II SAB/Wa 570/21
Sądy administracyjne2021-10-20
Sygnatura
II SAB/Wa 570/21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
2021-10-20
Rodzaj
Wyrok WSA w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Góra-BłaszczykowskaJanusz WalawskiŁukasz Krzycki
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Treść orzeczenia
SENTENCJA
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 października 2021 r. sprawy ze skargi M. Z. na bezczynność [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. do rozpoznania punktu 1, 2 i 3 wniosku skarżącego M. Z. z dnia [...] maja 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu, o której mowa w punkcie 1 wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na rzecz skarżącego M.Z. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi.
UZASADNIENIE
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga M. Z. na bezczynność L. sp. z o.o. z siedzibą w W., w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:
Pismem z dnia [...] maja 2021 r. (złożonym za pośrednictwem poczty elektronicznej) M. Z. (zwany dalej: wnioskodawca, skarżący), zwrócił się do L. sp. z o.o. z siedzibą w W. (zwana dalej: organ, spółka) o udostępnienie następującej informacji publicznej:
1. czy spółka w okresie od [...] stycznia 2017 r. do [...] maja 2021 r. świadczyła usługi polegające na tłumaczeniu z języka tureckiego na język polski i odwrotnie dla podmiotów publicznych - Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, Biura Rzecznika Praw Dziecka, Biura Rzecznika Praw Obywatelskich, Kancelarii Prezydenta RP, Kancelarii Senatu RP, Kancelaria Sejmu RP, Komendy Głównej Policji, Komisji Europejskiej przedstawicielstwo w Polsce, Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji, Ministerstwa Edukacji Narodowej, Ministerstwa Gospodarki, Ministerstwa Obrony Narodowej, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwa Spraw Zagranicznych, Ministerstwa Sprawiedliwości, Polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych, Polskiej Akademii Nauk, Sądu Najwyższego, Urzędu m. W.;
2. czy realizując zlecenia dla organów władzy publicznej spółka korzystała wyłącznie z usług tłumaczy przysięgłych języka tureckiego, wpisanych na listę prowadzoną przez Ministra Sprawiedliwości;
3. w przypadku negatywnej odpowiedzi na pytanie nr 2, wskazania jakie są procedury weryfikacji tłumaczy języka tureckiego i jakie procedury zabezpieczające są wdrożone przy doborze tłumaczy pod konkretne zlecenia oraz podczas procesu wykonywania tłumaczeń dla organów publicznych; w tym zakresie wniósł o informację uwzględniającą procedury pozwalające pozytywnie zweryfikować umiejętności tłumacza; obowiązek dochowania tajemnicy państwowej; ochrony informacji niejawnych; ochrony danych osobowych, tajemnicy przedsiębiorstwa, a także konieczność wyeliminowania zagrożeń wynikających z potencjalnej możliwości powoływania na tłumaczy osób wchodzących w konflikt z prawem;
4. podania, czy we wskazanym w pkt 1 okresie spółka korzystała z usług tłumacza języka tureckiego – A. K., PESEL: [...], zamieszkałej przy ul. [...] w W.
Jednocześnie skarżący wniósł o przesłanie wnioskowanych informacji na wskazany adres poczty elektronicznej.
Wobec braku odpowiedzi na ww. wniosek, wnioskodawca pismem z dnia [...] czerwca 2021 r. wniósł do organu ponaglenie, żądając udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej.
Pismem z dnia [...] czerwca 2021 r. spółka poinformowała skarżącego, iż nie posiada opisanego wniosku i wniosła o przesłanie jego kopii.
W odpowiedzi na przedmiotowy wniosek (przesłany ponownie przez skarżącego w dniu [...] czerwca 2021 r.), organ pismem z dnia [...] czerwca 2021 r. poinformował wnioskodawcę, że nie jest podmiotem wykonującym zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176, zwana dalej: u.d.i.p.) i nie posiada informacji w zakresie zadanych pytań, objętych definicją informacji publicznej.
Pismem z dnia [...] lipca 2021 r. (data wpływu do Sądu – [...] lipca 2021 r.) skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na jego wniosek z dnia [...] maja 2021 r. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z jego wnioskiem oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Wnioskodawca zarzucił organowi naruszenie:
1. art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483) w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej, tj. brak udostępnienia informacji publicznej pomimo złożenia przez niego odpowiedniego wniosku;
2. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej prostej (nieprzetworzonej).
