II SA/Ke 567/12

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 października 2012r. sprawy ze skargi A.K. M.K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. UZASADNIENIE Postawieniem z dnia [...] znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił w całości postanowienie Starosty K. z dnia [...], znak: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego. Rozstrzygnięcie organu II instancji zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pismem z dnia 15 lipca 2011r. geodeta uprawniony M. S. zwróciła się do Starostwa Powiatowego o dokonanie z urzędu aktualizacji danych w ewidencji gruntów dotyczących działki nr [...]/1 oraz działek sąsiednich nr [...]/2 i nr [...] położonych w obrębie N. gm. D., w związku z realizacją zgłoszenia roboty nr 865/2011. W dniu 9 września 2011r. Starosta K. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zmiany powierzchni działek nr nr [...]/1, [...]/2 i [...] w części opisowej ewidencji gruntów oraz zmiany przebiegu granic pomiędzy ww. działkami w części kartograficznej ewidencji gruntów. W dniu 23 września 2011r. A. S. złożył w Starostwie Powiatowym pismo, w którym oświadczył, że nie wyraża zgody na wprowadzenie zmian w rejestrze ewidencji gruntów obrębu N. gm. D. w odniesieniu do działki nr [...]/1, będącej jego własnością. W związku z brakiem zgody A. S. na wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów obrębu N. w odniesieniu do działki nr [...]/1, Starosta K. uznał prowadzone w tej sprawie postępowanie za bezprzedmiotowe i w dniu [...] wydał decyzję znak: [...], w której orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie wprowadzenia z urzędu zmian w ewidencji gruntów obrębu N. gm. D., polegających na zmianie powierzchni oraz zmianie przebiegu granic działek nr nr [...]/1, [...]/2 i [...]. Od powyższej decyzji Starosty K. odwołanie złożyła J. D.. Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił decyzję Starosty K. z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, wskazując między innymi, że stronami tego postępowania są spadkobiercy H. C. - współwłaściciela działki nr [...]/2, których Starosta K. nie uwzględnił jako stron w toczącym się postępowaniu, przez co naruszył art. 10 §1 k.p.a. W ponownym postępowaniu Starosta K. pismem z dnia 15 marca 2012 r. zobowiązał J. D. do przedłożenia organowi postanowienia o nabyciu praw do spadku po H. C. - terminie jednego tygodnia od daty otrzymania niniejszego pisma. J. D. nie przedłożyła żądanego postanowienia w związku z powyższym Starosta K. postanowieniem z dnia [...], zawiesił z urzędu prowadzone postępowanie z uzasadnieniem, iż rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd. A. K. i M. K. wnieśli na powyższe postanowienie zażalenie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dnia [...] uchylił postanowienie organu I-szej instancji argumentując, że Starosta K. zawiesił prowadzone postępowanie podając jako podstawę prawną przepis art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a., który odsyła do art. 30 § 5 k.p.a. Powołując orzecznictwo sądowe organ odwoławczy stwierdził, że w świetle tego przepisu "Starosta K. nie miał podstaw do zawieszenia przedmiotowego postępowania bez ustalenia zastępców procesowych H. C., określonych w tym przepisie". W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach A. i M. K. zakwestionowali postanowienie organu odwoławczego, domagając się jednocześnie od Starosty K. podjęcia działań w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działki nr [...] i wskazując, iż nie są stroną w sporze pomiędzy właścicielami działek nr [...]/1 i nr [...]/2. Skarżący wskazali, że A. S. nie wyraził zgody na wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów dotyczących ww. działek, "zawłaszczając tym samym fragment naszej działki, który to fragment podarowało A. S. Starostwo Powiatowe". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w pisemnych motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych powodów niż w niej wskazane. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 – t. j.