje publiczne. Zawiadomieniem z 20 lipca 2021 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 16 lipca 2021 r., Sąd poinformował strony, że wobec wyjaśnień skarżącego zawartych w piśmie z 13 lipca 2021 r. w sprawie II SAB/Ol 69/21, sprawy ze skarg: - P. K. na niewykonanie przez Wójta Gminy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 4 lutego 2021 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Ol 5/21 (II SA/Ol 614/21), - P. K. na niewykonanie przez Wójta Gminy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 28 stycznia 2021 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Ol 104/20 (II SA/Ol 614/21), zostały wyłączone do odrębnego rozpoznania i zarejestrowane pod nowymi sygnaturami akt: II SA/Ol 614/21 i II SA/Ol 615/21. Następnie pismem z 6 sierpnia 2021 r., w odpowiedzi na pismo z 20 lipca 2021 r. zobowiązujące do udzielenia odpowiedzi na skargę w zakresie niewykonania przez Wójta Gminy wyroku WSA w Olsztynie z 28 stycznia 2021 r., II SAB/Ol 104/20, organ wniósł o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2329, dalej jako: "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy wniosek taki został złożony przez pełnomocnika skarżącego w piśmie z dnia 30 lipca 2021 r. a organ w piśmie z dnia 6 sierpnia 2021 r. wyraził zgodę na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny ocenia zatem wydany akt zarówno pod względem jego zgodności z prawem materialnym, jak i zgodności z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W przypadku skargi o wymierzenie organowi grzywny z powodu jego bezczynności Sąd dokonuje oceny jej zasadności według stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania orzeczenia sądowego. Zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z kolei, w myśl art. 154 § 2 p.p.s.a sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z powołanego art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie, stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Skarżący przed wniesieniem skargi na niewykonanie wyroku tut. Sądu z dnia 28 stycznia 2021 r., sygn. akt II SAB/Ol 104/20, pismem z dnia 19 kwietnia 2021 r. wezwał organ do wykonania powyższego wyroku. Tym samym, tryb wymagany do skutecznego wniesienia skargi na podstawie art. 154 p.p.s.a., został w niniejszej sprawie zachowany, wobec czego Sąd mógł przystąpić do merytorycznego rozpoznania skargi. Powyższym wyrokiem Sąd zobowiązał Wójta Gminy do rozpoznania, w terminie 14 dni, wniosku skarżącego z dnia 7 lipca 2020 r. w zakresie: - pytania 1 - w części dotyczącej podania wyniku sprawy oraz udzielenie informacji, w jaki sposób wyliczono zwrot koszt dojazdu wykazany na fakturze nr "[...]"; - pytania 2 - w części dotyczącej udzielenia informacji, w jaki sposób wyliczono koszt zastępstwa procesowego; - pytania 3 - w części dotyczącej udzielenia informacji, w jaki sposób wyliczono zwrot kosztów wykazanych w fakturze nr "[...]"; - pytania 4 - w części dotyczącej udzielenia informacji, w jaki sposób wyliczono koszt usługi wykazany w fakturze nr "[...]"; - pytań 5, 7, 8,10,12,14,16,17, 20 - w całości; - pytań 6 i 9 - w części dotyczącej podania dat rozpraw przed Sądem Rejonowym w sprawie o sygn. akt "[...]" oraz kwot i sposobu ich wyliczenia w odniesieniu do kosztów zastępstwa procesowego i zwrotu kosztów dojazdu, wykazanych na fakturach nr "[...]" i nr "[...]"; - pytania 11- w części dotyczącej żądania udostępnienia odpowiedzi na pozew; - pytania 15 - w części dotyczącej żądania udostępnienia odpowiedzi na pozew oraz informacji, w jaki sposób wyliczono koszt usługi wykazany w fakturze nr "[...]"; - pytania 18 - w części dotyczącej udzielenia informacji, w jaki sposób wyliczono koszt zastępstwa procesowego wykazany w fakturze nr "[...]"; - pytania 19 - w części dotyczącej udzielenie informacji, w jaki sposób wyliczono koszt zastępstwa procesowego wykazany w fakturze nr "[...]". Z całą pewnością organ nie wykonał wskazanego wyroku w całości. Rację ma skarżący podnosząc, że organ pomimo bardzo klarownej wykładani co do charakteru wnioskowanych informacji, zawartej w wyroku z dnia 28 stycznia 2021 r., uznał, że nie są informacją publiczną wnioskowane informacje zawarte w: - pytaniu nr 1 w zakresie następującej treści: W jaki sposób wyliczono zwrot kosztów dojazdu wykazany na fakturze "[...]"? - pytaniu nr 2 w zakresie następującej treści: W jaki sposób wyliczono zwrot kosztów zastępstwa procesowego? - pytaniu nr 3 w zakresie następującej treści: W jaki sposób wyliczono zwrot kosztów wykazanych na fakturze "[...]"? - pytaniu nr 4 w zakresie następującej treści: W jaki sposób wyliczono zwrot kosztów wykazanych na fakturze "[...]"