Uzasadniając skargę wnioskodawcza wskazał, iż spółka jest podmiotem działającym w sferze publicznej, a wynagrodzenie za świadczone usługi pochodzi ze środków publicznych. Lista jej klientów obejmuje ministerstwa, agencje rządowe, Kancelarię Prezydenta RP, Kancelarię Prezesa Rady Ministrów, Biuro Rzecznika Praw Dziecka i wiele innych, działa na rzecz organów władzy publicznej, za publiczne środki świadczy usługi w zakresie tłumaczeń. Jako podmiot zobowiązany do udzielenia prostej (nie przetworzonej) informacji publicznej, organ nie wykonał obowiązku, wynikającego z ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez odmowę udzielenia informacji publicznej, nie podał które z żądanych informacji nie są jego zdaniem informacją publiczną, nie podał podstaw prawnych swojego działania, zwlekał z udzieleniem jakiejkolwiek odpowiedzi na wniosek z [...] maja br., wreszcie powołał kancelarię prawną, która niezgodnie z prawdą stwierdziła, iż spółka nie otrzymała jego wniosku z [...] maja br.
Skarżący wskazał dalej, że jako świadomy obywatel, korzystający z pełni praw publicznych ma prawo do uzyskania informacji publicznej, co stanowi przejaw umożliwienia mu realnego udziału w życiu publicznym, ale także służy jawności życia publicznego (przejrzystości działań władzy publicznej i kontroli obywatelskiej nad funkcjonowaniem władzy publicznej). Ograniczenie dostępu do informacji stanowi wyjątek od konstytucyjnej zasady prawa do informacji i powinno następować w oparciu o właściwą podstawę prawną, jedynie gdy jest niezbędne w demokratycznym społeczeństwie i proporcjonalnie do celów ochrony. Ustawodawca w art. 4 ust 1 u.d.i.p. obowiązkiem udostępnienia informacji publicznej objął dwie zasadnicze grupy: pierwsza to władze publiczne, a druga to podmioty niebędące władzami publicznymi, wykonujące zadania publiczne. Spółka, jako podmiot realizujący zadania z zakresu tłumaczeń na rzecz organów władzy publicznej, za publiczne środki wypłacane przez podmioty publiczne wykonuje zadania publiczne, dokonuje weryfikacji osób realizujących powyższe zadania publiczne, jest odpowiedzialna za wdrożenie procedur bezpieczeństwa przy realizacji zadań publicznych, wynikających między innymi z ustawy o ochronie danych osobowych oraz ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa.
Stwierdził, że pierwsza odpowiedź organu jakoby nie otrzymał on wniosku z [...] maja br. może wzbudzić uzasadnione obawy, że skoro spółka bezpodstawnie traci korespondencję mailową to nie stosuje odpowiednich procedur bezpieczeństwa, a ważne dokumenty mogą być odbierane i procedowane przez przypadkowe osoby. Jeżeli powyższe obawy okazałyby się zasadne, nie tylko środki publiczne mogły być wydawane na zadania publiczne realizowane w nieprawidłowy sposób, może także dojść do ujawnienia tajemnic państwowych.
Skarżący uznał, że termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., po 14 dniach od złożenia wniosku. Pomimo upływu tego terminu podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, w istocie nie udzielił odpowiedzi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi; skarżący nie udowodnił, że ww. wniosek został złożony. Samo załączenie do skargi skanu wiadomości e-mail, wskazującej datę wysłania ww. wniosku, nie jest wystarczające do uznania, że poczta została faktycznie skutecznie doręczona. Co więcej, skan nie potwierdza dokładnie jakiej treści e-mail został rzekomo wysłany do spółki w dniu [...] maja 2021 r. Poczty elektroniczne mają możliwość ustawienia potwierdzenia odebrania wysłanej wiadomości, zatem skarżący by mieć pewność, że jego wniosek został poprawnie wysłany, powinien był dokonać stosownych ustawień w swojej poczcie elektronicznej. Ponadto wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej winien odpowiadać wymogom formalnym, określonym w art. 63 § 2 k.p.a., a więc być podpisany. Także jako dokument elektroniczny, w.w. wniosek winien zawierać adres elektroniczny wnioskodawcy oraz być uwierzytelniony przy użyciu mechanizmów, określonych w art. 20a ust. 1 albo 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Nie można więc uznać, że opisany wniosek został skutecznie złożony.