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w toku postępowania administracyjnego organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylając postanowienie organu I-szej instancji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził, iż w sprawie niniejszej Starosta K. zawiesił prowadzone postępowanie podając jako podstawę prawną przepis art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a., który odsyła do art. 30 § 5 k.p.a. Zdaniem organu odwoławczego w świetle tego przepisu "Starosta K. nie miał podstaw do zawieszenia przedmiotowego postępowania bez ustalenia zastępców procesowych H. C., określonych w tym przepisie". W ocenie Sądu stanowisko organu odwoławczego jest błędne. Zawieszając postępowanie w sprawie niniejszej Starosta K. wskazał jako podstawę prawną wydanego postanowienia przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Z akt sprawy wynika, że we wstępnej fazie postępowania, po wystosowaniu do stron zawiadomienia z dnia 9 września 2011r. ( k.I- 54) o wszczęciu postępowania z urzędu, organ I- szej instancji uzyskał informację, że H. C. zmarł, co potwierdza adnotacja na przesyłce pocztowej ( k. I- 57). W świetle powyższych okoliczności trudno uznać, by w tym stanie faktycznym zachodził przypadek o jakim mowa w art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a.- śmierć strony w toku postępowania, a tylko takiego przypadku dotyczą działania o jakich mowa w art. 30 § 4 i 5 k.p.a. Obowiązkiem organu orzekającego w sprawie jest w pierwszej kolejności ustalenie, we wstępnej fazie postępowania administracyjnego, kręgu osób (stron), których udział w tym postępowaniu jest konieczny ze względu na ich interes prawny. W orzecznictwie sądowym i doktrynie podkreśla się, że pojęcie strony jest kategorią materialnoprawą bowiem posiadanie przymiotu strony oceniane jest w oparciu o treść normy prawa materialnego, z której dla danego podmiotu wynikają określone uprawnienia lub obowiązki. Art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., przyjęty prawidłowo przez organ I-szej instancji jako podstawa prawna zawieszenia postępowania w stanie faktycznym niniejszej sprawy, ma zastosowanie wtedy gdy w toku postępowania pojawi się zagadnienie wstępne bez rozstrzygnięcia którego nie jest możliwe załatwienie sprawy administracyjnej co do istoty, a rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego należy do kompetencji innego organu lub sądu. Zagadnienie wstępne dotyczy kwestii materialnoprawnych np. ustalenia stanu prawnego nieruchomości w określonej sprawie. W ocenie Sądu w sprawie niniejszej dotyczy to ustalenia następców prawnych zmarłego H. C. skoro postępowanie zostało wszczęte w sprawie zmiany powierzchni działek (w tym działki której był współwłaścicielem) w części opisowej ewidencji gruntów oraz zmiany przebiegu granic pomiędzy działkami w części kartograficznej ewidencji gruntów. Odnotować należy, że z uzasadnienia postanowienia Starosty K. wynika, iż takie postępowanie sądowe jest w toku. Jak już wskazano na wstępie, obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest ustalenie we wstępnej fazie tego postępowania kręgu podmiotów którym przysługuje status strony, bowiem pominięcie osoby której interesu dotyczy postępowanie daje podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zdaniem Sądu decyzja w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów w zakresie zmiany powierzchni działek w części opisowej ewidencji gruntów oraz zmiany przebiegu granic pomiędzy działkami w części kartograficznej ewidencji gruntów dotyczy sfery praw podmiotowych właścicieli / współwłaścicieli tych nieruchomości lub ich następców prawnych. Śmierć strony w trakcie postępowania obliguje organ do zawieszenia postępowania o ile wezwanie spadkobierców nie jest możliwe i nie zachodzi okoliczność z art. 30 § 5 k.p.a. Działania, o jakich mowa w art. 30 § 4 i 5 k.p.a., dotyczą jednak sytuacji śmierci strony w toku postępowania, a nie sytuacji ustalania przez organ we wstępnej fazie postępowania kręgu osób, których udział w postępowaniu jest konieczny ze względu na ich interes prawny. Art. 30 § 5 k.p.a. pozwala na kontynuowanie postępowania w przypadku śmierci strony w toku postępowania oraz braku jej następców prawnych ( por. wyrok NSA z 5 stycznia 2012r. sygn. akt. I OSK 148/11, LEX nr 1120598). W sprawie niniejszej, w ocenie Sądu, ustalenie spadkobierców współwłaściciela nieruchomości stanowi zagadnie wstępne od rozstrzygnięcia którego uzależnione jest prowadzenie postępowania i wydanie decyzji w sprawie zmian w ewidencji gruntów. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ będzie miał na uwadze przedstawione wyżej wywody i wyeliminuje dotychczasowe uchybienia. Ze względu na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku znajduje oparcie w art. 152 ustawy p.p.s.a.