? - pytaniu nr 6 w zakresie następującej treści: IV jaki sposób wyliczono koszt zastępstwa procesowego oraz zwrot kosztów dojazdu? - pytaniu nr 7 w zakresie następującej treści: W jaki sposób ustalona została wartość usługi? - pytaniu nr 8 w zakresie następującej treści: W jaki sposób ustalona została wartość usługi? - pytaniu nr 9 w zakresie następującej treści: W jaki sposób wyliczono koszt zastępstwa procesowego oraz zwrot kosztów dojazdu? - pytaniu nr 10 w zakresie następującej treści: W jaki sposób ustalona została wartość usługi? - pytaniu nr 14 w zakresie następującej treści: Na jakiej podstawie określono cenę usługi? - pytaniu nr 17 w zakresie następującej treści: W jaki sposób wyliczono koszt usługi? - pytaniu nr 18 w zakresie pytania: W jaki sposób wyliczono koszt zastępstwa procesowego? - pytaniu nr 19 w zakresie pytania: W jaki sposób wyliczono koszt zastępstwa procesowego? - pytaniu nr 20 w zakresie następującej treści: W jaki sposób wyliczono koszt usługi? Takie stanowisko organu znajduje odzwierciedlenie w piśmie z dnia 24 marca 2021 r., będącym odpowiedzią na prawomocny wyrok WSA w Olsztynie i w tym wskazanym zakresie nie wykonano rzeczonego wyroku Sądu. Zauważyć zaś należy, że wyrok ten jest oczywisty i jak już wskazano, rozstrzygnięto w nim wyraźnie, że wnioskowane informacje stanowią informacje publiczne. WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 28 stycznia 2021 r., II SAB/ Ol 104/20 stwierdził jednoznacznie, że dane, których udostępnienia domagał się skarżący, dotyczące pełnomocników, którzy reprezentowali gminę, postępowań sądowych, w których jest ona stroną, sposobu dysponowania przez tę jednostkę samorządu terytorialnego środkami publicznymi, a także treści dokumentów urzędowych, należą do kategorii informacji publicznej. Rolą organu po wydaniu wyroku nie było kwestionowanie charakteru tych informacji. Na tym etapie jest to już niedopuszczalne, organ mógłby jedynie np. rozważyć zaistnienie przesłanek ograniczających udostępnienie informacji publicznych, których zaistnienie jednak powodowałoby konieczność rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji (por. wyrok NSA z 15 września 2021 r., III OSK 3768/21, dostępny w CBOSA) lub wskazać, że nie dysponuje on przedmiotową informacją. Poza tym nadmienić należy, że Sądowi z urzędu jest wiadomym, że w sprawie zostały złożone jeszcze dwie skargi na tą samą bezczynność a wyrokiem z dnia 4 lutego 2021 r., II SAB/Ol 5/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie umorzył postępowanie sądowe w zakresie bezczynności organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej i orzekł, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, nie wymierzając organowi grzywny. Ponadto WSA w Olsztynie postanowieniem z dnia 21 października 2021 r., II SAB/Ol 69/21 odrzucił skargę na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej. Mimo kolejnych skarg dotyczących tej samej bezczynności, organ nie wykonał w całości przedmiotowego wyroku, kwestionując go w zakresie charakteru wnioskowanych informacji. Z tych względów Sąd orzekł w pkt I o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości 1 000 zł. Należy zaznaczyć, że ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało miarkowaniu Sądu, a jedynie jej górną granicę określa art. 154 § 6 p.p.s.a., odwołujący się w swojej treści do ogłaszanej corocznie przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów, wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim. W przypadku zatem wymierzenia grzywny poniżej tej granicy nie jest konieczne, aby kwota wymierzonej grzywny odpowiadała określonej wielokrotności tego wskaźnika. W orzecznictwie przyjmuje się, że o ile uwzględnienie skargi opartej na art. 154 § 1 p.p.s.a. obliguje sąd do wymierzenia grzywny, o tyle przy ustalaniu jej wysokości sąd winien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku, okres jaki upłynął od wniesienia skargi, fakt, czy po jej wniesieniu, a przed rozpoznaniem sprawy, organ wykonał wyrok (zob. postanowienie NSA z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt I OZ 675/10; wyrok NSA z dnia 1 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1166/10, postanowienie NSA z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt I OZ 719/11, dostępne [w:] Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wymierzając grzywnę w wysokości 1000 zł, Sąd wziął pod uwagę, że organ nie spełnił ciążącego na nim obowiązku i nie wykonał w całości wspomnianego wyroku. Należało jednak dostrzec, że w części organ wykonał szybko rzeczony wyrok, ponieważ pismem z dnia 24 marca 2021 r. udzielił w znacznej mierze wnioskowanych informacji, co należało wziąć pod uwagę przy wymierzaniu wysokości grzywny. Nadmienić należy również, że informacja o nieposiadaniu przez organ wnioskowanych danych stanowi prawidłowe załatwienie wniosku (takiej odpowiedzi udzielono np. w odniesieniu do pytania nr 11 wniosku). Sąd uznał przy tym, że taka kwota wymierzonej grzywny będzie miała charakter prewencyjny, tak aby sytuacja taka nie powtórzyła się w przyszłości. Jednocześnie biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, Sąd stwierdził w pkt II wyroku, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślić trzeba, że organ nie tylko nie wykonał wspomnianego wyroku, ale również kwestionował go w pewnym zakresie, co jest już działaniem wysoce nagannym. Takie postępowanie organu nie może być przez Sąd tolerowane, gdyż narusza w sposób rażący obowiązujące przepisy prawa oraz prawomocne orzeczenie Sądu zobowiązujące organ do załatwienia sprawy. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt III na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.