W kontekście powyższego organ za nietrafione uznał twierdzenia skarżącego, że termin na odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej upłynął w dniu [...] mała 2021 r. Z treścią jego wniosku z [...] maja 2021 r. spółka mogła się bowiem zapoznać dopiero po otrzymaniu wiadomości e-mail w dniu [...] czerwca 2021 r. Tym samym odpowiadając na ww. wniosek w dniu [...] czerwca 2021 r. spółka zachowała ustawowy termin 14 dni na odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Odpowiadając na przedmiotowy wniosek odniósł się do wszystkich pytań, na które odpowiedzi żądał skarżący.
Zdaniem organu, spółka jako podmiot prywatny nie jestem podmiotem, który wykonuje zadania publiczne, a ponadto nie dysponuje majątkiem publicznym. Zawierane przez spółkę umowy obejmują zaspokajanie potrzeb tylko i wyłącznie podmiotów administracji publicznej i nie służą w żaden sposób zaspokojeniu zbiorowych potrzeb społeczności. Ponadto spółka nie bierze udziału w wykonywaniu władztwa publicznego, a osoby, wchodzące w skład organów spółki, nie są osobami pełniącymi funkcję publiczną. Tym samym spółka nie jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej w trybie ustawy o dostępie do Informacji publicznej.
W konsekwencji spółka stwierdziła, że ze względu na brak dowodu doręczenia wniosku z [...] maja 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej, 14-dniowy terminu na
odpowiedź rozpoczął swój bieg nie [...] maja 2021 r., ale dopiero [...] czerwca 2021 r. Spółka nie uchybiła więc ustawowemu terminowi na odpowiedź w sprawie udostępnienia informacji publicznej i tym samym również nie można zarzucić jej bezczynności. Ponadto wniosek skarżącego nie mógł być zrealizowany, gdyż spółka nie wykonuje zadań publicznych, nie dysponuje również majątkiem publicznym, a co za tym idzie nie posiada w zakresie zadanych pytań informacji objętych definicją "informacji publicznej" i nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej stosownie do przepisu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Nadmieniła również, że we wskazanym przez skarżącego okresie, nie świadczyła określonych w zapytaniu usług na rzecz wskazanych pomiotów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, zwana dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśli art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w ustawie.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej zachodzi zatem w sytuacji, w której podmiot ten w ustawowo określonym terminie nie podejmie żadnej z przewidzianych prawem czynności, to jest nie udostępni informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) albo nie wyda decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej bądź decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.) albo też nie powiadomi pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskaże, w jaki sposób lub, w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).
Przedmiotem wniesionej w niniejszej sprawie skargi jest bezczynność organu polegająca na nieudostępnieniu skarżącemu, w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, żądanych przez niego we wniosku z dnia [...] maja 2021 r. informacji dotyczących procedury doboru (weryfikacji) tłumaczy języka tureckiego w ramach realizacji tłumaczeń dla organów władzy publicznej oraz procedur zabezpieczających wdrożonych w spółce, a także wskazania, czy spółka korzystała z usług konkretnej osoby tłumacza.
Oceniając, czy organ pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu ww. wniosku, należało ustalić, czy jest on podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, a także czy żądane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. stanowi, że zobowiązanym do udostępnienia takiej informacji są podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje stanowisko, że wystarczającym do uznania podmiotu jako zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej jest wykonywanie zadań publicznych lub dysponowanie majątkiem publicznym (por. np. wyrok NSA z dnia 3 października 2017 r. sygn. akt I OSK 3288/15). Zatem spełnienie choćby jednej z przesłanek, wymienionych w przepisie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. oznacza, że dany podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 249/17).
