II FZ 806/16

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Beata Cieloch po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 1016/15 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi P. B. i M. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 30 stycznia 2015 r. r., sygn. akt [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 13 października 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 1016/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił P. B. zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 maja 2016 r. w zakresie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Sąd wskazał, że referendarz sądowy postanowieniem z 7 kwietnia 2016 r. odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wobec braku pełnej i wyczerpującej informacji na temat sytuacji majątkowej. Natomiast z przedstawionych informacji wynikało, że Skarżący i jego żona dysponują znacznym majątkiem. Ponadto wniosek o przyznanie prawa pomocy był już przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie – postanowieniem z 12 stycznia 2016 r. sygn. akt II FZ 1049/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odmawiające Skarżącym przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprzeciwu Skarżącego od wyżej opisanego postanowienia referendarza sądowego, postanowieniem z 5 maja 2016 r., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Wnioskiem z 17 czerwca 2016 r. Skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym uprzednio zakresie, wskazując w nadesłanym formularzu PDF te same dane i informacje, co w pierwotnie złożonym formularzu. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 2 września 2016 r. odmówił zmiany postanowienia referendarza sądowego z 7 kwietnia 2016 r. W wydanym na skutek wniesionego sprzeciwu postanowieniu z dnia 13 października 2016 r. Sąd wskazał na treść art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: "P.p.s.a.") i uznał, że zmiana okoliczności w niniejszej sprawie nie nastąpiła. Podkreślono, że podstawą odmowy przyznania Skarżącemu prawa pomocy było złożenie niejasnego, wybiórczego i niewiarygodnego oświadczenia o stanie majątkowym. Sąd pierwszej instancji odmówił zmiany postanowienia w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy przyjmując, że nie było możliwe dokonanie pełnej oceny sytuacji majątkowej Skarżącego, skoro - pomimo wezwania - nie zostały przedstawione dokumenty obrazujące jego sytuację majątkową. Wprawdzie Skarżący przedłożył ewidencję środków trwałych za rok 2016, jednakże nie przedłożył dokumentów obrazujących wysokości przychodów za 2015 r., źródeł dochodu małżonki czy też wyciągów bankowych. W ocenie Sądu okoliczności, na których Skarżący oparł swój wniosek o przyznanie prawa pomocy zostały jedynie opisane, a nie wykazane. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie i nadanie sprawie biegu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. W rozpoznawanej sprawie niespornym faktem jest okoliczność, że wniosek o przyznanie prawa pomocy o przedmiotowym zakresie rozpatrywany przez Sąd pierwszej instancji był kolejnym żądaniem Skarżącego. Z tego powodu zażalenie Skarżącego należy ocenić w świetle art. 165 P.p.s.a. W myśl powyższego przepisu postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przepis art. 165 P.p.s.a. przewiduje możliwość weryfikacji określonych rozstrzygnięć wojewódzkiego sądu administracyjnego pod warunkiem, że zmianie uległ stan faktyczny sprawy w sposób na tyle istotny, że zachodzą przesłanki do zmiany wydanego uprzednio orzeczenia. Do kategorii postanowień niekończących postępowania w sprawie, objętych zakresem przytoczonej regulacji, należą między innymi postanowienia wydane w przedmiocie prawa pomocy. Podkreślenia wymaga, że złożenie przez stronę kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie obliguje sądu do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 P.p.s.a. Rolą sądu jest bowiem w takim przypadku zbadanie, czy strona powołała nowe (zmienione) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu (por. podobnie postanowienie NSA z dnia 23 czerwca 2015 r., sygn. akt II FZ 384/15, z dnia 29 marca 2012 r., II FZ 282/12 – treść orzeczenia dostępna w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji uznał, że Skarżący nie przedstawił pełnej i wyczerpującej informacji na temat swojej sytuacji majątkowej. Skarżący, występując ponownie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych złożył niemalże identyczne oświadczenie, jak w poprzednio składanych wnioskach. Nie uzupełnił też żadnych z braków wytkniętych mu przez referendarza i Sąd rozpoznający jego sprzeciw. W tej sytuacji prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że brak było podstaw do zmiany postanowienia z dnia 5 maja 2016 r. Obraz sytuacji majątkowej Skarżącego, wynikający z akt sprawy, nie uległ bowiem istotnej zmianie od chwili uprzednio wydanych postanowień w sprawie prawa pomocy i nie dezaktualizował prawomocnej oceny jego kondycji finansowej w kontekście przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się podstaw uzasadniających weryfikację wcześniejszego prawomocnego rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia