II OZ 1135/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia [...] z siedzibą w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 31 października 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 262/17 odrzucające zażalenie na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 września 2017 r. wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącej Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 31 lipca 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu oraz odrzucające skargę w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2016r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 31 października 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 262/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w R., odrzucił zażalenie na pismo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 września 2017r. wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 31 lipca 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego (pkt 1) oraz odrzucił skargę (pkt 2). Postanowienie to zapadło w następującym stanie sprawy: Stowarzyszenie [...] w R. (zwane dalej "Stowarzyszeniem") wniosło skargę na ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2016 r. w przedmiocie niedopuszczalności odwołania. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału IV Sądu pierwszej instancji z dnia 31 lipca 2017 r. wezwano skarżące Stowarzyszenie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na ww. postanowienie, w wysokości 100 zł. Postanowieniem z dnia 19 września 2017 r. sygn. akt II OZ 1071/17 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na powyższe zarządzenie. Pismem z dnia 22 września 2017 r., na mocy zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z tej samej daty, skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 31 lipca 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu z pouczeniem, że nieuiszczenie wpisu w terminie siedmiu dni spowoduje odrzucenie skargi. Na powyższe pismo z dnia 22 września 2017 r. Stowarzyszenie wniosło zażalenie. Następnie postanowieniem z dnia 31 października 2017 r. Sąd pierwszej instancji w punkcie pierwszym – odrzucił zażalenie Stowarzyszenia na ww. pismo wzywające do wykonania zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, albowiem na tego typu pismo zażalenie nie przysługuje, a w punkcie drugim – odrzucił skargę. Podstawę prawną do odrzucenia zażalenia na pismo z dnia 22 września 2017 r. stanowił przepis art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Powodem odrzucenia skargi przez Sąd było nieuiszczenie, mimo wezwania, wpisu sądowego od skargi. Pismo zawierające wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 31 lipca 2017 r. wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi zostało skutecznie doręczone Stowarzyszeniu w dniu 11 października 2017 r. Siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu upłynął bezskutecznie z dniem 18 października 2017 r. Podstawę prawną odrzucenia skargi stanowił przepis art. 220 § 3 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło Stowarzyszenie, kwestionując je w całości i domagając się jego uchylenia. Następnie powyższe zażalenie zostało odrzucone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 lutego 2018 r., jednakże postanowienie to na mocy orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 sierpnia 2018 r. sygn. akt II OZ 787/18 zostało uchylone. Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2018 r. sygn. akt II OZ 860/18 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił także zarządzenie Przewodniczącej Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wzywające Stowarzyszenie do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie z dnia 29 grudnia 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem zażalenia Stowarzyszenia jest postanowienie Sądu pierwszej instancji z dnia 31 października 2017 r. w punkcie pierwszym – odrzucające zażalenie na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2017 r. wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącej Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 31 lipca 2017 r., a w punkcie drugim – odrzucające skargę. Przyczyną odrzucenia zażalenia na ww. pismo było przyjęcie, że na wezwanie wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego zażalenie nie przysługuje. Natomiast przyczyną odrzucenia skargi była kwestia nieuiszczenia wymaganego wpisu od skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniesione zażalenie na powyższe postanowienie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że strona wniosła zażalenie na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 września 2017 r. wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 31 lipca 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w wysokości 100 zł, a nie na "pismo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 września 2017 r. wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu". Jednakże tego typu wadliwość w określeniu przedmiotu zaskarżenia nie miała żadnego wpływu na wynik sprawy. Prawidłowo bowiem Sąd pierwszej instancji uznał, że na wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi zażalenie nie przysługuje. Zgodnie z treścią art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia enumeratywnie wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10. Zażalenie przysługuje także na zarządzenie w przedmiocie kosztów sądowych (art. 227 § 1 p.p.s.a.). Przepis powyższy dotyczy pierwotnego zarządzenia w przedmiocie wpisu (wzywającego do jego uiszczenia), nie odnosi się natomiast do kolejnego zarządzenia (pisma), wzywającego do wykonania wcześniejszego prawomocnego zarządzenia w tym przedmiocie. Bowiem zażalenie na wezwanie do wykonania zarządzenia w przedmiocie wpisu jest niedopuszczalne (por. postanowienie NSA: z 30.10.2018 r. II OZ 1076/18; z 9.11.2005 r. I OZ 1172/05, niepubl.). W obowiązującym stanie prawnym, na zarządzenie (pismo) wzywające do wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego zażalenie nie przysługuje. Wniesienie takiego zażalenia jest niedopuszczalne i skutkuje jego odrzuceniem. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie również Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę Stowarzyszenia jako pismo od którego nie uiszczono wpisu, mimo wezwania. Z treści art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. wynika, że sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem – w przypadku skargi – jej odrzucenia, uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, od której mimo wezwania nie został uiszczony należny wpis podlega odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Jak wynika z akt sprawy zażalenie Stowarzyszenia na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału IV Sądu pierwszej instancji z dnia 31 lipca 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi zostało postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2017 r. II OZ 107/17 oddalone. Przypomnieć także należy, że postępowanie incydentalne zainicjowane wnioskiem Stowarzyszenia o przyznanie prawa pomocy zostało zakończone postanowieniem Sądu pierwszej instancji z dnia 4 lipca 2017 r. utrzymującym w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 23 maja 2017 r. o odmowie przyznania prawa pomocy. W związku z oddaleniem zażalenia na zarządzenie z dnia 31 lipca 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, zarządzeniem z dnia 12 września 2017 r. Przewodnicząca Wydziału wezwała Stowarzyszenie do wykonania tego prawomocnego zarządzenia z dnia 31 lipca 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało Stowarzyszeniu doręczone w dniu 11 października 2017 r. Tym samym termin do uiszczenia wpisu upływał z dniem 18 października 2017 r. Z akt sprawy nie wynika, by wpis od skargi został uiszczony. Również i Stowarzyszenie w złożonym zażaleniu nie podnosi, by wpis takowy uiściło. W odniesieniu do argumentacji zażalenia przypomnieć trzeba, że postępowanie o przyznanie Stowarzyszeniu prawa pomocy, zainicjowane pierwszym wnioskiem, zostało zakończone postanowieniem Sądu pierwszej instancji z dnia 4 lipca 2017 r. odmową przyznania prawa pomocy. Natomiast drugi wniosek w tym zakresie wpłynął do Sądu w dniu 24 kwietnia 2018 r. Jednakże referendarz sądowy postanowieniem z dnia 15 maja 2018 r. odmówił Stowarzyszeniu przyznania prawa pomocy, a postanowienie to zostało utrzymane w mocy orzeczeniem Sądu pierwszej instancji z dnia 19 czerwca 2018 r. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.