Należy podkreślić, że wykonywanie zadań publicznych nie należy wyłącznie do podmiotów prawa publicznego i nie musi być oparte na zasadzie władztwa administracyjnego. Znana jest praktyka powierzania zadań publicznych podmiotom prawa prywatnego, określana jako zjawisko tzw. "prywatyzacji" zadań publicznych. Wówczas wykonywanie tych zadań przybiera formy typowe dla prawa prywatnego, tak organizacyjnie, jak i co do stosowanych środków, czyli, co do zasady, nie władczych. Wykonywanie zadania publicznego przez podmiot prawa prywatnego (np. spółkę prawa handlowego) nie powoduje, że samo zadanie przestaje mieć charakter publiczny, jak również nie oznacza, co oczywiste, przejścia podmiotu wykonującego zadanie do sektora podmiotów prawa publicznego (por. wyrok SN - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 13 lipca 2012 r. sygn. akt III SK 44/2011).
Zdarzają się sytuacje takie, jak w niniejszej sprawie, gdy wykonywanie zadań publicznych powierzane jest podmiotom prywatnym. Może się to odbywać nawet przez pewne podmioty, które nie mają wyraźnego umocowania w przepisach prawa (tak Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 11 kwietnia 2005 r. (sygn. akt I OPS 1/05, OSAiWSA 2005, nr 4, poz. 63). W każdym wypadku więc konieczna jest wnikliwa ocena stanu prawnego i samej działalności takiego podmiotu w celu ustalenia, czy wykonuje on zadania publiczne. Do określenia zakresu przedmiotowego prawa do informacji publicznej o podmiotach, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, niebędących podmiotami władzy publicznej, konieczne jest wobec tego określenie, jakie działania danego podmiotu realizowane są jako zadania publiczne.
Zdaniem Sądu, powierzenie przez organy władzy publicznej prywatnej spółce prawa handlowego – wyłonionej w trybie ustawy o zamówieniach publicznych – wykonywania usług w zakresie tłumaczeń, z czym wiąże się wdrożenie określonych procedur bezpieczeństwa, i za które to usługi spółce wypłacane jest wynagrodzenie ze środków publicznych oznacza, że podmiot ten (w tym zakresie) dysponuje majątkiem publicznym. Ponadto niewątpliwym jest, że w związku z przeniesieniem na spółkę części zadań, pozostających w gestii organu władzy publicznej, to właśnie ten podmiot realizuje te zadania, na podstawie umowy zlecenia. Powyższe prowadzi do wniosku, iż w zakresie wskazanym w punkcie 1, 2 i 3 wniosku skarżącego, spółka jest organem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów, realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
W świetle powołanych wyżej regulacji w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej, co wiąże się z upowszechnieniem zasady transparentności życia publicznego i podwyższenia świadomości prawnej społeczeństwa. Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że charakter informacji publicznej ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile odnosi się do faktów i danych (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 8/13, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Informacją publiczną jest zatem treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty wykonujące zadania publiczne, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu wykonującego zadania publiczne, związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących. Informacją publiczną jest więc zarówno treść dokumentów bezpośrednio wytworzonych przez ww. podmioty jak i tych, których używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 15 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 667/11; 30 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 1004/13, publ. j.w.).
Z tego względu należało uznać, że żądane przez wnioskodawcę w pkt 1, 2 i 3 wniosku informacje, stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Spełniona została więc przesłanka przedmiotowa i podmiotowa zastosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie wniosku skarżącej.
W niniejszej sprawie niesporna jest okoliczność, że wnioskiem z dnia [...] maja 2021 r. skarżący zwrócił się do spółki o udostępnienie określonej informacji publicznej. Nie jest sporny także fakt, iż w związku z ww. wnioskiem, spółka nie udostępniła wnioskowanej informacji, ani też nie wydała decyzji o odmowie jej udostępnienia. Poinformowała natomiast wnioskodawcę (pismem z [...] czerwca 2021 r.), że nie jest podmiotem wykonującym zadania publiczne.
Jak wywiedziono wyżej, stanowisko spółki w tym zakresie nie było prawidłowe. Skoro spółka jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, realizacja przez nią przedmiotowego wniosku wymagała albo udostępnienia żądanej informacji publicznej, albo wydania decyzji odmawiającej udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. Żadnego z opisanych działań spółka nie dopełniła.
Jednocześnie Sąd stwierdza, że nieuprawnione jest stanowisko organu, jakoby wniosek skarżącego z dnia [...] maja 2021 r. nie wywołał skutków na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych, oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu - aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na wskazany adres podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 września 2015 r., sygn. akt I OSK 1968/15; czy dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1940/15, publ. cbosa).
Skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów, służących do komunikacji z tymi organami, nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2015 r., sygn. akt I OZ 1414/15; czy też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2186/14). Ryzyko nieodebrania, czy też nie odczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres elektroniczny organu, obciąża ten organ, a nie wnioskodawcę (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 2897/15). W przywoływanym wyżej orzecznictwie przyjmowano, że wydruk z poczty elektronicznej nadawcy stanowi dostateczny dowód, że wiadomość zawierająca wniosek została wysłana (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2016 r., sygn. akt I OSK 1924/16). Z orzecznictwa wynika w istocie domniemanie, że jeżeli wiadomość została prawidłowo nadana na oficjalny adres poczty elektronicznej organu, to znaczy, że dotarła ona do adresata.
Złożone przez skarżącego dokumenty (skan wiadomości e-mail z dnia [...] maja br.) potwierdzają złożenie przez niego wniosku na oficjalny adres elektroniczny organu. Wydruk z poczty elektronicznej skarżącego stanowi dostateczny dowód, że wiadomość zawierająca wniosek została wysłana. Okoliczność, że wniosek ten nie został prawidłowo wygenerowany (odebrany) przez spółkę nie może obciążać wnioskodawcy. Niezasadne jest też twierdzenie organu, że przedmiotowy wniosek złożony z adresu e-mailowego nie mógł być rozpoznany. Jak wywiedziono wyżej w sprawach z zakresu ustawy o dostępie do informacji publicznej powszechnie przyjmuje się, że składanie wniosków za pośrednictwem poczty elektronicznej jest dopuszczalne, a zatem wnioski takie podlegają załatwieniu. Ponadto jak wynika z przedstawionych w sprawie przez organ dokumentów, wniosek nadesłany przez wnioskodawcę w dniu [...] czerwca 2021 r. w tożsamej formie podlegał przezeń rozpoznaniu w dniu [...] czerwca 2021 r.
Dlatego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 Sąd uznał, iż w odniesieniu do złożonego przez skarżącego wniosku (konkretnie punktów 1, 2 i 3) organ pozostawał w bezczynności, która nie ustała po wniesieniu skargi do Sądu. Dlatego Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał organ do rozpoznania punktów 1, 2 i 3 wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wniosku wraz z aktami sprawy (pkt 1 sentencji wyroku).
Zdaniem Sądu, stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt 2 sentencji wyroku). Nie wynikała bowiem z lekceważącego stosunku do wnioskodawcy, czy złej woli organu, a jedynie z mylnego przyjęcia, że nie jest on organem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Podstawą prawną orzeczenia w tym zakresie był art. 149 § 1a p.p.s.a.
W zakresie pkt 4 wniosku Sąd oddalił skargę, jako dotyczącą informacji ad personam (na temat konkretnej osoby, tj. A. K.).
W ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że nie jest informacją publiczną informacja ad personam. Wniosek taki w istocie skierowany jest na uzyskanie wiedzy o sposobie i rezultacie kształtowania sytuacji prawnych konkretnych osób, a nie o mechanizmach charakteryzujących działalność adresata wniosku (w tym wypadku spółki L.), w zakresie wykonywania przezeń zadań władzy publicznej, bądź szerzej zadań publicznych, a jako taki dotyka w sposób bezpośredni sfery ad personam (por. wyroki NSA z dnia 19 czerwca 2020, I OSK 1855/19 z dnia 14 września 2010 r., I OSK 1035/10; z dnia 6 grudnia 2019 r., I OSK 3429/18; z dnia 27 września 2019 r., I OSK 2710/17; z dnia 18 września 2018 r., I OSK 2434/16; z dnia 11 maja 2018 r., I OSK 1586/16; z dnia 19 grudnia 2017 r., I OSK 1380/17).
Sąd orzekający w sprawie niniejszej całkowicie podziela cytowane stanowisko, które dla sprawy ma ten skutek, że w punkcie 3 wyroku oddalono skargę (w zakresie punktu 4 wniosku), czego podstawą prawną był art.151 p.p.s.a.
O kosztach postępowania w kwocie 100 zł, obejmujących zasądzenie od organu na rzecz skarżącego wpisu sądowego od skargi, Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. (w punkcie 4 sentencji wyroku).